KWALIFIKACJA AUD8 + AUD9 - STYCZEŃ 2015 (test 2)

PYTANIE NR 6.
Na rysunku przedstawiono charakterystykę filtra
Ilustracja przedstawia wykres charakterystyki filtra górnoprzepustowego, co jest związane z zawodem technika realizacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Filtr górnoprzepustowy przepuszcza częstotliwości powyżej częstotliwości odcięcia, a tłumi składowe niskie. Na charakterystyce amplitudowej widać więc niskie wartości w zakresie niskich częstotliwości oraz wyższy, względnie płaski poziom dla wysokich częstotliwości. To odróżnia go od filtra dolnoprzepustowego i "środkowych" typów filtrów.

Pełne wyjaśnienie:

Typ filtra rozpoznaje się po tym, które zakresy częstotliwości są tłumione, a które przepuszczane na charakterystyce amplitudowo-częstotliwościowej (zwykle |H(f)| w funkcji f).

Filtr górnoprzepustowy działa tak, że:

  • tłumi niskie częstotliwości (poniżej częstotliwości odcięcia),
  • przepuszcza wysokie częstotliwości (powyżej częstotliwości odcięcia), zwykle z niewielkimi zmianami w paśmie przepustowym.

Dlatego na wykresie typowym dla filtra górnoprzepustowego widać "wznoszenie się" charakterystyki: dla małych częstotliwości poziom jest niski (duże tłumienie), a następnie rośnie i stabilizuje się na wyższym poziomie dla częstotliwości wysokich.

Odpowiedź "dolnoprzepustowego" jest błędna, bo filtr dolnoprzepustowy ma odwrotną logikę: przepuszcza dół i tłumi górę, więc charakterystyka byłaby wysoka dla niskich częstotliwości i opadałaby wraz ze wzrostem częstotliwości.

Odpowiedź "środkowozaporowego" (notch/band-stop) nie pasuje, ponieważ taki filtr tłumi pewien środkowy zakres, a przepuszcza zarówno niskie, jak i wysokie częstotliwości. Na wykresie typowo widać dwa "obszary przepustowe" po bokach i dołek (zapadnięcie) w środku.

Odpowiedź "środkowoprzepustowego" (band-pass) także jest błędna: filtr środkowoprzepustowy przepuszcza tylko określone pasmo w środku, a tłumi zarówno dół, jak i górę. Wtedy charakterystyka ma postać "górki" (maksimum) w pewnym zakresie i spadek po obu stronach.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy wykres ma jedno zbocze (LPF/HPF), czy dwa (BPF/notch). Potem sprawdź, czy przepuszczany jest dół czy góra. To szybka metoda, która ogranicza ryzyko pomyłki nazw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Filtr górnoprzepustowy to filtr, który tłumi niskie częstotliwości poniżej częstotliwości odcięcia, a przepuszcza wyższe. W praktyce używa się go m.in. do redukcji dudnień, drgań statywu i niepożądanego "dołu" w nagraniach.
Na charakterystyce amplitudowej filtr górnoprzepustowy ma niskie wartości dla niskich częstotliwości, a następnie rośnie i stabilizuje się na wyższym poziomie dla częstotliwości wysokich. Kluczowe jest, że przepuszczana jest "góra", a tłumiony "dół".
Różnica dotyczy tego, co jest przepuszczane: górnoprzepustowy przepuszcza wysokie i tłumi niskie częstotliwości, a dolnoprzepustowy przepuszcza niskie i tłumi wysokie. Na wykresie będzie to odpowiednio wzrost lub spadek charakterystyki wraz z częstotliwością.
Filtr środkowoprzepustowy (pasmowoprzepustowy) przepuszcza tylko pewien zakres pośrodku, a tłumi zarówno niskie, jak i wysokie częstotliwości. Na charakterystyce zwykle widać "górkę" w paśmie przepustowym oraz spadek po obu stronach tego pasma.
Filtr środkowozaporowy tłumi wąski lub szerszy zakres częstotliwości w środku, a przepuszcza częstotliwości niższe i wyższe. W audio służy np. do usuwania przydźwięku, rezonansów lub sprzężeń w konkretnym zakresie, bez zmiany całego pasma.
Ma dwa zbocza, bo występują dwa przejścia: z pasma przepustowego do pasma zaporowego oraz z pasma zaporowego z powrotem do przepustowego. To odróżnia go od filtrów górno- i dolnoprzepustowych, które mają zwykle jedno główne przejście wokół częstotliwości odcięcia.
Stosuje się go, gdy trzeba usunąć szumy niskoczęstotliwościowe (np. uderzenia w statyw, drgania podłogi, podmuchy powietrza, "rumble"). Filtr HPF pomaga oczyścić dół, dzięki czemu mowa bywa czytelniejsza i łatwiej ją mieszać z innymi śladami.
Nie zawsze. Może pomóc w porządku w dole pasma, ale zbyt agresywne ustawienie częstotliwości odcięcia może odchudzić sygnał (np. głos lub gitarę basową) i zabrać naturalną pełnię. W praktyce dobiera się go do źródła i aranżu oraz odsłuchuje w kontekście miksu.
Najczęściej myli się nazwy "górno/dolno" przez nieuwagę na to, która część pasma jest przepuszczana. Drugi błąd to nierozpoznanie liczby zboczy: filtry pasmowe (środkowe) mają zwykle dwa przejścia, a górno- i dolnoprzepustowe jedno. Pomaga analiza skrajów wykresu.
Ćwicz na przykładach: weź korektor lub wtyczkę filtrującą w DAW i porównaj HPF, LPF, pasmowy i notch na tym samym sygnale. Ucz się rozpoznawać: co jest tłumione, ile jest zboczy oraz gdzie jest częstotliwość odcięcia. Warto rysować własne szkice charakterystyk.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że filtr górnoprzepustowy przepuszcza częstotliwości powyżej częstotliwości odcięcia, a tłumi składowe niskie.

Źródła:

  • Wikipedia: "Filtr górnoprzepustowy" – opis działania i charakterystyka, https://pl.wikipedia.org/wiki/Filtr_g%C3%B3rnoprzepustowy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Filtr dolnoprzepustowy" – porównanie zachowania w dziedzinie częstotliwości, https://pl.wikipedia.org/wiki/Filtr_dolnoprzepustowy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Filtr pasmowoprzepustowy" oraz "Filtr pasmowozaporowy" – cechy dwóch zboczy i pasma, https://pl.wikipedia.org/wiki/Filtr_pasmowoprzepustowy ; https://pl.wikipedia.org/wiki/Filtr_pasmowozaporowy (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw elektroakustyki i DSP omawiające filtry i charakterystyki częstotliwościowe
  • Instrukcje i poradniki producentów konsolet/mikserów dotyczące filtrów HPF/LPF
  • Ćwiczenia w DAW: porównanie działania HPF/LPF/BPF/notch na tym samym sygnale

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego