KWALIFIKACJA CHM1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 22.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia rotametr, który jest urządzeniem pomiarowym używanym do mierzenia przepływu cieczy lub gazów w rurach.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rotametr to przepływomierz o zmiennym przekroju: w stożkowej rurce unosi się pływak, a jego położenie wskazuje natężenie przepływu cieczy lub gazu.
Wakuometr mierzy podciśnienie, a woltomierz i amperomierz – wielkości elektryczne. Skala jest zwykle opisana w jednostkach przepływu.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź to "rotametr", ponieważ jest to przyrząd do pomiaru (i często orientacyjnej regulacji) przepływu cieczy lub gazów. Jego charakterystyczną cechą konstrukcyjną jest przezroczysta, stożkowa rurka (zmienny przekrój) oraz pływak, który unosi się na strumieniu medium. Wraz ze wzrostem przepływu pływak podnosi się wyżej, a odczytu dokonuje się z podziałki przepływu.

Odpowiedź "wakuometr" jest nieprawidłowa, bo wakuometr służy do pomiaru podciśnienia (ciśnienia niższego od atmosferycznego). Typowo ma obudowę z tarczą i wskazówką, ale nie ma stożkowej rurki z pływakiem charakterystycznej dla rotametru.

Odpowiedzi "woltomierz" i "amperomierz" są błędne, ponieważ dotyczą wielkości elektrycznych: odpowiednio napięcia i natężenia prądu. Nawet jeśli są to mierniki analogowe z tarczą, ich skale są opisane w jednostkach elektrycznych (V lub A), a nie w jednostkach przepływu. W praktyce przemysłowej rozróżnienie przyrządów po mierzonym parametrze jest kluczowe dla bezpiecznej obsługi i diagnostyki instalacji maszyn.

  • Wskazówka egzaminacyjna: jeśli widzisz pływak w rurce i skalę przepływu, myśl o rotametrze.
  • Wskazówka praktyczna: przy awarii układu pneumatycznego/mediów sprawdź, czy wskaźnik dotyczy przepływu (rotametr), czy ciśnienia/podciśnienia (manometr/wakuometr).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rotametr to przepływomierz o zmiennym przekroju. Mierzy natężenie przepływu cieczy lub gazu na podstawie położenia pływaka unoszącego się w stożkowej rurce. Odczyt wykonuje się ze skali wyskalowanej w jednostkach przepływu dla danego medium.
Najczęściej rozpoznasz go po przezroczystej, pionowej rurce (często stożkowej) z pływakiem w środku. Pływak zmienia wysokość wraz z przepływem. Skala jest umieszczona wzdłuż rurki i dotyczy przepływu, a nie ciśnienia ani wielkości elektrycznych.
Rotametr mierzy przepływ, a wakuometr mierzy podciśnienie. Wakuometr zwykle ma tarczę i wskazówkę oraz króciec ciśnieniowy, natomiast rotametr ma pływak w rurce o zmiennym przekroju. To inne parametry procesu i inne zasady działania.
Wakuometr służy do pomiaru podciśnienia, czyli ciśnienia niższego od atmosferycznego. Stosuje się go np. w układach próżniowych, instalacjach zasysania, odpowietrzania lub w procesach, gdzie kontroluje się poziom próżni. Nie służy do pomiaru przepływu.
Tak, woltomierz analogowy może mieć tarczę i wskazówkę podobną do innych mierników. Kluczowa jest jednak skala w jednostkach napięcia (V) oraz sposób włączenia w układ elektryczny. Woltomierz nie ma elementów typowych dla przepływomierza, jak pływak w rurce.
Najpewniej po jednostkach na skali: amperomierz ma A (natężenie prądu), a woltomierz V (napięcie). W praktyce różnią się też sposobem podłączenia w obwodzie, ale na egzaminie zwykle wystarcza rozpoznanie opisu skali i symboli jednostek.
Rotametry często stosuje się do pomiaru przepływu gazów (np. powietrza) oraz cieczy w instalacjach pomocniczych. W kontekście maszyn do przetwórstwa tworzyw może to być przepływ powietrza w układach pneumatycznych lub innych mediów procesowych, zależnie od wyposażenia linii.
Położenie pływaka zależy od sił działających w przepływie, które zmieniają się wraz z gęstością i lepkością medium. Dlatego skala rotametru bywa wyskalowana dla konkretnego gazu lub cieczy oraz określonych warunków. Zmiana medium może powodować błąd odczytu.
Częsty błąd to wybór "woltomierza" lub "amperomierza" tylko dlatego, że przyrząd ma skalę, bez analizy co faktycznie mierzy. Inny błąd to mylenie przepływu z ciśnieniem/podciśnieniem. Warto szukać cech konstrukcyjnych: pływak i rurka sugerują rotametr.
Ucz się rozpoznawać przyrządy po funkcji i wyglądzie: przepływomierze (rotametr), przyrządy ciśnieniowe (manometr, wakuometr) oraz mierniki elektryczne (woltomierz, amperomierz). Pomaga przegląd zdjęć i schematów z DTR oraz ćwiczenie skojarzeń: parametr → typ przyrządu.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skala jest zwykle opisana w jednostkach przepływu.

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Rotametr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Rotametr (dostęp: 2026-03-04)
  • The Engineering ToolBox: "Rotameters - Variable Area Flow Meters" — https://www.engineeringtoolbox.com/rotameters-d_577.html (dostęp: 2026-03-04)
  • OMEGA Engineering: "Variable Area Flow Meters (Rotameters)" — https://www.omega.com/en-us/resources/rotameters (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Instrukcje/DTR maszyn i urządzeń z opisem aparatury kontrolno-pomiarowej (sekcje: pneumatyka, media, czujniki i wskaźniki)
  • Podstawy metrologii przemysłowej: przepływomierze i manometry (rozdziały o rotametrach)
  • Katalogi producentów aparatury pomiarowej (rotametry, manometry, mierniki panelowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego