KWALIFIKACJA GIW6 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 6.
Na rysunku przedstawiona została
Ilustracja przedstawia przekrój geologiczny, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika geologa,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niezgodność erozyjna oznacza kontakt warstw rozdzielony powierzchnią erozyjną i przerwą w sedymentacji (hiatusem). Rozpoznaje się ją po śladach ścięcia/wyżłobienia starszych utworów i przykryciu ich młodszymi osadami. Pozostałe typy niezgodności odnoszą się do innych relacji ułożenia warstw.

Pełne wyjaśnienie:

Niezgodność erozyjna to sytuacja, w której między starszymi i młodszymi utworami występuje powierzchnia erozyjna, świadcząca o tym, że po sedymentacji nastąpił etap niszczenia (erozji) i dopiero potem ponowne osadzanie materiału. Taki kontakt oznacza więc hiatus stratygraficzny (brak części zapisu czasu) oraz ślady ścięcia lub nierówności na granicy warstw.

Odpowiedź "niezgodność kątowa" dotyczy innego mechanizmu: starsze warstwy zostały nachylone/sfałdowane i ścięte, a młodsze osadzają się na nich pod innym kątem. Sama erozja może tam występować, ale cechą rozstrzygającą jest różnica orientacji (kątowe nieparallelne ułożenie kompleksów).

Odpowiedź "niezgodność przekraczająca" wiąże się z relacją, w której młodsze warstwy przekraczają (transgresyjnie nasuwają się) na coraz starsze podłoże, zwykle wskutek zmiany zasięgu sedymentacji. Jej rozpoznanie opiera się na geometrii nakładania się kolejnych warstw na podłoże, a nie tylko na samej powierzchni ścięcia.

Opcja "penakordancja" jest pojęciem zbliżonym do zgodności (prawie równoległe ułożenie warstw) i w praktyce nie opisuje wyraźnego, erozyjnego rozdzielenia kompleksów tak, jak w niezgodności erozyjnej. To typowy "wabik" terminologiczny: brzmi fachowo, ale nie odpowiada relacji kontaktu definiowanej przez erozję.

Na egzaminie warto zapamiętać: gdy kluczowa jest powierzchnia erozyjna i przerwa w zapisie – wskazuje to na niezgodność erozyjną; gdy kluczowy jest kąt między kompleksami – na niezgodność kątową; gdy kluczowe jest nakładanie się warstw na coraz starsze podłoże – na niezgodność przekraczającą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niezgodność erozyjna to granica między utworami, na której widać skutki erozji i przerwę w sedymentacji. Oznacza, że starsze skały/osady zostały częściowo zniszczone, a później przykryte młodszymi utworami, przez co "brakuje" fragmentu zapisu geologicznego.
Szukaj powierzchni kontaktu o charakterze ścięcia: nierównej, falistej, z wyraźnym "ucięciem" starszych warstw i przykryciem ich młodszymi. Kluczowa jest informacja o etapie erozji między dwoma cyklami sedymentacji, czyli o przerwie w zapisie.
W niezgodności erozyjnej najważniejsza jest powierzchnia erozyjna i hiatus. W niezgodności kątowej dodatkowo występuje zmiana orientacji warstw: starsze są nachylone lub sfałdowane, a młodsze leżą na nich pod innym kątem. Różnica kąta jest cechą rozstrzygającą.
Bo erozja usuwa część wcześniej osadzonych utworów, a w czasie jej trwania zwykle nie zachodzi akumulacja osadów w danym miejscu. Gdy sedymentacja wraca, młodsze osady przykrywają już "ścięte" podłoże. W efekcie brakuje warstw odpowiadających temu przedziałowi czasu.
Hiatus to przerwa w zapisie stratygraficznym, czyli okres czasu, który nie ma odpowiednika w postaci zachowanych warstw w danym profilu. Niezgodność (w tym erozyjna) jest często fizycznym "śladem" takiej przerwy: pokazuje granicę między starszym i młodszym zapisem po przerwie/erozji.
Niekoniecznie. Niezgodność przekraczająca opisuje głównie geometrię nakładania się młodszych warstw na coraz starsze podłoże (np. w warunkach transgresji). Erozja może wystąpić na granicy, ale nie jest jedyną cechą rozpoznawczą. Decyduje relacja "przekraczania" kolejnych warstw.
Często w odsłonięciach i profilach, gdzie widać ścięte starsze osady i przykrycie ich młodszymi (np. po zmianie rzeki, po obniżeniu bazy erozyjnej lub po ruchach tektonicznych). Rozpoznanie pomaga odtworzyć historię zdarzeń: sedymentacja → erozja → sedymentacja.
Typowe są pomyłki terminologiczne: utożsamianie każdej przerwy z niezgodnością kątową lub wybieranie "najbardziej znanego" terminu. Inny błąd to patrzenie tylko na nachylenie warstw, bez analizy samej powierzchni kontaktu i tego, czy widać ślady ścięcia (erozji).
To granica, na której doszło do niszczenia wcześniej powstałych utworów. W zapisie graficznym bywa przedstawiana jako nierówna linia oddzielająca kompleksy, wskazująca na ścięcie warstw lub usunięcie części osadów. Jest ważną przesłanką do rozpoznania niezgodności erozyjnej.
Ćwicz na schematach: rozpoznawaj, czy decyduje kąt ułożenia, powierzchnia ścięcia, czy geometria przekraczania. Naucz się krótkich definicji i "cech rozstrzygających". Dobrą metodą jest opis słowny historii zdarzeń (co było najpierw), a dopiero potem dobór nazwy niezgodności.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że niezgodność erozyjna oznacza kontakt warstw rozdzielony powierzchnią erozyjną i przerwą w sedymentacji (hiatusem).

Materiały:

  • Podręczniki z geologii dynamicznej i stratygrafii (rozdziały o niezgodnościach)
  • Atlasy/przykłady przekrojów geologicznych z opisem kontaktów niezgodnych
  • Słowniki geologiczne (definicje typów niezgodności)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego