KWALIFIKACJA CHM3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 16.
Na rysunku przedstawiającym zestaw do dozowania gazów z absorpcją wytworzonych gazów numerami 1, 2 i 3 oznaczono
Ilustracja przedstawia schemat zestawu laboratoryjnego do dozowania gazów z absorpcją wytworzonych gazów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Płuczki to naczynia/elementy zestawu, w których przepuszczany gaz kontaktuje się z cieczą absorbującą, dzięki czemu powstające gazy są pochłaniane. W typowym układzie absorpcji są to powtarzalne elementy "na drodze" gazu, a nie rurki U czy cylindry miarowe.

Pełne wyjaśnienie:

W zestawach do dozowania gazów połączonych z absorpcją (pochłanianiem) wytworzonych gazów kluczową rolę pełnią elementy, które zapewniają intensywny kontakt gaz–ciecz. Taką funkcję spełniają płuczki gazowe: gaz jest przez nie przepuszczany (zwykle przez rurkę doprowadzającą), a następnie rozprasza się w cieczy absorbującej, co zwiększa powierzchnię kontaktu i ułatwia pochłanianie składników gazowych.

Odpowiedź "płuczki." jest właściwa, ponieważ w układzie absorpcyjnym to właśnie płuczki stanowią typowe, wielokrotnie występujące naczynia do wychwytywania/wiązania gazów w roztworze (np. pochłanianie kwaśnych lub zasadowych składników gazowych w odpowiednim absorbencie).

Pozostałe propozycje nie pasują do funkcji i typowego zastosowania elementów aparatury:

  • "u-rurki." są kojarzone głównie z prostymi elementami do prowadzenia gazu, czasem jako pochłaniacze wypełniane substancją stałą lub do osuszania, ale nie są standardowym określeniem dla naczyń płuczących z cieczą w klasycznym zestawie absorpcyjnym.
  • "cylindry miarowe." służą przede wszystkim do odmierzania objętości cieczy; ich kształt i przeznaczenie nie odpowiadają typowym elementom zestawu do pochłaniania gazów.
  • "kolumny absorpcyjne." to zwykle aparatura o innej konstrukcji (często większa, procesowa), nastawiona na intensyfikację wymiany masy na wypełnieniu; w szkolnych/laboratoryjnych zestawach do wytwarzania i pochłaniania gazów częściej spotyka się płuczki niż pełnowymiarowe kolumny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się absorpcja wytworzonych gazów, szukaj na schemacie elementów będących "pułapką" z cieczą absorbującą (płuczka/pochłaniacz), a nie szkła typowo miarowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Płuczka gazowa to element aparatury, w którym gaz przepuszcza się przez ciecz (absorbent), aby go pochłonąć, oczyścić lub związać składniki reaktywne. Zwiększenie kontaktu gaz–ciecz poprawia skuteczność absorpcji, co jest ważne przy pracy z gazami powstającymi w reakcji.
Cylinder miarowy służy do odmierzania objętości cieczy, a nie do efektywnego kontaktu gaz–ciecz. Płuczka ma konstrukcję sprzyjającą przepuszczaniu gazu przez ciecz i ograniczaniu strat (rozprysk, cofanie cieczy), dlatego jest właściwym elementem do pochłaniania gazów.
Najczęściej widać naczynie z cieczą oraz doprowadzenie gazu rurką sięgającą niżej (żeby gaz bąbelkował przez roztwór). Na schematach płuczki są zwykle powtarzalnymi elementami na drodze przepływu gazu, połączonymi szeregowo.
Oznacza pochłanianie gazów powstających w reakcji przez odpowiedni roztwór lub reagent, aby ograniczyć emisję do otoczenia i/lub zebrać analit do dalszego oznaczenia. Stosuje się to np. w układach, gdzie produkt gazowy trzeba zatrzymać lub zneutralizować.
U-rurka bywa używana jako prosty pochłaniacz (np. z wypełnieniem stałym lub jako element osuszający), ale nie jest typowym naczyniem do płukania gazu w cieczy. W zadaniach o absorpcji w roztworze częściej właściwą odpowiedzią jest płuczka gazowa.
Typowe są pomyłki wynikające z podobieństwa kształtów: mylenie płuczki z innym naczyniem, utożsamianie każdej "kolumny" z kolumną absorpcyjną albo wybór szkła miarowego, bo jest znane. Pomaga analiza funkcji: co ma się stać z gazem w danym elemencie.
Kolumnę absorpcyjną dobiera się zwykle do bardziej intensywnych lub procesowych zastosowań, gdy potrzebna jest większa wydajność wymiany masy (np. na wypełnieniu) i kontrola parametrów. W typowych szkolnych układach do wytwarzania i pochłaniania gazów dominują prostsze płuczki.
Połączenie kilku płuczek zwiększa skuteczność pochłaniania: pierwsza zatrzymuje większość gazu, kolejne "doczyszczają" strumień. To ważne, gdy gaz jest szkodliwy lub gdy wymagana jest wysoka wydajność pochłaniania, aby nie dopuścić do emisji.
Dobór zależy od właściwości gazu i reakcji, która ma go związać (np. neutralizacja, utlenianie, redukcja, kompleksowanie). W praktyce wybiera się absorbent reagujący selektywnie i szybko oraz bezpieczny dla aparatury. Na egzaminie liczy się powiązanie: gaz + właściwy absorbent.
Zwykle nie, ponieważ pytanie odwołuje się do numerów oznaczonych na rysunku, a poprawność odpowiedzi zależy od tego, jakie elementy faktycznie przedstawiono jako "1, 2 i 3". Dlatego na egzaminie kluczowe jest uważne czytanie schematu i rozpoznanie aparatury.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że płuczki to naczynia/elementy zestawu, w których przepuszczany gaz kontaktuje się z cieczą absorbującą, dzięki czemu powstające gazy są pochłaniane.

Materiały:

  • Instrukcje BHP i instrukcje stanowiskowe dotyczące pracy z gazami i układami absorpcyjnymi w laboratorium
  • Skrypty/atlas szkła laboratoryjnego używanego w chemii analitycznej (płuczki, pochłaniacze, rurki U)
  • Materiały dydaktyczne z chemii analitycznej opisujące aparaturę do absorpcji gazów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego