KWALIFIKACJA MED1 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 22.
Na polecenie lekarza dentysty asystentka wypełniła diagram zębowy dziecka w poniższy sposób. Jaki stan uzębienia pacjenta przedstawia załączony diagram?
Ilustracja przedstawia diagram zębowy, który jest używany w kontekście stomatologii, szczególnie w pracy asystentki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby odczytać diagram, trzeba użyć notacji FDI dla uzębienia mlecznego i poprawnie rozpoznać oznaczenia. Ząb 55 to drugi trzonowiec górny prawy i ma symbol "v" (do usunięcia). Ząb 64 to pierwszy trzonowiec górny lewy z "c" (próchnica). Ząb 74 to pierwszy trzonowiec dolny lewy z "w" (wypełnienie).

Pełne wyjaśnienie:

Odontogram (diagram zębowy) zapisany w notacji FDI dla uzębienia mlecznego używa dwucyfrowych numerów: pierwsza cyfra oznacza ćwiartkę (5–8), a druga pozycję zęba w łuku (1–5 od linii pośrodkowej).

W uzębieniu mlecznym pozycje mają stałe znaczenie: x1 siekacz centralny, x2 siekacz boczny, x3 kieł, x4 pierwszy trzonowiec, x5 drugi trzonowiec. Dlatego numer 55 oznacza: ćwiartka 5 (górna prawa pacjenta) i pozycja 5 (drugi trzonowiec). Numer 64 to: ćwiartka 6 (górna lewa pacjenta) i pozycja 4 (pierwszy trzonowiec). Numer 74 to: ćwiartka 7 (dolna lewa pacjenta) i pozycja 4 (pierwszy trzonowiec).

Kluczowe jest też prawidłowe odczytanie symboli stanu zęba użytych w diagramie: "c" odpowiada próchnicy (caries), "w" oznacza obecność wypełnienia, a "v" wskazuje ząb przeznaczony do usunięcia (ekstrakcja planowana). Po połączeniu numeru zęba z jego nazwą i interpretacją litery otrzymujemy: "drugi ząb trzonowy górny prawy do usunięcia" (55 z "v"), "próchnica w pierwszym trzonowcu górnym lewym" (64 z "c") oraz "pierwszy trzonowiec dolny lewy wypełniony" (74 z "w").

Pozostałe propozycje odpowiedzi są nieprawidłowe, bo przypisują zmiany do innych zębów (np. kłów lub innych trzonowców) albo zamieniają stronę prawą z lewą. To typowe pomyłki wynikające z: (1) mylenia ćwiartek pacjenta na schemacie oraz (2) pomieszania pozycji x4 i x5 (pierwszy vs drugi trzonowiec) w obrębie tej samej ćwiartki.

W praktyce gabinetu poprawne odczytanie odontogramu pomaga asystentce przygotować właściwe materiały i instrumenty (np. do ekstrakcji vs leczenia zachowawczego) oraz zapewnia rzetelną dokumentację historii leczenia dziecka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odontogram (diagram zębowy) to graficzny zapis stanu uzębienia pacjenta. Umożliwia szybkie oznaczanie próchnicy, wypełnień, braków zębowych i planowanych zabiegów. W praktyce ułatwia komunikację w zespole oraz prowadzenie historii choroby i planu leczenia.
W notacji FDI dla uzębienia mlecznego używa się dwóch cyfr. Pierwsza cyfra to ćwiartka: 5 górna prawa, 6 górna lewa, 7 dolna lewa, 8 dolna prawa (z punktu widzenia pacjenta). Druga cyfra (1–5) oznacza kolejny ząb od linii pośrodkowej.
W każdej ćwiartce uzębienia mlecznego pozycja x4 to pierwszy ząb trzonowy, a x5 to drugi ząb trzonowy. To ważne, bo pomylenie 4 z 5 zmienia nazwę zęba i opis stanu klinicznego w odpowiedzi egzaminacyjnej.
Diagram jest schematem, który często odczytuje się "jak w lustrze" w zależności od konwencji rysunku. Bez świadomego sprawdzenia ćwiartek (np. 55/65/75/85) łatwo przypisać zmianę do przeciwnej strony. Na egzaminie zawsze weryfikuj pierwszą cyfrę numeru FDI.
W wielu schematach i zadaniach egzaminacyjnych litera "c" jest skrótem od caries i oznacza próchnicę. Taki zapis sugeruje konieczność diagnostyki i leczenia zachowawczego (np. opracowanie ubytku i wypełnienie), a nie usunięcie zęba.
Oznaczenie "w" w typowych zadaniach z odontogramu opisuje ząb z wykonanym wypełnieniem. Informuje, że w danym zębie była wcześniej leczona zmiana próchnicowa i założono materiał wypełniający. Na egzaminie rozróżniaj "wypełnienie" od "próchnicy", bo to inne stany.
W kontekście zadań z dokumentacji stomatologicznej "v" bywa używane jako oznaczenie zęba kwalifikowanego do usunięcia (ekstrakcji planowanej). W praktyce zawsze potwierdza to lekarz dentysta, a asystentka wpisuje oznaczenie zgodnie z poleceniem i przyjętą legendą w dokumentacji.
Numer 55 to ząb mleczny, bo zaczyna się od 5 (ćwiartka górna prawa pacjenta). Druga cyfra 5 oznacza drugi ząb trzonowy. Zatem 55 to drugi trzonowiec górny prawy w uzębieniu mlecznym. Podobnie 54 byłby pierwszym trzonowcem w tej ćwiartce.
Najczęstsze pomyłki to: zamiana stron lewa/prawa pacjenta, mylenie zębów stałych z mlecznymi (1–4 vs 5–8), mylenie pierwszego i drugiego trzonowca (x4/x5) oraz nadinterpretacja legendy (np. uznanie "w" za "wyrwany"). Pomaga powolne sprawdzenie każdej cyfry FDI.
Ćwicz seriami: (1) rozpoznawanie ćwiartek 5–8, (2) szybkie mapowanie x1–x5 na nazwę zęba, (3) odczyt kilku przykładowych odontogramów z różnymi oznaczeniami (próchnica, wypełnienie, ekstrakcja). Na egzaminie rób kontrolę: numer zęba → nazwa → stan kliniczny.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Aby odczytać diagram, trzeba użyć notacji FDI dla uzębienia mlecznego i poprawnie rozpoznać oznaczenia."

Źródła:

  • ISO 3950:2016, Dentistry — Designation system for teeth and areas of the oral cavity (FDI two-digit system).
  • Wikipedia (EN): "FDI World Dental Federation notation" — https://en.wikipedia.org/wiki/FDI_World_Dental_Federation_notation (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z dokumentacji stomatologicznej (odontogram, karta pacjenta) dla asystentek stomatologicznych
  • Ćwiczenia z odczytu numeracji FDI (tabele/flashcards: 51–55, 61–65, 71–75, 81–85)
  • Atlas uzębienia mlecznego z opisem nazw zębów i położenia w łuku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego