KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 34.
Na rysunku przedstawiono cztery urządzenia gaśnicze. Które z nich nie może być zastosowane do gaszenia pożaru zbiorników benzyny?
Ilustracja przedstawia cztery urządzenia gaśnicze, które są oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Benzyna jest cieczą palną (pożar klasy B), której nie gasi się wodą.
Hydrant podaje wodę, a ta opada na dno, podczas gdy benzyna unosi się i może rozlać się po powierzchni, rozprzestrzeniając ogień. Do benzyny stosuje się m.in. pianę, CO2 lub proszek, które odcinają tlen i/lub przerywają spalanie.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o pożar zbiorników benzyny. Benzyna należy do klasy B (ciecze palne). W tego typu pożarach kluczowe jest, że pali się przede wszystkim para nad powierzchnią cieczy, a skuteczny środek gaśniczy powinien ograniczyć parowanie i odciąć dopływ tlenu albo przerwać reakcję spalania.

Odpowiedź "Hydrant" jest właściwa jako urządzenie, którego nie wolno stosować bezpośrednio do gaszenia benzyny. Woda ma większą gęstość niż benzyna i nie miesza się z nią: woda spływa na dno, a benzyna pozostaje na powierzchni i może zostać wypchnięta/rozlana, co rozprzestrzenia pożar na większy obszar. Dodatkowo gwałtowne parowanie wody może sprzyjać wyrzucaniu płonącej cieczy i zwiększać zagrożenie dla ludzi.

Pozostałe urządzenia są typowo dobierane do pożarów cieczy palnych:

  • "Gaśnica pianowa" – piana tworzy warstwę izolującą, ogranicza dostęp tlenu i chłodzi powierzchnię, co jest pożądane przy cieczach klasy B.
  • "Gaśnica śniegowa" (CO2) – działa głównie przez wypieranie tlenu (efekt duszący) i częściowe chłodzenie; bywa stosowana do pożarów klasy B (oraz C).
  • "Gaśnica proszkowa" – proszek przerywa reakcję spalania i izoluje płomień od tlenu; gaśnice BC/ABC są powszechnie używane przy cieczach palnych.

W praktyce BHP ważna jest zasada: woda jest typowa dla klasy A, a przy cieczach palnych (klasa B) może pogorszyć sytuację. Hydrant może mieć zastosowanie najwyżej do chłodzenia otoczenia z bezpiecznej odległości, ale nie do gaszenia samej benzyny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nie wolno, bo benzyna (ciecz palna) nie miesza się z wodą i jest od niej lżejsza. Woda opada na dno, a benzyna pozostaje na powierzchni i może zostać rozlana lub wypchnięta, co rozprzestrzenia pożar. Dodatkowo para wodna może zwiększać niebezpieczeństwo dla ratownika.
Klasa B dotyczy pożarów cieczy palnych oraz substancji stałych topiących się, które palą się na powierzchni (np. benzyna). W takich pożarach nie stosuje się wody jako środka podstawowego. Typowe środki to piana, CO2 lub proszek, dobierane do warunków i wyposażenia.
Najczęściej stosuje się gaśnice pianowe, proszkowe (BC/ABC) oraz śniegowe (CO2), bo ograniczają dostęp tlenu i/lub przerywają spalanie. Wybór zależy od skali pożaru i miejsca (np. ryzyko porażenia prądem, wentylacja, dostęp do strefy). Zawsze sprawdza się oznaczenia na gaśnicy.
Tak, CO2 bywa stosowany do pożarów klasy B, ponieważ wypiera tlen z otoczenia płomienia i działa dusząco. Trzeba pamiętać o ograniczeniach: na otwartej przestrzeni skuteczność spada (gaz się rozprasza), a w pomieszczeniach zamkniętych rośnie ryzyko dla ludzi z powodu obniżenia stężenia tlenu.
Piana tworzy na powierzchni palnej cieczy warstwę izolacyjną, która ogranicza dostęp tlenu i zmniejsza parowanie paliwa. Dzięki temu trudniej jest utrzymać płomień, bo spalanie cieczy jest w praktyce spalaniem jej par nad powierzchnią. To dlatego gaśnice pianowe są typowe dla klasy B.
Najczęstszy błąd to odruchowe użycie wody ("bo woda gasi ogień"). W przypadku benzyny może to rozlać płonącą ciecz i powiększyć strefę pożaru. Inny błąd to użycie niewłaściwej gaśnicy bez sprawdzenia klasy pożaru na etykiecie lub zbyt bliskie podejście do płonącego zbiornika.
Hydrant nie powinien być używany do gaszenia samej benzyny. Może natomiast mieć zastosowanie do chłodzenia sąsiednich elementów (konstrukcji, ścian, osłon) z bezpiecznej odległości, aby ograniczyć nagrzewanie i rozprzestrzenianie pożaru. W BHP kluczowe jest rozróżnienie: chłodzenie otoczenia ≠ gaszenie paliwa.
Na gaśnicy znajdują się oznaczenia klas pożarów (np. A, B, C) oraz piktogramy. Do benzyny szuka się klasy B. W praktyce szkoleniowej warto uczyć się, że sama nazwa "proszkowa/pianowa/śniegowa" nie wystarcza — decyduje oznaczenie przeznaczenia i instrukcja producenta.
Priorytetem jest alarmowanie i ewakuacja zagrożonych osób oraz wezwanie służb. Następnie, jeśli jest to bezpieczne, można odciąć dopływ paliwa i użyć właściwego sprzętu gaśniczego (np. piana/proszek/CO2) z zachowaniem dystansu i drogi odwrotu. Nie należy ryzykować życia próbą gaszenia wodą lub zbyt blisko źródła.
Ucz się powiązań: materiał palny → klasa pożaru → właściwy środek. Zapamiętaj, że benzyna to klasa B, a woda jest typowa dla klasy A. Ćwicz na przykładach (benzyna, oleje, instalacje elektryczne) oraz analizuj mechanizmy gaszenia: odcięcie tlenu, chłodzenie, przerwanie reakcji spalania.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że benzyna jest cieczą palną (pożar klasy B), której nie gasi się wodą.Hydrant podaje wodę, a ta opada na dno, podczas gdy benzyna unosi się i może rozlać się po powierzchni, rozprzestrzeniając ogień.

Źródła:

  • PN-EN 2:1998/A1:2006, "Klasyfikacja pożarów" (podział na klasy A, B, C, D, F)
  • Rozporządzenie MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej (w kontekście nie podano numeru Dz.U. ani pozycji)

Materiały:

  • Norma PN-EN 2 dotycząca klasyfikacji pożarów (A, B, C, D, F)
  • Instrukcje producentów gaśnic (zakres zastosowań i klasy pożarów na etykiecie)
  • Materiały szkoleniowe z ochrony przeciwpożarowej dla BHP (dobór środków gaśniczych do materiału palnego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego