KWALIFIKACJA OGR2 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 23.
Na rysunku przedstawiona jest maszyna do zbioru warzyw
Ilustracja przedstawia maszynę rolniczą używaną do zbioru warzyw korzeniowych, co jest zgodne z kontekstem egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maszyny do zbioru warzyw korzeniowych zwykle wyorywają lub podcinają korzeń, a następnie oddzielają glebę na taśmach/odsiewaczach i przekazują plon do zbiornika lub na przyczepę. Technologie zbioru warzyw liściowych, kapustnych i dyniowatych częściej opierają się na cięciu, zrywaniu lub zbiorze owoców, a nie na wyorywaniu z gleby.

Pełne wyjaśnienie:

Warzywa korzeniowe (np. marchew, pietruszka, burak ćwikłowy, seler korzeniowy) są plonem, który znajduje się w glebie. Dlatego typowa maszyna do ich zbioru musi wykonać trzy kluczowe czynności: podciąć/wyorywać korzenie, wydobyć je z redliny lub zagonu oraz oczyścić z ziemi (najczęściej przez przenośniki taśmowe, odsiewacze lub elementy wibracyjne). Taka logika działania odróżnia je od maszyn do innych grup warzyw.

Odpowiedź "korzeniowych" jest więc właściwa, gdy na rysunku widać element roboczy pracujący w glebie (np. podcinacz/lemiesz/wyorywacz) oraz układ separacji ziemi i transportu plonu. Są to cechy charakterystyczne dla zbioru części podziemnych.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo sugerują technologie typowe dla innych części użytkowych roślin:

  • "kapustnych" – w zbiorze kapustnych często stosuje się ścinanie główek lub cięcie/odcinanie części nadziemnej; kluczowe jest prowadzenie roślin i system noży, a nie wyorywanie z separacją gleby.
  • "dyniowatych" – dyniowate (np. ogórek, dynia, cukinia) zbiera się jako owoce nadziemne; maszyny są dostosowane do podbierania/transportu owoców, często bez intensywnej separacji gleby jak przy korzeniach.
  • "liściowych" – warzywa liściowe zbiera się przez ścinanie lub zrywanie liści, zwykle nisko nad powierzchnią, z naciskiem na delikatne obchodzenie się z masą liści; nie wymaga to wyorywania organu z gleby.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu maszyn patrz najpierw na miejsce pracy narzędzia (w glebie czy nad glebą) oraz na to, czy konstrukcja przewiduje odsiew ziemi. Jeśli dominują elementy do pracy w redlinie i czyszczenie z gleby, najczęściej chodzi o zbiór warzyw korzeniowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najważniejsze jest to, że pracuje w glebie: ma element podcinający/wyorywający oraz układ separacji ziemi (taśmy odsiewające, wibracje, rolki). Maszyny do liściowych, kapustnych czy dyniowatych częściej tną lub podbierają plon nad powierzchnią, bez intensywnego odsiewu ziemi.
Szukaj części, która wchodzi w glebę (lemiesz, podcinacz, wyorywacz), a za nią przenośników, które "przesiewają" ziemię. Często widać też taśmy lub wałki czyszczące oraz tor transportu plonu do zbiornika/przyczepy. To typowe dla zbioru organów podziemnych.
Plonem warzyw liściowych jest część nadziemna (liście), więc nie trzeba wydobywać go z gleby. Kluczowe są czyste cięcie i delikatny transport, aby nie uszkodzić liści. Mechanizmy wyorywania i odsiewu ziemi zwiększałyby zabrudzenie i ryzyko zgnieceń, a często byłyby po prostu zbędne.
Częsty błąd to patrzenie tylko na przenośnik lub koła i zgadywanie "na oko". Trzeba zacząć od analizy narzędzia roboczego: czy tnie nad glebą, czy wyorywa w redlinie. Drugi błąd to mylenie grup warzyw (np. korzeniowe vs liściowe) bez powiązania z częścią użytkową rośliny.
Do warzyw korzeniowych zalicza się gatunki, u których jadalny jest głównie korzeń (lub zgrubiały korzeń). Typowe przykłady to marchew, pietruszka korzeniowa, burak ćwikłowy czy seler korzeniowy. W praktyce uprawy ważne jest, że plon rośnie w glebie, co determinuje technologię zbioru.
Warzywa korzeniowe po wydobyciu są oblepione glebą i resztkami roślinnymi. Separacja na taśmach/odsiewaczach zmniejsza masę zanieczyszczeń, ogranicza zapychanie transportu i poprawia jakość plonu przed dalszym sortowaniem. Ułatwia też logistykę, bo nie wozi się nadmiaru ziemi z pola.
Zwykle wtedy, gdy skala produkcji jest większa, a termin zbioru krótki (presja pogody i dojrzałości). Kombajn skraca czas pracy i zmniejsza zapotrzebowanie na pracę ręczną, ale wymaga odpowiedniego przygotowania pola (wyrównanie, kamienie) i dopasowania ustawień, aby ograniczyć uszkodzenia korzeni.
W maszynach do dyniowatych często dominują elementy do podbierania i transportu owoców z powierzchni (przenośniki, podbieracze), a nie część wyorywająca w glebie. Zwykle nie ma też typowej, intensywnej sekcji odsiewu ziemi jak przy zbiorze korzeni, bo plon nie jest "zakopany".
Nie. Taśma może występować w wielu maszynach (do sałaty, kapusty, ogórków). O zbiorze korzeniowych decyduje zestaw cech: praca elementu w glebie, wyorywanie/podcinanie i odsiew ziemi. Taśma bez sekcji wyorywania może służyć tylko do transportu odciętego plonu nadziemnego.
Ucz się porównawczo: zestaw zdjęcia/rysunki maszyn i wypisz dla każdej część użytkową rośliny oraz czynność roboczą (cięcie, wyorywanie, podbieranie). Trenuj rozpoznawanie po 2–3 detalach (narzędzie w glebie, noże, podbieracze, odsiew). To daje szybką i pewną metodę.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Maszyny do zbioru warzyw korzeniowych zwykle wyorywają lub podcinają korzeń, a następnie oddzielają glebę na taśmach/odsiewaczach i przekazują plon do zbiornika lub na przyczepę."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z mechanizacji ogrodnictwa (dział: maszyny do zbioru warzyw)
  • Katalogi/ instrukcje producentów maszyn (sekcje opisujące przeznaczenie i elementy robocze)
  • Materiały dydaktyczne ze zdjęciami porównawczymi maszyn do zbioru różnych grup warzyw

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego