KWALIFIKACJA MEC3 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 6.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia klucz do wkręcania i wykręcania śrub dwustronnych, co jest zgodne z odpowiedzią do pytania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na rysunku widać narzędzie z rękojeścią typu T i tuleją obejmującą śrubę dwustronną (szpilkę). Przekrój pokazuje mechanizm zaciskowy (rolkę/mimośród) dociskający boczną powierzchnię szpilki, co pozwala ją wkręcać i wykręcać mimo braku łba.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź to: klucz do wkręcania i wykręcania śrub dwustronnych (szpilek).

Śruba dwustronna (szpilka) ma gwint na obu końcach i nie ma łba, więc nie da się jej obracać klasycznym kluczem płaskim/oczkowym. Do montażu i demontażu stosuje się specjalne klucze do szpilek. Charakterystyczne cechy tego narzędzia to:

  • uchwyt typu T ułatwiający przeniesienie momentu obrotowego,
  • cylindryczny korpus/tuleja nakładana na szpilkę,
  • mechanizm zaciskowy (np. rolka mimośrodowa lub szczęki) dociskający boczną powierzchnię szpilki, aby podczas obracania nie następował poślizg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • Obcinak do rur miedzianych ma typowo rolki prowadzące i krążek tnący, a jego praca polega na stopniowym zacieśnianiu na rurze i wykonywaniu nacięcia. Nie służy do obracania szpilek w korpusie.
  • Narzynka do nacinania gwintów zewnętrznych jest narzędziem skrawającym do wykonania/odtworzenia gwintu na pręcie. Nie jest przeznaczona do wkręcania gotowej śruby dwustronnej w materiał bazowy.
  • Przyrząd do radełkowania służy do wykonywania wzoru (rowków) na powierzchni wałka poprzez docisk rolek radełkujących, zwykle na tokarce. To inny proces i inne zastosowanie niż montaż połączeń gwintowych.

W praktyce, aby nie uszkodzić gwintu szpilki, unika się zaciskania jej szczypcami lub kluczami nastawnymi na gwincie. Właściwy klucz do szpilek zapewnia stabilny docisk i umożliwia ustawienie szpilki na wymaganą głębokość, a następnie łatwe zdjęcie narzędzia po zakończeniu pracy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Śruba dwustronna (szpilka) to element złączny z gwintem na obu końcach i bez łba. Jeden koniec wkręca się w korpus/obudowę, a na drugim mocuje się element nakrętką. Stosuje się ją tam, gdzie połączenie ma być trwałe, a demontaż ma dotyczyć głównie nakrętki.
Taki klucz ma tuleję i mechanizm zaciskowy (np. rolkę mimośrodową lub szczęki), który dociska boczną powierzchnię szpilki. Dzięki temu, mimo braku łba, można przenieść moment obrotowy i wkręcić albo wykręcić szpilkę. Po zakończeniu pracy narzędzie łatwo się zdejmuje.
Zaciskanie szczypcami zwykle uszkadza gwint lub powierzchnię szpilki, co utrudnia późniejsze nakręcenie nakrętki i pogarsza jakość połączenia. Może też prowadzić do poślizgu i urwania elementu. Dedykowany klucz do szpilek dociska kontrolowanie i nie niszczy gwintu.
Narzynka jest narzędziem skrawającym do nacinania lub poprawiania gwintu zewnętrznego na pręcie. Klucz do szpilek nie wykonuje gwintu — służy tylko do montażu/demontażu gotowej szpilki, przenosząc moment obrotowy przez zacisk (rolkę lub szczęki) na jej powierzchnię.
Najczęściej widać uchwyt typu T lub pokrętło oraz cylindryczną tuleję. Jeżeli rysunek pokazuje przekrój, można zauważyć element dociskowy (rolkę/mimośród albo szczęki) stykający się z boczną powierzchnią szpilki. To cechy typowe narzędzia do wkręcania/wykręcania szpilek.
Szpilki stosuje się m.in. w korpusach i obudowach, gdy nie chce się wielokrotnie niszczyć gwintu w materiale bazowym, a demontaż ma polegać na odkręcaniu nakrętek. Ułatwiają też pozycjonowanie elementu (np. pokrywy) i mogą poprawić trwałość połączenia w miejscach serwisowanych.
W przekroju narzędzia widać zwykle dodatkowy element stykający się z bokiem szpilki, np. rolkę osadzoną mimośrodowo albo szczękę dociskową. Taki element jest umieszczony w korpusie tulei i odpowiada za "zablokowanie" szpilki podczas obrotu, aby moment był przenoszony bez poślizgu.
Na pierwszy rzut oka oba narzędzia mogą mieć elementy rolkowe, ale obcinak do rur ma krążek tnący i konstrukcję obejmującą rurę, zwykle z regulacją docisku do cięcia. Klucz do szpilek nie ma ostrza tnącego; jego rolka lub szczęki służą do zacisku i przeniesienia momentu na szpilkę.
Typowe błędy to: mylenie narzędzia (np. użycie szczypiec), zbyt duży docisk powodujący uszkodzenie powierzchni, zbyt mały docisk powodujący poślizg, oraz nieodróżnianie nacinania gwintu (narzynką) od wkręcania gotowej szpilki. Warto też pilnować prawidłowej głębokości wkręcenia.
Ćwicz rozpoznawanie narzędzi po cechach konstrukcyjnych i funkcji: co jest elementem roboczym, co przenosi moment, czy narzędzie skrawa, czy tylko montuje. Pomaga praca z atlasem narzędzi i analiza rysunków w przekroju. Ucz się też różnic między obróbką (gwintowanie, radełkowanie) a montażem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Na rysunku widać narzędzie z rękojeścią typu T i tuleją obejmującą śrubę dwustronną (szpilkę)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do "Montażu maszyn" (działy: połączenia gwintowe, narzędzia monterskie)
  • Atlas narzędzi monterskich i ślusarskich (identyfikacja narzędzi i zastosowań)
  • Instrukcje producentów narzędzi do szpilek (opis mechanizmu zaciskowego i zasad użycia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego