KWALIFIKACJA MEC3 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 20.
Na przedstawionym rysunku śruby oznaczone są cyframi
Ilustracja przedstawia różne rodzaje śrub, które są oznaczone cyframi od 1 do 8.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Za śruby uznaje się łączniki dokręcane kluczami (np. łeb sześciokątny) lub kluczem imbusowym (gniazdo sześciokątne). Na rysunku takie cechy mają elementy 1, 5 i 6. Elementy z nacięciem prostym/krzyżowym są typowo wkrętami dokręcanymi wkrętakiem.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce montażu maszyn kluczowe jest poprawne rozróżnienie śrub i wkrętów, bo wpływa to na dobór narzędzia, sposób montażu i oczekiwany moment dokręcania. Najprostsze kryterium rozpoznania na rysunku to typ napędu łba (czyli jakim narzędziem element jest dokręcany).

Odpowiedź "1, 5 i 6" jest poprawna, ponieważ:

  • element 1 ma łeb sześciokątny – jest przeznaczony do dokręcania kluczem, co jest typowe dla śrub stosowanych w połączeniach maszynowych,
  • elementy 5 i 6 mają gniazdo sześciokątne (imbusowe) – dokręca się je kluczem imbusowym; mimo że nie mają zewnętrznego sześciokąta, nadal są to śruby (napęd kluczowy, tylko wewnętrzny).

Pozostałe propozycje są niepoprawne z następujących powodów:

  • "2 i 8" – element 2 ma nacięcie proste pod wkrętak, więc w typowej klasyfikacji jest traktowany jako wkręt. Element 8 jest radełkowany i bywa dokręcany ręcznie, co może mylić, ale w tym zadaniu poprawny zestaw śrub (rozpoznawalnych po napędzie kluczowym/imbusowym) to 1, 5 i 6.
  • "2, 3 i 4" – elementy 2, 3 i 4 mają nacięcia pod wkrętak (proste), co wskazuje na wkręty, a nie śruby dokręcane kluczem.
  • "3 i 7" – element 3 ma nacięcie proste, a element 7 nacięcie krzyżowe; oba typy napędu są charakterystyczne dla wkrętów dokręcanych wkrętakiem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz na rysunku sześciokąt (zewnętrzny) lub gniazdo imbusowe (wewnętrzne), myśl o narzędziach kluczowych i kwalifikuj element jako śrubę. Gdy widzisz nacięcie proste/krzyżowe, najpierw rozważ wkręt.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Śruba to element złączny gwintowany, który w praktyce montażu rozpoznaje się m.in. po napędzie przystosowanym do większych momentów dokręcania (np. łeb sześciokątny na klucz lub gniazdo imbusowe). Zwykle współpracuje z nakrętką albo z otworem gwintowanym.
Wkręt to element gwintowany przeznaczony do wkręcania, najczęściej z napędem na wkrętak (nacięcie proste lub krzyżowe). W typowych zadaniach egzaminacyjnych różnicę rozpoznaje się po napędzie łba: klucz/imbus sugeruje śrubę, a nacięcie pod wkrętak sugeruje wkręt.
Na rzucie z góry śruba imbusowa ma widoczne gniazdo sześciokątne (wewnętrzny sześciokąt). To sygnał, że element dokręca się kluczem imbusowym, więc w klasyfikacji montażowej traktuje się go jako śrubę, nawet jeśli łeb nie jest zewnętrznie sześciokątny.
Nacięcie proste jest zaprojektowane do współpracy z wkrętakiem płaskim, czyli narzędziem typowym dla wkrętów. Na rysunku technicznym takie nacięcie jest bardzo czytelną cechą napędu, dlatego w zadaniach identyfikacyjnych często stanowi podstawę do odróżnienia wkrętów od śrub dokręcanych kluczami.
Dla śrub z łbem sześciokątnym typowe są klucze: płaski, oczkowy lub nasadowy. W praktyce mechanika-monter(a) wybór zależy od dostępu do łba i wymaganego momentu dokręcania, ale sama obecność zewnętrznego sześciokąta na rysunku wskazuje na napęd kluczowy.
W wielu materiałach dydaktycznych i zadaniach egzaminacyjnych gniazdo imbusowe jest traktowane jako napęd "kluczowy", więc element klasyfikuje się jako śrubę. W praktyce nazewnictwo bywa rozszerzane, ale na potrzeby rozpoznawania z rysunku najpewniejszą wskazówką jest właśnie typ napędu: imbus = klucz.
Najczęstszy błąd to ocenianie po kształcie łba (np. stożkowy = wkręt) zamiast po napędzie (imbus/nacięcie). Drugi błąd to potoczne nazywanie wszystkich łączników "śrubami". Warto zawsze sprawdzić rzut z góry: to tam widać gniazdo lub nacięcie.
Najważniejsza jest cecha napędu: zewnętrzny sześciokąt lub gniazdo imbusowe wskazują na dokręcanie kluczem. Dzięki temu można odróżnić śrubę od elementów z nacięciem prostym albo krzyżowym, które są przeznaczone do wkrętaka.
Śruby z napędem kluczowym (zewnętrznym lub imbusowym) pozwalają zwykle przenieść większy moment dokręcania niż typowe nacięcia pod wkrętak. W praktyce ułatwia to uzyskanie stabilnego, powtarzalnego docisku w połączeniach maszyn i konstrukcji, gdzie wymagane są większe siły zacisku.
Ćwicz rozpoznawanie napędów łbów na prostych szkicach: sześciokąt, gniazdo imbusowe, nacięcie proste i krzyżowe. Ucz się też typowych zastosowań i narzędzi (klucz, imbus, wkrętak). Na egzaminie najpierw patrz na rzut z góry, dopiero potem na widok boczny.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że za śruby uznaje się łączniki dokręcane kluczami (np. łeb sześciokątny) lub kluczem imbusowym (gniazdo sześciokątne).

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Śruba" (opis elementu złącznego i typów łbów/napędów): https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Aruba (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL) – "Wkręt" (charakterystyka wkrętów i napędu pod wkrętak): https://pl.wikipedia.org/wiki/Wkr%C4%99t (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki do rysunku technicznego maszynowego (oznaczenia i widoki elementów złącznych)
  • Katalogi elementów złącznych producentów (rysunki łbów i typy napędów)
  • Materiały szkolne z działu "połączenia rozłączne" w mechanice/technologii montażu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego