KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 22.
Na przedstawionym planie sytuacyjnym długość projektowanego łuku kołowego wynosi
Ilustracja przedstawia plan sytuacyjny związany z projektem budowlanym, prawdopodobnie dotyczącym robót ziemnych i drogowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Długość łuku kołowego wyznacza się na podstawie danych z planu (np. promienia i kąta środkowego) albo przez odczyt w skali i przeliczenie na wymiar rzeczywisty. Kluczowe jest zastosowanie właściwej skali oraz odróżnienie długości łuku od cięciwy. Po poprawnym obliczeniu/odczycie otrzymuje się 7,30 m.

Pełne wyjaśnienie:

Długość projektowanego łuku kołowego na planie sytuacyjnym można wyznaczyć na dwa typowe sposoby (zależnie od tego, jakie dane podaje rysunek):

  • Obliczeniowo – gdy znasz promień R oraz kąt środkowy α odpowiadający temu łukowi. Wtedy długość łuku L liczy się ze wzoru L = R · α, przy czym α musi być wyrażony w radianach. Jeśli kąt podany jest w stopniach, trzeba go przeliczyć: α[rad] = α[°] · π / 180.
  • Odczytowo w skali – gdy łuk (lub jego rozwinięcie/długość) jest możliwy do zmierzenia na rysunku. Wówczas mierzysz długość na planie i przeliczasz przez skalę na metry w terenie. Trzeba zachować spójność jednostek (mm na rysunku vs m w terenie) i właściwie zaokrąglić wynik.

Poprawny wynik to 7,30 m, co oznacza, że po zastosowaniu właściwego sposobu (wzór lub skala) oraz poprawnych przeliczeń otrzymuje się tę długość łuku.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne? Najczęściej wynikają z typowych pomyłek:

  • 18,12 m – może odpowiadać sytuacji, gdy omyłkowo policzono długość innego łuku na planie albo przyjęto niewłaściwy promień (np. od sąsiedniego elementu geometrii).
  • 21,77 m – bywa skutkiem błędu jednostek (np. użycia stopni zamiast radianów w formule) albo przeliczenia skali z nieprawidłowym współczynnikiem.
  • 25,42 m – może wynikać z pomylenia długości łuku z długością dłuższego odcinka drogi obejmującego łuk oraz fragmenty dojazdów, albo z błędnego odczytu skali (np. o rząd wielkości).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy liczysz łuk (krzywa) czy cięciwę (odcinek prostej), oraz czy przeliczenie skali i jednostek wykonujesz konsekwentnie. To zwykle eliminuje większość błędów rachunkowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Długość łuku kołowego to długość krzywej od początku do końca łuku (po jego obwodzie), a nie odległość w linii prostej. Na planie sytuacyjnym odnosi się do fragmentu trasy zaprojektowanego jako łuk koła i zwykle wynika z promienia oraz kąta lub z pomiaru w skali.
Stosuje się wzór L = R · α, gdzie R to promień, a α to kąt środkowy w radianach. Jeśli kąt jest w stopniach, przelicz go na radiany przez pomnożenie przez π/180. Dopiero wtedy wynik będzie w tych samych jednostkach co promień.
Cięciwa to prosta linia łącząca dwa końce łuku, a długość łuku to krzywa pomiędzy tymi punktami. Na rysunku cięciwa "przecina" łuk, a łuk biegnie po krzywiźnie. Długość łuku jest zawsze większa od długości cięciwy dla tego samego początku i końca.
Wzór L = R · α działa bezpośrednio wtedy, gdy α jest w radianach, bo radian jest miarą kąta zdefiniowaną przez stosunek długości łuku do promienia. Użycie stopni bez przeliczenia daje błędny wynik (zwykle zbyt duży lub zbyt mały).
Najpierw zmierz długość na planie (np. w mm), a potem użyj skali rysunku jako współczynnika przeliczeniowego na wymiar rzeczywisty. Uważaj na jednostki: mm na papierze nie jest tym samym co m w terenie. Po przeliczeniu sprawdź sens wyniku (czy nie wyszedł np. 10× za duży).
Gdy plan nie podaje jednoznacznie promienia i kąta dla danego łuku, a rysunek jest czytelny i pozwala zmierzyć długość/parametry. Z kolei wzór jest wygodny, gdy promień i kąt są podane wprost. W obu przypadkach kluczowa jest kontrola jednostek i zgodności danych z tym samym łukiem.
Najczęstsze to: pomylenie łuku z cięciwą, błędne odczytanie skali, nieprzeliczenie stopni na radiany, użycie promienia od innego elementu geometrii oraz nieuwzględnienie, że mierzony jest tylko fragment łuku. Pomaga kontrola sensu wyniku i ponowne sprawdzenie danych.
Tak. Przy stałym kącie środkowym długość łuku rośnie proporcjonalnie do promienia, bo L = R · α. Większy promień oznacza "łagodniejszy" łuk, ale dłuższą krzywą dla tego samego kąta. To zależność często wykorzystywana w geometrii dróg.
Duże różnice zwykle wskazują błąd rzędu wielkości: złą skalę, pomylenie jednostek albo policzenie innego odcinka niż wymagany. Czasem wynika to z wzięcia długości większego fragmentu trasy obejmującego łuk i sąsiednie proste. Warto zawsze sprawdzić, co dokładnie obejmuje "projektowany łuk".
Porównaj wynik z długością cięciwy (łuk powinien być nieco dłuższy) oraz z promieniem i kątem: dla małych kątów długość łuku nie powinna być duża względem promienia. Dodatkowo skontroluj jednostki i przeliczenie skali. Jeśli wynik jest nielogiczny, wróć do danych z planu.
info

Statystycznie 32% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Długość łuku kołowego wyznacza się na podstawie danych z planu (np. promienia i kąta środkowego) albo przez odczyt w skali i przeliczenie na wymiar rzeczywisty."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geometrii drogi (łuki kołowe, kąty, promienie, długości)
  • Materiały do czytania dokumentacji technicznej i rysunku budowlanego (skala, wymiarowanie)
  • Zestawy zadań obliczeniowych z planów sytuacyjnych używane w kształceniu zawodowym BUD.13

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego