KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 32.
Na rysunku przedstawiono fragment zrekultywowanego zwałowiska zewnętrznego Kopalni Węgla Brunatnego "Bełchatów". Tę część zwałowiska zrekultywowano w kierunku leśnym i
Ilustracja przedstawia fragment zrekultywowanego zwałowiska zewnętrznego Kopalni Węgla Brunatnego "Bełchatów", które zostało
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rekultywacja w kierunku leśnym oznacza zalesienie i kształtowanie drzewostanu, natomiast rekreacyjno-sportowym nadanie terenom funkcji wypoczynku (np. trasy, obiekty sportowe). Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych celów zagospodarowania: komunalnego, kulturowego lub rolnego.

Pełne wyjaśnienie:

Rekultywacja terenów pogórniczych polega na przywróceniu wartości użytkowych i przyrodniczych obszarom przekształconym przez eksploatację, w tym zwałowiskom zewnętrznym. W praktyce wyróżnia się różne kierunki rekultywacji, czyli docelowe sposoby zagospodarowania terenu.

Odpowiedź "rekreacyjno-sportowym." jest zgodna z sytuacją, gdy poza samym zalesieniem (kierunek leśny) teren przygotowuje się do użytkowania przez ludzi w formie wypoczynku i aktywności. Taki kierunek wiąże się zwykle z ukształtowaniem skarp i wierzchowiny w sposób bezpieczny dla ruchu pieszego/rowerowego, a także z zapewnieniem elementów infrastruktury rekreacyjnej (np. ciągów komunikacyjnych, miejsc odpoczynku, przestrzeni do aktywności). Z kolei kierunek leśny koncentruje się na wytworzeniu stabilnych zbiorowisk leśnych i poprawie warunków siedliskowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym zestawie?

  • "komunalnym." odnosi się do funkcji typowo miejskich lub usług publicznych (np. składowanie odpadów komunalnych, infrastruktura komunalna). To inny cel niż rekreacja i sport.
  • "kulturowym." dotyczy funkcji związanych z dziedzictwem, edukacją, obiektami kultury lub ekspozycjami. Nie jest to tożsame z leśno‑rekreacyjnym przeznaczeniem terenu.
  • "rolnym." oznacza przygotowanie gruntów pod produkcję rolną (odpowiednia gleba, ukształtowanie, odwodnienie). Rekultywacja leśna i rekreacyjno‑sportowa ma inne wymagania i efekty docelowe.

W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest odróżnianie funkcji docelowej (rekreacja, rolnictwo, komunalna) od samego faktu, że teren jest zielony. Warto uczyć się po charakterystycznych cechach zagospodarowania oraz po właściwym nazewnictwie kierunków rekultywacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rekultywacja zwałowiska zewnętrznego to zespół działań technicznych i biologicznych, które mają przywrócić terenowi bezpieczne i użyteczne funkcje po zdeponowaniu nadkładu. Obejmuje m.in. ukształtowanie skarp, odwodnienie, urodzajnienie oraz dobór docelowego kierunku użytkowania.
Najczęściej spotyka się kierunek leśny, rolny oraz rekreacyjno-wypoczynkowy. W praktyce dobór zależy od warunków glebowych, nachyleń skarp, dostępności wody, planów zagospodarowania oraz potrzeb lokalnych. Często stosuje się też rozwiązania mieszane, łączące funkcje.
Połączenie tych kierunków pozwala jednocześnie stabilizować teren roślinnością (zalesienie, poprawa siedlisk) i udostępnić go ludziom do wypoczynku. Las zwiększa walory krajobrazowe i mikroklimat, a elementy rekreacyjne umożliwiają bezpieczne korzystanie z obszaru po zakończeniu eksploatacji.
Rekultywacja rolna dąży do uzyskania gruntów przydatnych pod uprawy, więc wymaga odpowiedniej warstwy gleby, wyrównania powierzchni i parametrów siedliska. Rekultywacja leśna koncentruje się na zalesieniu i doborze gatunków odpornych na warunki pogórnicze; może akceptować większą mozaikowość terenu.
Zwykle wskazują na nią elementy użytkowania przez ludzi: drogi i ścieżki, miejsca wypoczynku, polany, trasy rowerowe lub biegowe, urządzenia sportowe albo infrastruktura towarzysząca. Samo zalesienie nie przesądza jeszcze o rekreacji — liczy się widoczna funkcja i sposób urządzenia terenu.
Nie. Rekultywacja rekreacyjna dotyczy wypoczynku i aktywności (udostępnienie terenu mieszkańcom), natomiast komunalna odnosi się do funkcji usług publicznych i gospodarki komunalnej. W testach warto zwracać uwagę na słownictwo: "rekreacja" i "sport" wskazują na użytkowanie wolnoczasowe.
Kierunek kulturowy rozważa się, gdy teren ma pełnić funkcje związane z edukacją, upamiętnieniem lub ekspozycją dziedzictwa (np. ścieżki edukacyjne, obiekty muzealne, miejsca pamięci). To wybór zależny od koncepcji zagospodarowania i wartości lokalnych, a nie typowy "domyślny" kierunek dla zwałowisk.
Częsty błąd to utożsamienie "zielonego terenu" wyłącznie z kierunkiem leśnym, bez sprawdzenia funkcji użytkowej. Inny błąd wynika z mylenia pojęć: komunalny, kulturowy i rekreacyjny brzmią podobnie, ale opisują inne cele. Pomaga analizowanie, "do czego" teren ma służyć.
Nieaktualność może wynikać ze zmiany stanu zagospodarowania konkretnego obiektu (np. nowe etapy rekultywacji, przebudowa infrastruktury) albo z aktualizacji materiałów dydaktycznych. W zadaniach opartych o konkretny przykład teren w czasie może wyglądać inaczej, co wpływa na interpretację kierunku rekultywacji.
Ćwicz na wielu przykładach: zdjęciach zwałowisk, schematach i opisach projektów rekultywacyjnych. Ustal listę cech rozpoznawczych dla każdego kierunku (rolny, leśny, rekreacyjny, komunalny) i ucz się łączyć elementy terenu z funkcją docelową. Na egzaminie najpierw określ funkcję, potem dopasuj nazwę.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Rekultywacja w kierunku leśnym oznacza zalesienie i kształtowanie drzewostanu, natomiast rekreacyjno-sportowym nadanie terenom funkcji wypoczynku (np. trasy, obiekty sportowe)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rekultywacji terenów pogórniczych dla kształcenia zawodowego (technik górnictwa odkrywkowego / górnik odkrywkowej eksploatacji złóż)
  • Podręczniki i skrypty dotyczące zagospodarowania zwałowisk oraz rekultywacji leśnej i rekreacyjnej
  • Instrukcje i opracowania branżowe kopalń odkrywkowych dotyczące kierunków rekultywacji (jeśli udostępnione w szkole/zakładzie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego