KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 9.
Na podstawie zamieszczonych wypowiedzi określ, który przełożony reprezentuje autokratyczny styl kierowania.
Ilustracja przedstawia tabelę z czterema kolumnami, z których każda jest zatytułowana imieniem kierownika: A, B, C, D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Styl autokratyczny rozpoznasz po tym, że przełożony podejmuje decyzje samodzielnie, wydaje polecenia bez konsultacji i oczekuje wykonania zgodnie z instrukcją. Właściwa jest więc ta wypowiedź, w której brak zaproszenia do współdecydowania, a nacisk kładziony jest na kontrolę i podporządkowanie.

Pełne wyjaśnienie:

Styl autokratyczny (autorytarny) w kierowaniu polega na centralizacji decyzji: przełożony sam ustala cele, sposób działania i standardy, a od pracowników oczekuje przede wszystkim wykonania poleceń. W komunikacji dominują sformułowania typu "zrobisz", "masz wykonać", "decyzja jest podjęta", często bez pytania o zdanie zespołu. Charakterystyczna jest także wyraźna kontrola przebiegu pracy i ograniczone delegowanie uprawnień.

W tym zadaniu poprawna jest wypowiedź, która wskazuje na:

  • brak konsultacji (nie ma zachęty do zgłaszania propozycji ani wspólnego ustalania rozwiązań),
  • jednoosobowe rozstrzyganie (przełożony nie negocjuje, tylko komunikuje decyzję),
  • nacisk na dyscyplinę i nadzór (kontrola wykonania, egzekwowanie poleceń).

Pozostałe wypowiedzi (nieautokratyczne) zwykle ujawniają inne style:

  • Styl demokratyczny – przełożony pyta o opinie, zaprasza do dyskusji, proponuje wspólne ustalenie planu, rozdziela zadania po konsultacji. Decyzja może należeć do przełożonego, ale proces jest partycypacyjny.
  • Styl liberalny (leseferystyczny) – przełożony pozostawia dużą swobodę, ogranicza się do minimum koordynacji, oczekuje samodzielności zespołu i rzadziej ingeruje w sposób wykonania.
  • Styl zadaniowy vs relacyjny – uwaga: skupienie na wyniku (zadaniach) nie jest automatycznie autokracją. Autokracja dotyczy przede wszystkim sposobu podejmowania decyzji i udziału podwładnych.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj w wypowiedzi sygnałów językowych. Jeśli pojawia się "zdecydujemy razem", "jakie macie propozycje?", "ustalmy" – to nie jest autokracja. Jeśli jest "tak ma być" i brak przestrzeni na konsultacje – to typowy trop stylu autokratycznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Autokratyczny styl kierowania to sposób zarządzania, w którym przełożony sam podejmuje decyzje i przekazuje je podwładnym do wykonania. Konsultacje są ograniczone lub nie występują, a kontrola realizacji zadań jest wyraźna. Sprawdza się czasem w sytuacjach pilnych, ale może obniżać motywację.
Szukaj sygnałów: "decyzja zapadła", "macie zrobić", "nie dyskutujemy", "ja ustalam zasady". Kluczowe jest brak zaproszenia do współdecydowania. Sama stanowczość nie wystarcza — liczy się to, czy pracownicy mają realny wpływ na wybór rozwiązania.
W stylu demokratycznym przełożony włącza zespół w proces: pyta o opinie, omawia warianty, zachęca do propozycji. W autokratycznym decyzja jest jednoosobowa, a komunikat ma formę polecenia. Różnica dotyczy głównie udziału pracowników w podejmowaniu decyzji.
Nie zawsze. Może być skuteczny w kryzysie, przy zagrożeniu bezpieczeństwa, w zadaniach rutynowych lub gdy potrzeba szybkiej koordynacji. Minusem bywa spadek inicjatywy i większe ryzyko konfliktów. Na egzaminie oceniaj styl przez pryzmat decyzyjności i konsultacji, nie moralnie.
Stanowczość oznacza jasne komunikowanie oczekiwań, terminów i standardów. Autokracja oznacza brak partycypacji w decyzjach. Można być stanowczym i jednocześnie pytać zespół o rozwiązania oraz delegować odpowiedzialność. W zadaniach testowych to częsta pułapka interpretacyjna.
Najczęściej będą to elementy wskazujące na jednoosobowe rządzenie: "polecam", "zarządzam", "nakazuję", "bez dyskusji", "ja decyduję". Pamiętaj jednak: liczy się cały sens wypowiedzi, np. czy pojawia się konsultacja ("co o tym myślicie?") lub delegowanie.
Styl liberalny spotyka się, gdy zespół jest doświadczony, zadania są kreatywne, a pracownicy działają samodzielnie. Przełożony ogranicza kontrolę i daje swobodę w doborze metod. W porównaniu z autokratycznym jest to przeciwieństwo w zakresie nadzoru i ingerencji w decyzje operacyjne.
Częste są: mylenie stylu autokratycznego z zadaniowym, wybieranie "najsroższej" wypowiedzi bez analizy konsultacji, oraz ignorowanie fragmentów mówiących o wspólnym ustalaniu planu. Pomaga metoda: najpierw sprawdź, kto podejmuje decyzję, potem czy jest dyskusja, na końcu poziom kontroli.
Weź zestaw 10–20 krótkich wypowiedzi przełożonych i oznacz w każdej: (1) kto decyduje, (2) czy są konsultacje, (3) jak wygląda kontrola. Następnie przypisz styl. Regularne ćwiczenie uczy wychwytywać słowa-klucze i sens komunikatu, co przyspiesza odpowiedź na teście.
W dobrze zbudowanym zadaniu powinna istnieć jedna najlepsza odpowiedź. Jeśli wypowiedź zawiera elementy mieszane, zdecyduje dominująca cecha: autokracja to przede wszystkim jednoosobowa decyzja bez konsultacji. Gdy pojawia się realne współdecydowanie, zwykle odpada autokratyczny wybór.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Styl autokratyczny rozpoznasz po tym, że przełożony podejmuje decyzje samodzielnie, wydaje polecenia bez konsultacji i oczekuje wykonania zgodnie z instrukcją."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Autokratyczny_styl_kierowania - dostęp 2026-03-02
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Autocratic_leadership - dostęp 2026-03-02
  • https://www.simplypsychology.org/leadership-styles.html - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw zarządzania (dział: style kierowania)
  • Notatki/ściągi porównujące style: autokratyczny vs demokratyczny vs liberalny
  • Ćwiczenia: dopasowywanie przykładów wypowiedzi przełożonych do stylów kierowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego