KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 2.
Na rysunku przedstawiono fragment konstrukcji dachu drewnianego
Ilustracja przedstawia fragment konstrukcji dachu drewnianego, który jest częścią egzaminu zawodowego związanego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Więźba kleszczowo‑płatwiowa jest rozpoznawana po występowaniu płatwi (podłużnych belek podpierających krokwie) oraz kleszczy obejmujących elementy nośne i usztywniających układ. Układy jętkowy, krokwiowo‑belkowy i wieszarowy mają inną charakterystyczną geometrię i inne elementy rozstrzygające.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniach o rozpoznawanie więźby dachowej kluczowe jest znalezienie na rysunku elementów rozstrzygających, czyli takich, które występują typowo w danym ustroju i zmieniają sposób przekazywania obciążeń.

Odpowiedź "kleszczowo - płatwiowego." jest właściwa, gdy na fragmencie konstrukcji można zidentyfikować:

  • płatwie – podłużne belki biegnące wzdłuż połaci, na których opierają się krokwie (zmniejszają rozpiętość krokwi i przenoszą obciążenia dalej na podpory),
  • kleszcze – pary desek/balek obejmujących elementy pionowe lub ukośne, spinające układ i poprawiające stateczność (działają jak "zacisk"/ściąg w poziomie w obrębie ramy).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w takim przypadku?

  • "wieszarowego." – w więźbie wieszarowej rozpoznawalne są elementy wieszaka/układu podwieszenia i charakterystyczne przenoszenie sił przez elementy rozciągane; sama obecność krokwi nie wystarcza, a kluczowe są inne detale węzłów.
  • "krokwiowo - belkowego." – układ krokwiowo‑belkowy opiera się na innej logice podparcia krokwi (belka/ściąg, inny schemat statyczny). Jeśli rysunek pokazuje płatwie i kleszcze, to nie jest to cecha dominująca tego rozwiązania.
  • "jętkowego." – więźba jętkowa wyróżnia się jętką, czyli poziomym elementem łączącym parę krokwi w górnej części, ograniczającym ich rozchodzenie. Gdy decydującą rolę pełnią płatwie i kleszcze, układ klasyfikuje się inaczej.

Wskazówka egzaminacyjna: nie wybieraj odpowiedzi tylko po nazwie "krokiew" lub "belka", bo te elementy pojawiają się w wielu więźbach. Najpierw znajdź element rzadziej występujący i charakterystyczny (płatew/kleszcze/jętka/wieszak), a dopiero potem dopasuj typ więźby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To typ drewnianej konstrukcji dachu, w której krokwie są podparte płatwiami, a układ jest usztywniany przez kleszcze (pary elementów spinających). Rozpoznaje się ją po obecności podłużnych płatwi i charakterystycznych połączeń usztywniających.
Płatew jest zwykle rysowana jako belka biegnąca wzdłuż dachu (równolegle do kalenicy). Krokwie opierają się na niej punktowo lub liniowo. Jeśli na schemacie widzisz element podłużny "pod" krokwiami, to często jest to płatew.
Kleszcze zwiększają sztywność i stateczność układu, spinając wybrane elementy (np. słupy lub pary elementów). Ograniczają przemieszczenia i skręcanie konstrukcji pod obciążeniem (wiatr, śnieg), co ułatwia utrzymanie geometrii dachu.
W więźbie jętkowej elementem rozstrzygającym jest jętka, czyli poziomy łącznik między krokwiami. W kleszczowo‑płatwiowej kluczowe są płatwie (podparcie krokwi) i kleszcze (usztywnienie). Różnią się więc i schematem pracy, i charakterystycznymi detalami.
Może zawierać różne elementy, ale o rozpoznaniu więźby wieszarowej decydują przede wszystkim elementy wieszaka i sposób przekazywania obciążeń (układ "podwieszający"). Jeśli na rysunku widać typowe płatwie i kleszcze jako element dominujący, zwykle nie klasyfikuje się jej jako wieszarowej.
Najczęściej mylone są: jętka z kleszczami (oba kojarzą się ze spinaniem), oraz płatew z innymi belkami podłużnymi. Błąd wynika z patrzenia na pojedynczą linię na rysunku zamiast na układ połączeń i kierunek elementu.
Najpierw zidentyfikuj kierunek elementów: krokwie biegną po pochyleniu połaci, a płatwie wzdłuż dachu. Potem szukaj elementu rozstrzygającego (jętka, kleszcze, wieszak). Na końcu oceń, jak krokwie są podparte i co je usztywnia.
Stosuje się ją, gdy potrzebne jest dodatkowe podparcie krokwi (np. większe rozpiętości lub inne wymagania użytkowe). Płatwie przenoszą część obciążeń na podpory pośrednie. Dobór rozwiązania zależy od projektu, geometrii dachu i warunków obciążenia.
Krokwie występują w wielu typach więźb, więc są elementem "wspólnym" i nie rozstrzygają klasyfikacji. O typie więźby decydują elementy dodatkowe i układ statyczny: obecność płatwi, jętki, wieszaków czy kleszczy oraz sposób ich połączenia na rysunku.
1) Szukaj elementu unikatowego (jętka/kleszcze/płatew/wieszak).
2) Sprawdź kierunek belki: wzdłuż dachu czy po połaci.
3) Nie sugeruj się samą nazwą "belkowa" – porównaj układ podparć.
4) Eliminuj odpowiedzi dopiero po analizie cech.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że więźba kleszczowo‑płatwiowa jest rozpoznawana po występowaniu płatwi (podłużnych belek podpierających krokwie) oraz kleszczy obejmujących elementy nośne i usztywniających układ.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Więźba dachowa" – opis typów i elementów konstrukcji, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wi%C4%99%C5%BAba_dachowa (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Płatew" – definicja elementu i rola w konstrukcji dachu, https://pl.wikipedia.org/wiki/P%C5%82atew (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Kleszcze (ciesielstwo)" – opis elementu usztywniającego w więźbach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Kleszcze_(ciesielstwo) (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z budownictwa ogólnego (konstrukcje drewniane, więźby dachowe)
  • Atlas/album rysunków konstrukcji dachów (przykłady więźb i detali)
  • Materiały szkolne z czytania rysunku budowlanego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego