W połączeniu wciskowym wtłaczanym (press fit, interference fit) elementy łączy się bez dodatkowych złączy, wykorzystując wcisk, czyli ujemny luz montażowy. Kluczowe jest to, że porównujemy wymiary przed montażem (w stanie swobodnym), zgodnie z ideą pasowań w systemie tolerancji ISO.
Jeżeli d1 oznacza średnicę zewnętrzną wałka (czopa), a d2 średnicę wewnętrzną otworu w tulei, to aby połączenie było wciskowe, musi zachodzić zależność:
d1 > d2
Różnica (d1 − d2) jest wciskiem. Podczas montażu elementy odkształcają się (zwykle sprężyście), dlatego mimo początkowej "niezgodności" wymiarów wałek może zostać wtłoczony do otworu. W praktyce montaż realizuje się np. na prasie, przez podgrzewanie tulei (chwilowy wzrost d2) lub schładzanie wałka (chwilowy spadek d1).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "d1 ≤ d2" opisuje sytuację z luzem lub co najwyżej bez wcisku, więc nie wymaga typowej siły wtłaczania i nie daje charakterystycznego "trzymania" przez nacisk powierzchniowy.
- "d1 = d2" to w praktyce pasowanie bez luzu tylko w ujęciu idealnym; przy tolerancjach może przejść w luz lub wcisk, więc nie definiuje jednoznacznie połączenia wciskowego wtłaczanego.
- "d1 < d2" oznacza pasowanie luźne (wałek mniejszy od otworu), typowe dla połączeń łatwo rozłącznych lub wymagających swobodnego ruchu, a nie dla wcisku.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj prostą regułę: luz → wałek mniejszy; wcisk → wałek większy; przejściowe → zależne od tolerancji.
