KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 21.
Na podstawie zapisów na kontach dokonaj wyceny bilansowej towarów i zobowiązań wobec dostawców.
Ilustracja przedstawia schemat trzech kont księgowych (teowych) z zapisanymi operacjami gospodarczymi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wycena bilansowa wynika z sald kont. Towary (konto aktywów): saldo = (Sp 21 000 + Pz 6 000) − Wz 5 000 = 22 000 zł. Rozrachunki z dostawcami (konto pasywów): saldo zobowiązania po stronie Ma = Fa 14 500 zł (brak spłaty), więc 14 500 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu "wycena bilansowa" sprowadza się do ustalenia sald końcowych właściwych kont bilansowych na dzień bilansowy: zapasów towarów oraz zobowiązań wobec dostawców. W praktyce księgowej robisz to, analizując stronę Winien i Ma oraz uwzględniając saldo początkowe.

1) Towary
Konto "Towary" jest kontem aktywów, więc typowo rośnie po stronie Winien. Z zapisów wynika:
• saldo początkowe (Sp) po Winien: 21 000,00 zł
• przyjęcie towarów (Pz) po Winien: 6 000,00 zł
• wydanie/rozchód (Wz) po Ma: 5 000,00 zł
Saldo końcowe obliczasz jako: (21 000 + 6 000) − 5 000 = 22 000,00 zł. To jest wartość towarów do bilansu.

2) Rozrachunki z dostawcami
Konto "Rozrachunki z dostawcami" jest kontem pasywów (zobowiązań). Powstanie zobowiązania ujmuje się po stronie Ma. Skoro po stronie Ma jest faktura (Fa) 14 500,00 zł, a po stronie Winien brak zapłaty, to saldo zobowiązania wynosi 14 500,00 zł (kwota wymagająca zapłaty).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wariant z "Towary 36 500,00 zł, Zobowiązania 20 500,00 zł" nie wynika z żadnej kombinacji zapisów z kont (to "przeszacowanie" obu pozycji bez podstawy w obrotach i saldzie).
  • Wariant z "Towary 27 000,00 zł, Zobowiązania 8 500,00 zł" odpowiada typowemu błędowi: zatrzymanie się na sumie zapisów Winien dla towarów (21 000 + 6 000) bez odjęcia rozchodu 5 000 oraz jednoczesne zaniżenie zobowiązań mimo braku spłaty.
  • Wariant z "Towary 16 000,00 zł, Zobowiązania 20 500,00 zł" pokazuje błąd znaku i/lub "mieszanie kont" (np. odejmowanie niewłaściwych kwot albo dopisywanie wartości z innych zapisów).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy konto jest aktywne czy pasywne, potem policz sumy stron i dopiero na końcu wyznacz saldo jako różnicę. Nie dopisuj do bilansu kont pomocniczych (np. rozliczenia zakupu), jeśli pytanie dotyczy konkretnych pozycji bilansowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Saldo konta "Towary" (aktywa) liczysz jako: Winien (w tym saldo początkowe i przyjęcia) minus Ma (rozchody). W praktyce sumujesz kwoty po Winien, sumujesz po Ma i wyznaczasz różnicę. Wynik dodatni po Winien oznacza stan towarów na dzień bilansowy.
Sp pokazuje stan zapasów lub rozrachunków na początek okresu. Jeśli go pominiesz, policzysz tylko zmiany w okresie (obroty), a nie rzeczywistą wartość na dzień bilansowy. W zadaniach egzaminacyjnych to częsty błąd, bo Sp jest zapisany jak zwykła kwota po jednej ze stron konta.
To typowe oznaczenia dokumentów: Pz – przyjęcie zewnętrzne (zwiększa Towary), Wz – wydanie zewnętrzne (zmniejsza Towary), Fa – faktura (u dostawcy tworzy zobowiązanie na koncie rozrachunków). Na egzaminie chodzi o powiązanie dokumentu z właściwą stroną konta.
"Rozrachunki z dostawcami" to konto pasywne. Powstanie zobowiązania ujmuje się po stronie Ma (np. faktura). Spłaty/kompensaty księguje się po stronie Winien. Saldo zobowiązania to zwykle przewaga strony Ma nad Winien, czyli kwota pozostająca do zapłaty.
Zazwyczaj jest to konto pomocnicze służące do rozliczenia zakupów w toku (np. powiązania faktury i przyjęcia magazynowego). W typowych zadaniach bilansowych nie prezentuje się go jako odrębnej pozycji bilansu, tylko dąży do ustalenia właściwych sald kont bilansowych, takich jak Towary i Rozrachunki z dostawcami.
Najczęściej: (1) mylenie obrotów z saldem (podanie samej sumy po Winien), (2) pomijanie Sp, (3) odwracanie stron przy aktywach i pasywach, (4) dodawanie kwot z kont pomocniczych do bilansu, (5) nieuwaga w odczycie, czy dana kwota jest po Winien czy po Ma.
Pasywa odzwierciedlają źródła finansowania i zobowiązania. Ich zwiększenia księguje się po stronie Ma, a zmniejszenia po stronie Winien. Dlatego, gdy zobowiązania rosną (np. przez fakturę), strona Ma "przeważa", tworząc saldo kredytowe, które w bilansie pokazuje się jako kwotę do zapłaty.
Wycena bilansowa wymaga ustalenia wartości zapasów na dzień bilansowy. Dane z kont księgowych powinny być zgodne z wynikami inwentaryzacji (spisu z natury) oraz ewentualnymi korektami (niedobory, nadwyżki, aktualizacja wartości). Na egzaminie zwykle liczysz saldo, ale warto pamiętać o tym powiązaniu.
To wartość zobowiązania, którą jednostka ma uregulować wobec kontrahenta. W zadaniach z kont teowych jest to po prostu saldo końcowe konta rozrachunków (przewaga zapisów tworzących zobowiązanie nad zapisami spłaty). Jeśli nie ma płatności, kwota wymagająca zapłaty równa się wartości faktury.
Wykonaj kontrolę "na zdrowy rozsądek": Towary na koniec = stan początkowy + przyjęcia − rozchody. Jeśli rozchód jest mniejszy niż suma stanu początkowego i przyjęć, wynik powinien być dodatni i mniejszy od tej sumy. Gdy wychodzi większy niż (Sp + Pz), prawdopodobnie dodałeś Wz zamiast odjąć.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 29% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Wycena bilansowa wynika z sald kont."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 120, art. 28 ust. 1 oraz art. 34-35
  • mfiles.pl – hasło "Konto księgowe" (zasady kont teowych i saldo): https://mfiles.pl/pl/index.php/Konto_ksi%C4%99gowe (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Tekst ustawy o rachunkowości – część o wycenie aktywów i pasywów
  • Materiały dydaktyczne z rachunkowości finansowej: konta bilansowe i ustalanie sald
  • Zadania egzaminacyjne EKA.7 dotyczące kont teowych i bilansu

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego