KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2024 (test 3)

PYTANIE NR 36.
Na rysunku przedstawiono cykliczną realizację sekwencji. Przejście z kroku S32 do S31 nastąpi, gdy aktywny jest etap S32 oraz spełniony jest
Ilustracja przedstawia schemat blokowy, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika mechatronika, kwalifikacje E18 i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przejście z kroku S32 do S31 zachodzi tylko wtedy, gdy S32 jest etapem aktywnym oraz spełniony jest strażnik (warunek) przypisany do tej konkretnej krawędzi przejścia na diagramie.
Na przedstawionej sekwencji przejście S32→S31 ma przypisany "warunek d.", więc to on umożliwia powrót w cyklu.

Pełne wyjaśnienie:

W sterowaniu sekwencyjnym (np. w notacji SFC/GRAFCET) krok/etap opisuje stan procesu, a przejście między krokami jest dozwolone dopiero, gdy spełnione są dwie grupy przesłanek:

  • aktywny jest krok poprzedzający (tu: S32),
  • spełniony jest warunek przejścia (tzw. strażnik przejścia) przypisany na diagramie do danej krawędzi.

W pytaniu chodzi konkretnie o przejście S32 → S31 w sekwencji cyklicznej. O tym, który warunek należy spełnić, decyduje oznaczenie umieszczone przy tej krawędzi przejścia na rysunku. Skoro na diagramie przejście z S32 do S31 jest opisane jako zależne od "warunek d.", to właśnie ta odpowiedź jest poprawna.

Pozostałe propozycje ("warunek a.", "warunek b.", "warunek c.") są niepoprawne, ponieważ dotyczą innych przejść lub innych fragmentów logiki sekwencji. Typową pułapką jest utożsamianie warunku resetu/wyjścia awaryjnego z warunkiem powrotu w cyklu albo wybór odpowiedzi na podstawie samej numeracji kroków. Na egzaminie warto zawsze odczytać: z którego kroku wychodzi przejście, do którego kroku prowadzi oraz jaki strażnik jest przy nim zapisany.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Krok (etap) to stan sekwencji, w którym wykonywane są przypisane akcje (np. wysterowanie wyjść, uruchomienie timera). Krok jest aktywny do momentu spełnienia warunku przejścia. Dopiero wtedy sekwencja może przejść do kolejnego kroku.
Warunek przejścia (strażnik) to wyrażenie logiczne, które musi być spełnione, aby przejście między krokami było dozwolone. Zwykle jest zapisany przy linii/krawędzi przejścia. Bez spełnienia warunku, nawet przy aktywnym kroku, przejście nie nastąpi.
To podstawowa reguła sekwencji: przejście jest rozpatrywane tylko z kroku, który jest aktualnie aktywny. Jeśli aktywny jest inny krok, to warunek przy przejściu S32→S31 nie ma znaczenia. Dzięki temu sekwencja zachowuje jednoznaczną kolejność stanów.
Należy znaleźć krawędź prowadzącą z S32 do S31 i odczytać oznaczenie przy tej krawędzi (np. litera/skrót warunku). Ważne jest, by nie pomylić go z opisami akcji wewnątrz kroków ani z warunkami przypisanymi do innych przejść.
Nie. Akcja w kroku opisuje, co sekwencja robi, gdy krok jest aktywny (np. załącza siłownik). Warunek przejścia opisuje, kiedy wolno opuścić krok i przejść dalej. Myląc te pojęcia, łatwo wybrać złą odpowiedź w zadaniu.
Sekwencja jest cykliczna, gdy po wykonaniu ostatnich kroków wraca do wcześniejszego kroku (np. startowego) i powtarza przebieg. W praktyce dotyczy to maszyn wykonujących powtarzalne operacje, np. dozowanie, podawanie, pakowanie lub transport detali.
Najczęstsze błędy to: odczyt warunku z niewłaściwej krawędzi, pomylenie kierunku strzałki (S31→S32 zamiast S32→S31), oraz uznanie, że "warunek" wynika z treści kroku. Warto zawsze sprawdzić kierunek przejścia i podpis przy nim.
Tak. Warunek przejścia często bazuje na sygnale z czujnika (np. krańcówki, enkodera, czujnika indukcyjnego) lub na stanie timerów/liczników. W sekwencji oznacza to, że przejście nastąpi dopiero po osiągnięciu fizycznego stanu procesu.
Ćwicz identyfikację: aktywnego kroku, możliwych przejść z tego kroku i warunków przy przejściach. Dobrą metodą jest "symulacja na papierze": zaznaczaj aktywny krok i sprawdzaj, które warunki są spełnione. To uczy czytania diagramu bez zgadywania.
Warunek startu dotyczy przejścia z kroku początkowego do następnego (uruchomienie procesu). Warunek powrotu w cyklu dotyczy przejścia z późniejszego kroku do wcześniejszego (zamknięcie pętli). Kluczowe jest wskazanie właściwej krawędzi na diagramie.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers – Part 3: Programming languages (SFC – zasady kroków i przejść)
  • IEC 60848:2013, GRAFCET specification language for sequential function charts (reguły aktywacji kroków i warunków przejść)
  • Siemens, "S7-GRAPH (Sequential Function Chart) for S7-300/400", manual (rozdziały o krokach, przejściach i warunkach przejść)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkolne z automatyki/PLC dotyczące sterowania sekwencyjnego
  • Dokumentacje producentów PLC opisujące język SFC i warunki przejść
  • Normy i opisy notacji SFC/GRAFCET (materiały referencyjne do symboliki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego