KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 33.
Na rysunku przedstawiono czujnik
Ilustracja przedstawia czujnik spiętrzenia urobku, który jest używany w kontekście górnictwa podziemnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czujnik spiętrzenia urobku rozpoznaje się po długiej metalowej sondzie (pręcie) na wysięgniku z przegubem. Montuje się go zwykle w strefie przesypu; nagromadzony urobek odchyla pręt i powoduje zadziałanie wyłącznika, co zatrzymuje przenośnik. Czujnik ruchu ma zwykle rolkę przy taśmie, a temperatury jest kompaktowy.

Pełne wyjaśnienie:

Czujnik spiętrzenia urobku jest elementem zabezpieczeń przenośników taśmowych w kopalniach podziemnych. Jego zadaniem jest wykrycie sytuacji, w której transportowany materiał zaczyna się gromadzić (spiętrzać) w miejscu przesypu, załadunku lub rozładunku. Jeśli taśma pracowałaby dalej mimo blokady, mogłoby to doprowadzić do przeciążenia i uszkodzeń, a w skrajnych przypadkach do zagrożeń pożarowych i wypadkowych.

Na rysunku widać typową budowę czujnika spiętrzenia typu prętowego: uchwyt montażowy (często na cybantach), ramię z przegubami oraz długą, cienką sondę metalową wystającą w strefę przepływu urobku. Mechanizm działania jest prosty: narastający urobek napiera na pręt, pręt się odchyla, a czujnik przełącza styk/uruchamia obwód zabezpieczenia, co powoduje zatrzymanie przenośnika lub wywołanie alarmu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Czujnik ruchu taśmy zwykle współpracuje bezpośrednio z taśmą (np. przez rolkę dociskową) lub element zliczający obroty/poślizg. Konstrukcyjnie nie ma charakterystycznej długiej sondy wystawionej w strumień urobku.
  • Czujnik temperatury ma przeważnie zwartą budowę i jest przeznaczony do pomiaru temperatury elementu (np. łożyska, bębna) albo otoczenia; nie wymaga długiego pręta reagującego na nacisk materiału.
  • Czujnik stanu oleju dotyczy instalacji smarowania lub hydrauliki (poziom/ciśnienie/temperatura oleju) i montuje się go w układzie olejowym, a nie w rejonie przesypu urobku na przenośniku.

Wskazówka egzaminacyjna: przy identyfikacji czujników patrz najpierw na element roboczy (tu: pręt/sonda i przegub), a dopiero potem na obudowę. To ogranicza pomyłki między czujnikami spiętrzenia, ruchu taśmy i czujnikami pomiarowymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zabezpieczenie wykrywające nagromadzenie (zablokowanie) urobku w miejscu przesypu lub rozładunku. Gdy urobek napiera na element czujnika (np. pręt), układ wywołuje alarm lub zatrzymuje przenośnik, aby zapobiec awarii i zagrożeniom.
Długa metalowa sonda (pręt) jest ustawiona w strefie przepływu materiału. Przy spiętrzeniu urobek odchyla pręt, a czujnik przełącza styk w obwodzie zabezpieczenia. Skutkiem jest zwykle zatrzymanie taśmy albo sygnał do systemu sterowania.
Najczęściej przy punktach przesypowych między przenośnikami, w miejscach załadunku oraz rozładunku. Są to obszary, w których łatwo dochodzi do zatorów i gromadzenia urobku, więc szybka detekcja ma największe znaczenie.
Bo prowadzi do przeciążeń, uszkodzeń mechanicznych i tarcia, a także do ryzyka wzrostu temperatury w newralgicznych punktach. Bez zadziałania zabezpieczeń taśma może pracować "pod zator", co zwiększa ryzyko awarii i zagrożeń dla pracowników.
Czujnik spiętrzenia często ma długą sondę/pręt wystawiony w strumień urobku i reaguje na nacisk materiału. Czujnik ruchu taśmy zwykle współpracuje bezpośrednio z taśmą (np. poprzez rolkę) lub mierzy jej prędkość/poślizg, więc wygląda i jest montowany inaczej.
Zwykle nie. Czujniki temperatury są zazwyczaj kompaktowe i montowane przy elementach wymagających pomiaru (np. łożyska, bębny), a nie w strefie przesypu. Obecność długiego pręta i przegubu częściej wskazuje na czujnik mechaniczny spiętrzenia.
Typowe są: zbyt duży lub zbyt mały kąt ustawienia sondy względem przepływu urobku, ograniczenie swobody ruchu przegubu (np. przez zabrudzenia), a także montaż w miejscu, gdzie urobek nie ma kontaktu z prętem. Skutkiem są fałszywe alarmy lub brak reakcji.
W praktyce sprawdza się swobodę ruchu pręta, stan mocowań i połączeń elektrycznych oraz wykonuje test funkcjonalny przez kontrolowane odchylenie sondy (zgodnie z procedurą zakładową). Oczekuje się zadziałania sygnału i reakcji układu zatrzymania.
To sytuacja, gdy materiał nie przechodzi płynnie przez punkt przesypowy, tylko zaczyna się odkładać i tworzyć zator. Wtedy urobek może naciskać na elementy konstrukcji i czujniki, a przenośnik wymaga zatrzymania i usunięcia przyczyny blokady.
Ucz się po cechach funkcjonalnych: co czujnik "dotyka" i na co reaguje (nacisk urobku, ruch taśmy, temperatura). Przeglądaj zdjęcia zabezpieczeń przenośników i kojarz je z miejscem montażu (przesyp, bęben, łożysko). To ogranicza mylenie podobnych urządzeń.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Czujnik spiętrzenia urobku rozpoznaje się po długiej metalowej sondzie (pręcie) na wysięgniku z przegubem."

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i DTR przenośników taśmowych oraz ich zabezpieczeń stosowanych w danym zakładzie
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące transportu taśmowego w kopalniach podziemnych
  • Podręczniki/kompendia z eksploatacji i zabezpieczeń przenośników taśmowych (rozdziały: czujniki, wyłączniki awaryjne, punkty przesypowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego