W turbinie Francisa przepływ wody jest realizowany przez kilka charakterystycznych elementów, które łatwo pomylić, jeśli nie pamięta się ich funkcji i kolejności w torze przepływu. Element oznaczony jako kierownice (aparat kierowniczy) to zespół łopatek kierujących, którego podstawowe zadania to:
- regulacja natężenia przepływu (zmiana otwarcia kierownic),
- ukształtowanie kierunku strugi dopływającej do wirnika,
- nadanie strudze składowej wirowej, aby energia hydrauliczna mogła zostać skutecznie zamieniona na moment na wale.
Dlatego odpowiedź "kierownice" pasuje do elementu znajdującego się bezpośrednio przed wirnikiem i stanowiącego "sterowanie" pracą turbiny.
Pozostałe odpowiedzi są typowymi dystraktorami, bo również występują w turbinie Francisa, ale pełnią inne role:
- "Rura spiralna" (obudowa spiralna) jest elementem doprowadzającym wodę dookoła aparatu kierowniczego, aby rozdział strumienia był możliwie równomierny na obwodzie. Zwykle leży "na zewnątrz" układu kierownic.
- "Wirnik" to część wirująca, w której zachodzi zasadnicza wymiana energii i powstaje moment obrotowy. Na schemacie jest za kierownicami (po stronie dalszego przepływu).
- "Rura ssąca" (dyfuzor/odprowadzenie) znajduje się za wirnikiem i odpowiada za odprowadzenie wody oraz odzysk części energii ciśnienia/prędkości, a nie za kierowanie strugi na wirnik.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj kolejność toru przepływu w turbinie Francisa jako: doprowadzenie (spirala) → regulacja i nadanie kierunku (kierownice) → wymiana energii (wirnik) → odprowadzenie i odzysk (rura ssąca). To ułatwia rozpoznawanie elementów nawet na uproszczonych schematach.
