Konto "Odchylenia od cen ewidencyjnych towarów" służy do ujmowania różnic między ceną ewidencyjną (stałą/planowaną) a rzeczywistą ceną zakupu. W praktyce ułatwia to ewidencję w handlu: towary przyjmuje się w jednej, stałej cenie ewidencyjnej, a odchylenia (różnice) gromadzi na koncie odchyleń.
W tym ujęciu marża zarezerwowana to część odchyleń przypadająca na towary, które pozostały w magazynie. Dlatego jest ona odczytywana jako saldo końcowe po stronie Ct konta odchyleń. Z kolei marża zrealizowana dotyczy towarów sprzedanych i jest ujmowana jako zapisy rozliczające odchylenia (typowo po stronie Dt), czyli w obrotach.
Aby obliczyć marżę zarezerwowaną na koniec okresu, trzeba policzyć saldo końcowe Ct według schematu:
Saldo końcowe Ct = (Saldo początkowe Ct + obroty Ct) − obroty Dt.
Z podanych zapisów: po Ct mamy saldo początkowe 4 200 oraz zapis 600, a po Dt zapisy 1 100 i 800. Zatem:
(4 200 + 600) − (1 100 + 800) = 4 800 − 1 900 = 2 900 zł.
Odpowiedź "zarezerwowana wynosi 2 900 zł" jest poprawna, bo wskazuje właśnie saldo końcowe Ct. Odpowiedzi z "zrealizowana" są niepoprawne, ponieważ marża zrealizowana odnosi się do części rozliczonej na sprzedaż (obroty Dt), a nie do salda pozostającego w zapasie. Wariant "zarezerwowana wynosi 1 900 zł" odzwierciedla jedynie sumę obrotów Dt (1 100 + 800), czyli myli obroty z saldem. Wariant "zrealizowana na początek okresu wynosi 4 200 zł" błędnie interpretuje saldo początkowe Ct: jest to marża zarezerwowana przeniesiona z poprzedniego okresu, a nie marża zrealizowana.
