W bilansie zamknięcia pozycje należności i zobowiązań ustala się na podstawie sald końcowych kont rozrachunkowych (np. rozrachunki z odbiorcami i dostawcami). Kluczowe jest rozróżnienie, po której stronie konta powstaje saldo:
- Saldo Wn na koncie rozrachunkowym oznacza, że jednostka ma prawo otrzymać środki lub świadczenie od kontrahenta – czyli powstają należności (wykazuje się je w aktywach).
- Saldo Ma oznacza obowiązek zapłaty lub wykonania świadczenia na rzecz kontrahenta – czyli powstają zobowiązania (wykazuje się je w pasywach).
W tym zadaniu (na podstawie zapisów na wybranych kontach) należy więc:
- Odczytać obroty i ustalić saldo końcowe każdego konta rozrachunkowego.
- Sprawdzić, czy saldo jest po stronie Wn czy Ma.
- Zsumować salda o tym samym charakterze (Wn jako należności, Ma jako zobowiązania) i przenieść je do bilansu.
Odpowiedź "należności wyniesie 27 000 zł, a stan zobowiązań 5 000 zł" jest poprawna, bo odpowiada wartościom sald końcowych wynikających z zapisów: część rozrachunków kończy się saldem Wn (należności), a mniejsza część saldem Ma (zobowiązania).
Pozostałe propozycje są błędne typowo z dwóch powodów: albo pomijają jedną z grup (podają tylko zobowiązania lub tylko należności), albo mylnie sumują obroty zamiast sald (co może prowadzić do zawyżonych kwot), ewentualnie odwracają stronę salda (traktując saldo Ma jako należność lub saldo Wn jako zobowiązanie). Na egzaminie warto zawsze dopisać przy saldzie: "Wn = należność" oraz "Ma = zobowiązanie", aby uniknąć pomyłki interpretacyjnej.
