Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2018



PYTANIE NR 35.
Na podstawie zrzutu ekranu programu komputerowego podaj skalę mapy wysokościowej, która powstanie przy użyciu tego programu.
Ilustracja przedstawia zrzut ekranu z programu komputerowego używanego w geodezji do tworzenia modelu terenu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kluczowe jest ustawienie "Cięcie warstwicowe: 1 m" widoczne w oknie "Tworzenie warstwic". W praktyce kartografii geodezyjnej większa skala oznacza mniejsze cięcie, a typowa zależność to: cięcie [m] = mianownik skali / 1000. Dla 1 m otrzymujemy mianownik 1000, więc skala to 1:1000.

Pełne wyjaśnienie:

Na zrzucie ekranu w oknie "Tworzenie warstwic" najważniejszym parametrem jest pole "Cięcie warstwicowe: 1 m". Cięcie warstwicowe oznacza różnicę wysokości pomiędzy sąsiednimi warstwicami głównymi. Im mapa jest wykonywana w większej skali (czyli z mniejszym mianownikiem 1:n), tym warstwice mogą być prowadzone gęściej, a więc cięcie warstwicowe jest mniejsze.

W typowych opracowaniach geodezyjnych stosuje się standardową zależność łączącą te wartości: cięcie w metrach = mianownik skali ÷ 1000. Można ją odczytać też "w drugą stronę": mianownik skali = cięcie [m] × 1000.

Dla ustawienia 1 m mamy zatem:

  • mianownik skali = 1 × 1000 = 1000,
  • czyli skala mapy: 1:1000.

Dlatego odpowiedź "1:1000" jest poprawna.

Pozostałe propozycje nie pasują do odczytanego cięcia:

  • "1:2000" odpowiadałaby cięciu 2 m, więc warstwice byłyby rzadsze niż wynika to z ustawienia programu.
  • "1:500" odpowiadałaby cięciu 0,5 m (znacznie gęstsze warstwice), co nie zgadza się z wartością 1 m.
  • "1:250" dawałaby jeszcze mniejsze cięcie (0,25 m) i jest typowo zbyt "gęsta" jak na ustawienie pokazane w oknie.

Opcje typu "warstwice pomocnicze (1/2)" i "uzupełniające (1/4)" nie zmieniają cięcia głównego; jedynie dodają warstwice pośrednie dla poprawy czytelności rzeźby terenu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest cięcie warstwicowe na mapie wysokościowej?
Cięcie warstwicowe to różnica wysokości (najczęściej w metrach) między kolejnymi warstwicami głównymi. Określa "gęstość" warstwic: mniejsze cięcie daje więcej linii i większą szczegółowość, ale może pogorszyć czytelność w małej skali.
Jak z cięcia warstwicowego wyznaczyć skalę mapy?
W praktyce geodezyjnej stosuje się typową zależność: cięcie [m] = mianownik skali / 1000. Gdy znasz cięcie, przekształć wzór: mianownik = cięcie × 1000. Np. 1 m oznacza mianownik 1000, więc skalę 1:1000.
Dlaczego cięcie 1 m wskazuje skalę 1:1000?
Bo przy typowym powiązaniu skali z warstwicowaniem 1 m odpowiada mianownikowi 1000. W większej skali można pozwolić sobie na gęstsze warstwice, a 1:1000 jest często standardem dla opracowań wymagających dobrej czytelności rzeźby terenu.
Jakie cięcie warstwicowe jest typowe dla skali 1:500?
Dla skali 1:500 typowo przyjmuje się cięcie 0,5 m, czyli dwa razy gęstsze niż dla 1:1000. Wynika to z zasady, że wraz ze wzrostem skali (mniejszym mianownikiem) można zmniejszać różnicę wysokości między warstwicami.
Jakie cięcie warstwicowe jest typowe dla skali 1:2000?
Dla skali 1:2000 typowo spotyka się cięcie 2 m. Jest to zgodne z zależnością proporcjonalną: większy mianownik skali oznacza mniejszą szczegółowość na mapie, więc warstwice prowadzi się rzadziej, aby zachować czytelność rysunku.
Czy warstwice pomocnicze (1/2) zmieniają skalę mapy?
Nie. Warstwice pomocnicze to linie pośrednie (np. co połowę cięcia głównego), które poprawiają interpretację rzeźby terenu, ale nie zmieniają skali mapy. Skala wynika z założeń opracowania i doboru cięcia głównego, a nie z samego "dorysowania" linii pośrednich.
Co oznacza opcja "pogrub co piątą" przy warstwicach?
To zabieg redakcyjny: co piąta warstwica główna jest pogrubiona, aby łatwiej było odczytać układ wysokości i liczyć odstępy. Pomaga to szczególnie na mapach z dużą liczbą warstwic. Nie wpływa na obliczenia skali ani na wartość cięcia.
Dlaczego nie należy mylić skali mapy z cięciem warstwicowym?
Skala (1:n) opisuje zmniejszenie odległości w terenie do mapy, a cięcie warstwicowe dotyczy różnic wysokości między liniami. To różne wielkości fizyczne. Pomyłka prowadzi do błędnych ustawień w programie, a w efekcie do mapy nieczytelnej albo zbyt mało szczegółowej.
Czy współczynnik wygładzenia pomaga ustalić skalę mapy?
Nie bezpośrednio. Współczynnik wygładzenia dotyczy przebiegu linii warstwic (redukcji "poszarpania" wynikającego z danych), a nie relacji skala–cięcie. Skala w tym typie zadania wynika z parametru "Cięcie warstwicowe", który jest powiązany ze standardowym doborem do skali.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w zadaniach o warstwicach na egzaminie?
Najczęstsze błędy to: odczyt parametru z niewłaściwego pola okna programu (np. wygładzanie zamiast cięcia), nieuwzględnienie jednostki (metry), oraz założenie, że skala i cięcie można dobierać dowolnie. Warto zapamiętać typowe pary skala–cięcie.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Kluczowe jest ustawienie "Cięcie warstwicowe: 1 m" widoczne w oknie "Tworzenie warstwic"."

Źródła:

  • Instrukcja techniczna K-1 "Mapa zasadnicza. Treść i zasady redakcji" – część dotycząca warstwic i zasad doboru cięcia warstwicowego do skali (brak numeru wersji w dostarczonym kontekście).

Materiały:

  • Instrukcje i podręczniki do oprogramowania geodezyjnego (moduły: NMT/DTM i warstwicowanie)
  • Materiały dydaktyczne z kartografii geodezyjnej dotyczące warstwic i skali
  • Ćwiczenia praktyczne: generowanie warstwic dla różnych cięć i ocena czytelności w różnych skalach
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego