Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2017



PYTANIE NR 24.
Na podstawie zapisów na kontach księgowych wskaż właściwy dekret narzutu odchyleń od cen ewidencyjnych przypadających na zużyte materiały.
Ilustracja przedstawia fragment dokumentacji księgowej, w szczególności zapisy na kontach księgowych związanych z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Narzut odchyleń ustala się proporcjonalnie do rozchodu materiałów:
wskaźnik odchyleń = saldo "Odchylenia…" / saldo "Materiały" = 800/8000 = 10%.
Na zużycie 6000 zł przypada 10% × 6000 = 600 zł. Przy dodatnich odchyleniach dekret to Dt "Zużycie materiałów i energii" / Ct "Odchylenia…".

Pełne wyjaśnienie:

W ewidencji materiałów w cenach ewidencyjnych rozchód materiałów ujmuje się najpierw w cenach planowanych (ewidencyjnych), a następnie koryguje o odchylenia od cen ewidencyjnych, aby koszt odzwierciedlał ceny rzeczywiste.

Z danych z kont wynika, że:

  • konto "Materiały" ma saldo początkowe 8 000 zł (wartość w cenach ewidencyjnych),
  • konto "Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów" ma saldo Dt 800 zł, czyli odchylenia dodatnie (ceny rzeczywiste > ewidencyjne),
  • rozchód materiałów (RW) wynosi 6 000 zł w cenach ewidencyjnych i został ujęty na "Zużycie materiałów i energii".

Krok 1: wskaźnik odchyleń.
Wskaźnik = 800 / 8 000 = 0,10 = 10%.

Krok 2: narzut odchyleń na rozchód.
Narzut = 10% × 6 000 = 600 zł. To jest kwota, którą trzeba dopisać do kosztu zużycia, aby koszt był "w cenach rzeczywistych".

Krok 3: prawidłowy dekret.
Skoro odchylenia są dodatnie (saldo Dt na koncie odchyleń), to przy rozchodzie należy:

  • zwiększyć koszt na "Zużycie materiałów i energii" po stronie Dt,
  • zmniejszyć konto "Odchylenia…" po stronie Ct (rozliczyć część odchyleń przypadającą na zużycie).

Dlatego poprawny zapis to 600 zł: Dt "Zużycie materiałów i energii" / Ct "Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów".

Pozostałe warianty są błędne, bo albo odwracają strony Dt/Ct (co miałoby sens przy odchyleniach ujemnych), albo używają kwoty 800 zł, która jest całym saldem odchyleń, a nie częścią przypadającą na rozchód 6 000 zł.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest cena ewidencyjna materiałów w rachunkowości?
Cena ewidencyjna to wewnętrznie ustalona, stała cena planowana używana do bieżącej ewidencji magazynowej. Ułatwia księgowanie przyjęć i rozchodów, a różnice między ceną rzeczywistą zakupu a ceną ewidencyjną ujmuje się na koncie odchyleń.
Co oznacza konto "Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów"?
To konto korygujące wartość materiałów wycenianych w cenach ewidencyjnych. Gromadzi różnice między cenami rzeczywistymi a ewidencyjnymi. Saldo po stronie Dt zwykle oznacza odchylenia dodatnie (rzeczywiste > ewidencyjne), a saldo po stronie Ct odchylenia ujemne.
Jak obliczyć wskaźnik odchyleń od cen ewidencyjnych?
Wskaźnik wyznacza się jako iloraz salda konta odchyleń i salda materiałów w cenach ewidencyjnych, zwykle w procentach: (Odchylenia / Materiały w cenach ewidencyjnych) × 100%. Potem tym wskaźnikiem obciąża się rozchód materiałów.
Dlaczego narzut odchyleń liczy się proporcjonalnie do rozchodu materiałów?
Bo odchylenia dotyczą całego zapasu materiałów wycenianego w cenach ewidencyjnych. Gdy część materiałów jest zużywana, należy przypisać do tej części odpowiednią (proporcjonalną) część odchyleń, aby koszt zużycia odzwierciedlał ceny rzeczywiste, a nie tylko planowane.
Jak zaksięgować narzut odchyleń przy dodatnich odchyleniach?
Przy dodatnich odchyleniach (saldo Dt na koncie odchyleń) narzut zwiększa koszt zużycia: obciąża się "Zużycie materiałów i energii" po stronie Dt, a konto "Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów" uznaje po stronie Ct. To rozlicza część odchyleń na zużyte materiały.
Kiedy zapis narzutu odchyleń jest odwrotny (Ct/Dt)?
Gdy odchylenia są ujemne, czyli saldo znajduje się po stronie Ct konta odchyleń (ceny rzeczywiste < ewidencyjne). Wtedy narzut zmniejsza koszt zużycia: konto kosztów jest korygowane w przeciwnym kierunku, a konto odchyleń rozliczane odpowiednio po drugiej stronie.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy narzucie odchyleń?
Najczęstsze pomyłki to: przepisanie całego salda odchyleń zamiast kwoty narzutu na rozchód, złe wyliczenie wskaźnika (np. dzielenie przez rozchód zamiast przez stan), oraz odwrócenie stron Dt/Ct. Warto zawsze policzyć procent i dopiero potem dekretować.
Co oznacza skrót RW przy rozchodzie materiałów?
RW to dokument "Rozchód Wewnętrzny", który potwierdza wydanie materiałów z magazynu na potrzeby zużycia (np. produkcji, usług, administracji). W ewidencji w cenach ewidencyjnych RW ujmuje rozchód w tej cenie, a odchylenia dolicza się później narzutem.
Dlaczego w zadaniu nie księguje się 800 zł, tylko 600 zł?
Kwota 800 zł jest saldem odchyleń dotyczącym całego zapasu materiałów (8 000 zł). Ponieważ zużyto tylko część zapasu (6 000 zł), na zużycie przypada tylko proporcjonalna część odchyleń: 800/8000 = 10%, a 10% z 6 000 daje 600 zł. To jest narzut na zużycie.
Jak szybko sprawdzić na egzaminie, czy dekret narzutu jest logiczny?
Zadaj sobie pytanie: czy odchylenia mają zwiększyć czy zmniejszyć koszt? Jeśli odchylenia są dodatnie, koszt zużycia powinien wzrosnąć (Dt kosztów). Konto odchyleń ma się "zmniejszyć/rozliczyć" o przypisaną część, więc pojawi się zapis po przeciwnej stronie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity wskazany w kontekście: Dz.U. 2023 poz. 120).

Materiały:

  • Podręczniki z rachunkowości finansowej: wycena i ewidencja zapasów (materiały w cenach ewidencyjnych)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dla technika rachunkowości z działu: ewidencja materiałów
  • Notatki/schematy dekretacji: rozchód materiałów + narzut odchyleń (wariant dodatni i ujemny)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego