KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 2.
Na rysunku, przedstawiającym wiązar jednowieszakowy, cyfrą 1 oznaczono
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny wiązara jednowieszakowego, który jest elementem konstrukcyjnym w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zastrza42 to uko5bny element usztywniaj05cy w wi05zarze/kratownicy, pracuj05cy zwykle na 5bciskanie i stabilizuj05cy uk42ad. Wieszak jest elementem pionowym, 5bci05g to pr19t rozci05gany (cz19sto dolny pas), a miecz odnosi si19 do innego rodzaju uko5bnego wzmocnienia, nie tego elementu z rysunku.

Pełne wyjaśnienie:

W wi05zarach dachowych (uk42adach kratowych) poszczeg f3lne elementy maj05 ustalone funkcje i typowe kierunki pracy: jedne przenosz05 g42 f3wnie rozci05ganie, inne 5bciskanie, a cz195b07 pe42ni rol19 usztywniaj05c05.

Odpowied7a 5eastrza42 jest poprawna, gdy oznaczony element jest uko5bny i s42u7cy do usztywnienia wi05zara oraz przekazywania si42 w obr19bie kratownicy. Zastrza42 jest typowym uko5bnym elementem konstrukcyjnym, kt f3ry wspiera inne pr19ty i ogranicza ich wyboczenie, poprawiaj05c stateczno5b07 uk42adu.

  • Wieszak w klasycznym znaczeniu jest elementem pionowym (wiesza/"podwiesza" fragment konstrukcji), dlatego wyb f3r tej nazwy jest b4219dny, je5bli na rysunku oznaczono pr19t uko5bny.
  • 5aci05g to element pracuj05cy na rozci05ganie; w wielu uk42adach odpowiada za "zwi05zanie" podp f3r i ograniczenie rozpierania. Je5bli oznaczenie dotyczy uko5bnego pr19ta usztywniaj05cego, nie jest to 5bci05g.
  • Miecz bywa potocznie uto7csamiany z uko5bnym wzmocnieniem, ale w nazewnictwie konstrukcyjnym nie zawsze odpowiada typowemu pr19towi kratownicy; w zadaniach egzaminacyjnych rozr f37cnia si19 go od zastrza42u. Dlatego bezpo5brednie przypisanie tej nazwy do elementu kratownicy jest cz19st05 pu42apk05.

Wskaz f3wka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj geometri19 elementu (pionowy/poziomy/uko5bny), a potem jego funkcj19 (podwiesza, wi057ce rozci05ganiem, usztywnia). Takie dwustopniowe podej5bcie zmniejsza ryzyko pomylenia termin f3w.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zastrza42 to uko5bny element usztywniaj05cy konstrukcj19 (np. wi05zar/kratownic19). Jego zadaniem jest stabilizacja uk42adu i przenoszenie cz195bci si42 wewn19trznych, cz19sto przy pracy na 5bciskanie. Na rysunku technicznym rozpoznasz go po uko5bnym przebiegu mi19dzy w19z42ami.
Najpro5bciej po kierunku elementu: wieszak jest zwykle pionowy ("wisi"), a zastrza42 uko5bny ("rozpiera/usztywnia"). Dodatkowo porf3wnaj, czy element ma rol19 podwieszania cz195bci wi05zara (wieszak) czy stabilizacji i przekazywania obci057ce44 w uk42adzie (zastrza42).
5aci05g to element, ktf3ry przede wszystkim przenosi rozci05ganie i "wi057ce" konstrukcj19, ograniczaj05c rozchodzenie si19 podpf3r. Zastrza42 pe42ni rol19 usztywniaj05c05 i jest zwykle uko5bny. To rf37cne funkcje i inny typ pracy elementu.
To wi05zar, w ktf3rym w uk42adzie kratowym wyst19puje jeden charakterystyczny wieszak (element pionowy) jako g42f3wny element podwieszaj05cy cz195b07 konstrukcji. Nazwa pomaga rozpozna07 schemat statyczny i rozmieszczenie pr19tf3w, ale na egzaminie i tak trzeba umie07 wskaza07 konkretne elementy po kszta42cie.
Najcz19stsze pomy42ki dotycz05 elementf3w uko5bnych i ich nazw (zastrza42 vs. inne uko5bne wzmocnienia) oraz rozrf37cnienia pr19tf3w rozci05ganych i pionowych (wieszak vs. 5bci05g). Pomaga analiza: kierunek elementu, po4205czenia w w19z42ach i rola w przenoszeniu obci057ce44.
Zwykle nie, bo pytanie odwo42uje si19 do oznaczenia cyfr05 na konkretnym rysunku. Da si19 jednak przygotowa07, ucz05c si19 schematf3w: jak wygl05da wieszak (pion), zastrza42 (uko5bny), oraz gdzie typowo znajduj05 si19 5bci05gi. Wtedy na rysunku rozpoznasz element od razu.
Cyfry zwykle wskazuj05 elementy, ktf3re trzeba nazwa07 (albo po4205czy07 z legend05). Najpierw znajd7a w19z42y, do ktf3rych element jest pod4205czony, potem oce44 jego po42o7cenie (pion/poziom/uko5bnie). Na ko44cu dopasuj nazw19 zgodnie z funkcj05 konstrukcyjn05.
Wieszak ma zadanie "zawiesza07" fragment konstrukcji, czyli przenosi07 si42y wzd42u7c swojej osi w kierunku pionowym mi19dzy pasami wi05zara. Pionowy przebieg jest naturalny dla takiej roli i u42atwia interpretacj19 schematu. Element uko5bny pe42ni zwykle inn05 funkcj19 (usztywnienie), wi19c to ju7c nie wieszak.
Cz19sto uczniowie patrz05 tylko na to, 7ce element jest "sko5bny", i wybieraj05 dowoln05 nazw19 kojarzon05 z uko5bnym wzmocnieniem. Drugi b4205d to ignorowanie w19z42f3w: zastrza42 zwykle łączy konkretne punkty kratownicy, aby usztywnia07 uk42ad. Pomaga nawyk: kierunek + funkcja + po4205czenia.
Najskuteczniejsze jest 07wiczenie na rysunkach: we7a kilka schematf3w wi05zarf3w i podpisuj elementy (pas gf3rny/dolny, wieszak, zastrza42, 5bci05g). Nast19pnie sprawdzaj, czy rozpoznajesz je bez podpisf3w. Warto te7c uczy07 si19 terminf3w z definicjami, aby nie myli07 nazw o podobnym brzmieniu.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Zastrza42 to uko5bny element usztywniaj05cy w wi05zarze/kratownicy, pracuj05cy zwykle na 5bciskanie i stabilizuj05cy uk42ad."

Źródła:

  • S42ownik j19zyka polskiego PWN: "zastrza42" (definicja) https://sjp.pwn.pl/szukaj/zastrza%C5%82.html - dost19p 2026-03-02
  • S42ownik j19zyka polskiego PWN: "wieszak" (definicja) https://sjp.pwn.pl/szukaj/wieszak.html - dost19p 2026-03-02
  • S42ownik j19zyka polskiego PWN: "5bci05g" (definicja) https://sjp.pwn.pl/szukaj/%C5%9Bci%C4%85g.html - dost19p 2026-03-02

Materiały:

  • S42owniki terminf3w budowlanych (has42a: zastrza42, wieszak, 5bci05g)
  • Podr19czniki do czytania rysunku technicznego budowlanego (schematy wi05zarf3w)
  • Zestawy rysunkf3w i kart pracy z rozpoznawania elementf3w kratownic i wi05zarf3w

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego