KWALIFIKACJA MED9 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 4.
Na recepcie lekarskiej jest zapisane "Rp.: Tabl. X 0,1 No. 20". Jaką dawkę leku X powinieneś przygotować?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Tabl. X 0,1" oznacza tabletki leku X o mocy 0,1 g w jednej tabletce, a "No. 20" liczbę 20 sztuk do wydania/przygotowania.
Dlatego właściwa interpretacja to 20 tabletek po 0,1 g każda (a nie 1 g, 0,01 g ani łączna masa 0,1 g).

Pełne wyjaśnienie:

W zapisie recepturowym poszczególne elementy mają ustalone znaczenie. Fragment "Tabl. X 0,1" wskazuje:

  • postać leku: Tabl. = tabletki,
  • nazwę/oznaczenie leku: X,
  • moc (dawkę jednostkową): 0,1 g w jednej tabletce.

Natomiast "No. 20" oznacza liczbę jednostek (sztuk) – należy przygotować lub wydać 20 tabletek.

Zatem poprawna odpowiedź to: 20 tabletek po 0,1 g każda. Jeśli ktoś chciałby policzyć ilość całkowitą substancji w całej ordynacji, to wynosi ona 20 × 0,1 g = 2,0 g, ale pytanie dotyczy dawki do przygotowania w sensie zapisu (moc jednostkowa i liczba tabletek).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "20 tabletek po 1 g" – to typowy błąd przesunięcia przecinka (0,1 → 1). Zmienia moc dziesięciokrotnie.
  • "20 tabletek po 0,01 g" – analogicznie, przesunięcie przecinka w drugą stronę (0,1 → 0,01) zaniża dawkę dziesięciokrotnie.
  • "20 tabletek o łącznej masie 0,1 g" – myli dawkę jednostkową z całkowitą. W zapisie "0,1" dotyczy jednej tabletki, a nie całej ilości.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw podkreśl w zapisie postać leku, potem moc przy nazwie, a na końcu No. jako liczbę sztuk. Taka kolejność minimalizuje pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skrót "Tabl." oznacza tabletki, czyli postać leku. Informuje, że ordynowany produkt ma być wydany lub przygotowany w formie tabletek, a dalsze liczby odnoszą się zwykle do mocy jednej tabletki i liczby sztuk.
"No. 20" oznacza liczbę jednostek (najczęściej sztuk), które mają zostać wydane/przygotowane. W przypadku tabletek będzie to 20 tabletek. To nie jest dawka, tylko ilość.
Zapis "X 0,1" należy czytać jako moc (dawkę jednostkową) leku X w jednej tabletce. Czyli każda tabletka zawiera 0,1 (najczęściej w gramach, zależnie od konwencji zapisu).
Najpierw ustal dawkę jednostkową (0,1 na 1 tabletkę), potem pomnóż przez liczbę sztuk (20). Otrzymasz ilość całkowitą: 20 × 0,1 = 2,0 (w tych samych jednostkach co zapis).
W takim zapisie liczba przy nazwie i postaci leku oznacza moc jednostkową, a "No." podaje ilość sztuk. Gdyby "0,1" dotyczyło całości, zapis musiałby być jednoznacznie sformułowany jako dawka całkowita, a nie moc tabletki.
Najczęstsze pomyłki to przesunięcie przecinka (odczyt 0,1 jako 1 lub 0,01) oraz zamiana dawki jednostkowej na całkowitą. Pomaga zasada: liczba przy nazwie leku = moc 1 jednostki, "No." = liczba jednostek.
Najczęściej oznacza liczbę jednostek do wydania/przygotowania, ale jednostką może być nie tylko tabletka (np. kapsułka, czopek, saszetka). Zawsze trzeba powiązać "No." z postacią leku podaną wcześniej (Tabl., Caps., Supp. itd.).
Dawka jednostkowa to ilość substancji w 1 tabletce/kapsułce itp. Dawka dobowa wynika z dawkowania (np. 1 tabletka 2 razy dziennie). W samym zapisie "Tabl. X 0,1 No. 20" podano moc jednostkową i ilość, a nie schemat przyjmowania.
Porównaj ilość jednostek z typowymi wielkościami opakowań oraz z informacją o dawkowaniu (jeśli jest podane). Gdy ilość jest nietypowa lub niezgodna z terapią, w praktyce wykonuje się dodatkową weryfikację i w razie potrzeby kontakt z osobą uprawnioną.
Ćwicz seriami: odczyt skrótów (Rp., Tabl., No.), wskazywanie mocy jednostkowej i liczby sztuk oraz szybkie przeliczenia całkowitej ilości. Dobrze działa też metoda "3 kroków": postać leku → moc 1 sztuki → liczba sztuk, bez zgadywania.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: ""Tabl. X 0,1" oznacza tabletki leku X o mocy 0,1 g w jednej tabletce, a "No."

Źródła:

  • Materiały dydaktyczne z receptury aptecznej dla technika farmaceutycznego (interpretacja skrótów Rp., Tabl., No.) - tytuł/autor/wydanie nieokreślone w treści zadania

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z receptury aptecznej dla technika farmaceutycznego (rozdziały: skróty recepturowe, interpretacja zapisu)
  • Materiały szkolne/ćwiczenia z obliczeń farmaceutycznych (dawka jednostkowa i całkowita)
  • Wewnętrzne procedury apteki dotyczące weryfikacji recept i interpretacji zapisu ilościowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego