KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 17.
Na rysunku przedstawiono diagram stanów dla dwóch siłowników tłoczyskowych 1A1 oraz 2A1. Który opis odpowiada działaniu siłowników?
Ilustracja przedstawia diagram stanów dla dwóch siłowników tłoczyskowych jednorodnego działania, oznaczonych jako 1A1 i 2A1.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na diagramie przejście z 0 do s oznacza wysunięcie, a z s do 0 wsunięcie tłoczyska.
Odczyt kolejnych zmian stanów w krokach cyklu daje: 1A1 0→s (1–2), 2A1 0→s (2–3), 2A1 s→0 (3–4), 1A1 s→0 (4–5). To odpowiada podanej sekwencji.

Pełne wyjaśnienie:

Diagram stanów (cyklogram) pokazuje, w którym przedziale kroków cyklu dany siłownik jest w położeniu 0 (wsunięty) lub s (wysunięty). Kluczowa zasada interpretacji jest prosta:

  • 0→s oznacza wysunięcie tłoczyska,
  • s→0 oznacza wsunięcie tłoczyska.

Następnie należy śledzić zmiany stanów w kolejnych krokach cyklu (tu: od 1 do 6) i zapisać je jako uporządkowaną sekwencję ruchów. Z wykresu wynika:

  • dla 1A1: przejście 0→s w przedziale kroków 1–2 (czyli najpierw wysuwa się 1A1), utrzymanie stanu s do kroku 4 oraz powrót s→0 w 4–5 (na końcu chowa się 1A1),
  • dla 2A1: pozostaje w 0 do kroku 2, następnie ma przejście 0→s w 2–3 (wysunięcie 2A1), po czym wraca s→0 w 3–4 (wsunięcie 2A1).

Po złożeniu zmian w jedną kolejność otrzymujemy: wysunięcie 1A1, potem wysunięcie 2A1, następnie wsunięcie 2A1 i na końcu wsunięcie 1A1.

Dlaczego pozostałe opisy są błędne?

  • Opcje zaczynające od "wysunięcie 2A1" ignorują fakt, że 2A1 startuje w stanie 0 i zmienia stan dopiero w przedziale 2–3.
  • Opcja z "wsunięciem 1A1" zaraz po jego wysunięciu nie pasuje do utrzymania stanu s dla 1A1 w krokach 2–4.
  • Opcja, w której oba ruchy jednego siłownika odbywają się przed rozpoczęciem pracy drugiego, nie zgadza się z kolejnością zmian widoczną na osi kroków.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw zaznacz na brudno wszystkie momenty przeskoków (0→s i s→0), a dopiero potem zapisuj sekwencję ruchów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Diagram stanów (cyklogram) to wykres pokazujący sekwencję pracy elementów wykonawczych w kolejnych krokach cyklu. Dla siłownika wskazuje, kiedy jest w stanie 0 (wsunięty) i s (wysunięty), co pozwala odtworzyć kolejność wysuwów i wsuwów.
Wysunięcie rozpoznasz po zmianie stanu z 0 do s. Na wykresie jest to "skok" linii z poziomu 0 na poziom s w określonym przedziale kroków. Zapisuje się to często jako ruch "+" (np. 1A1+).
Wsunięcie to zmiana stanu z s do 0. Na cyklogramie widać wtedy zejście linii z poziomu s na 0. W praktyce zapisuje się to jako ruch "−" (np. 2A1−), czyli powrót do położenia wyjściowego.
Kroki wyznaczają kolejność zdarzeń w cyklu. To nie tylko "czas", ale uporządkowane etapy sterowania. Jeśli pomylisz przedziały (np. 1–2 z 2–3), łatwo zamienisz kolejność ruchów siłowników, mimo że same stany 0 i s rozumiesz poprawnie.
To oznaczenia identyfikujące siłowniki. Zwykle liczba przed literą wskazuje grupę/układ, litera A oznacza siłownik, a ostatnia liczba numer elementu w grupie. Dzięki temu można jednoznacznie przypisać wykres stanu do konkretnego siłownika w systemie.
Tak. Jeśli dwa siłowniki zmieniają stan w tym samym przedziale kroków albo mają nałożone odcinki w stanie s, widać, że ich praca zachodzi równolegle lub częściowo się pokrywa. To pomaga wykrywać możliwe kolizje i planować blokady sekwencyjne.
Najczęstsze błędy to: czytanie kroków w złym kierunku, mylenie znaczenia 0 i s, pomijanie powrotów (s→0), oraz zamiana siłowników 1A1 z 2A1. Pomaga wypisanie wszystkich przejść 0→s i s→0 w kolejności kroków.
Najpierw wypisz wszystkie momenty zmiany stanu: 0→s (wysunięcie) i s→0 (wsunięcie), wraz z numerami kroków. Potem ułóż je rosnąco według kroków i zapisz jako listę działań, np. "1A1 wysuwa, 2A1 wysuwa, 2A1 wsuwa, 1A1 wsuwa".
Wykorzystuje się je m.in. w maszynach pakujących, stanowiskach montażowych, prostych robotach i układach manipulacyjnych. Cyklogram ułatwia projekt sekwencji sterowania, dobór czujników krańcowych oraz sprawdzenie, czy ruchy nie wejdą ze sobą w konflikt.
Ćwicz na krótkich cyklogramach: dla 1–3 siłowników wypisuj przejścia 0→s i s→0 oraz układaj sekwencję. Zwracaj uwagę na przedziały kroków (np. 2–3) i na odcinki utrzymania stanu. Dobrą metodą jest oznaczanie ruchów symbolami "+" i "−".
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Na diagramie przejście z 0 do s oznacza wysunięcie, a z s do 0 wsunięcie tłoczyska.Odczyt kolejnych zmian stanów w krokach cyklu daje: 1A1 0→s (1–2), 2A1 0→s (2–3), 2A1 s→0 (3–4), 1A1 s→0 (4–5)."

Materiały:

  • Skrypty/rozdziały z podstaw pneumatyki dotyczące siłowników i sekwencji ruchów
  • Materiały szkolne o cyklogramach i diagramach stanów w automatyce
  • Zestawy zadań: odczyt sekwencji 0→s i s→0 z wykresów krokowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego