Ekstraktor Soxhleta służy do wielokrotnej, automatycznie powtarzanej ekstrakcji składnika z próbki stałej za pomocą wrzącego rozpuszczalnika. Kluczowym elementem umożliwiającym cykliczność procesu jest rurka syfonowa.
Rurka syfonowa działa jak przelew: gdy w komorze ekstrakcyjnej (z gilzą/tuleją ekstrakcyjną) poziom skroplonego rozpuszczalnika wzrośnie do wysokości wlotu syfonu, następuje szybkie opróżnienie komory do kolby. Dzięki temu:
- próbka jest wielokrotnie zalewana świeżym, gorącym rozpuszczalnikiem,
- ekstrakt trafia do kolby, a proces powtarza się bez ręcznego przelewania,
- uzyskuje się efektywną ekstrakcję przy relatywnie małej objętości rozpuszczalnika.
Na rysunku rurkę syfonową rozpoznaje się po jej charakterystycznym przebiegu: jest to wąska rurka biegnąca wzdłuż komory ekstrakcyjnej i posiadająca odcinek/wygięcie tworzące efekt syfonu. Nie należy jej mylić z:
- chłodnicą zwrotną – to część umieszczona najwyżej, przeznaczona do skraplania par rozpuszczalnika,
- komorą ekstrakcyjną – większy element mieszczący gilzę z próbką,
- kolbą – naczynie na dole, w którym gromadzi się ekstrakt i w którym rozpuszczalnik wrze.
Poprawna identyfikacja rurki syfonowej ma znaczenie praktyczne: błędny montaż lub uszkodzenie tego elementu może spowodować brak opróżniania komory, wydłużenie ekstrakcji albo jej niepowtarzalność. W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej sprawdzane jest rozpoznanie funkcji syfonu i jego miejsca w aparaturze.
