KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 3.
Na rysunku przedstawiono jednoskrzydłowe okno
Ilustracja przedstawia schemat jednoskrzydłowego okna uchylnego, co jest związane z pytaniem egzaminacyjnym dotyczącym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Okno uchylne rozpoznaje się po tym, że oś zawiasów jest na dolnej krawędzi skrzydła. Na rysunku baza trójkąta leży na dole ramy, a widok z boku pokazuje skrzydło podparte na dole i odchylone ku górze, co odpowiada uchylaniu górą do wewnątrz.

Pełne wyjaśnienie:

W dokumentacji budowlanej sposób otwierania okna bywa pokazany skróconym symbolem graficznym. W oknach jednoskrzydłowych często stosuje się trójkąt wewnątrz pola skrzydła, który nie jest "ozdobą", tylko informacją o mechanice ruchu.

Kluczowa zasada: podstawa trójkąta wskazuje krawędź zawiasowania (oś obrotu), a wierzchołek pokazuje kierunek, w którym przemieszcza się przeciwległa część skrzydła. Jeśli podstawa trójkąta wypada na dolnej krawędzi, oznacza to, że zawiasy są na dole, a skrzydło porusza się tak, że góra uchyla się do wewnątrz. To jest właśnie okno uchylne.

Na analizowanym rysunku dodatkowo pomaga widok z boku: skrzydło styka się z ramą w dolnym narożu i odchyla się ku górze. Taki układ potwierdza, że dolna krawędź jest osią ruchu, a część górna zmienia położenie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "odchylne" (w praktyce rozumiane jako zawiasowanie górą i odchylenie dołem) miałoby podstawę trójkąta u góry oraz widok boczny z osią na górnej krawędzi.
  • "rozwierane" ma zawiasy na boku; na rzucie typowo podstawa trójkąta układa się pionowo przy krawędzi zawiasów, a skrzydło "idzie" na bok, nie wykonuje uchyłu górą.
  • "obrotowe" oznacza obrót wokół osi przechodzącej przez środek skrzydła (często symbolizowany inaczej, np. znakiem osi/środka), a nie ruch na zawiasach tylko na jednej krawędzi.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy wahasz się między "uchylnym" a "odchylnym", najpierw znajdź podstawę trójkąta (to jest krawędź zawiasów), a dopiero potem odczytaj, która część skrzydła się przemieszcza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trójkąt to konwencjonalny symbol sposobu otwierania skrzydła. Podstawa trójkąta wskazuje krawędź zawiasów (oś obrotu), a wierzchołek pokazuje, w którą stronę przemieszcza się przeciwległa część skrzydła. Dzięki temu da się odczytać typ okna bez opisu tekstowego.
Okno uchylne ma zawiasy na dolnej krawędzi, a górna część skrzydła uchyla się do wewnątrz. Na symbolu trójkąta oznacza to, że podstawa trójkąta leży na dole ramy. Widok z boku zwykle pokazuje skrzydło podparte na dole i odchylone ku górze.
Różnica wynika z położenia osi zawiasów. W oknie uchylnym zawiasy są na dole (podstawa trójkąta na dole), a porusza się góra skrzydła. W oknie odchylnym zawiasy są u góry (podstawa trójkąta u góry), a do wewnątrz odchyla się dół skrzydła.
Podstawa trójkąta mówi, gdzie znajduje się oś ruchu (krawędź zawiasowania). To klucz do rozpoznania typu: czy skrzydło pracuje na zawiasach dolnych, górnych czy bocznych. Wierzchołek informuje o kierunku wychylenia, ale bez podstawy łatwo pomylić "uchylne" z "odchylnym".
Tak, często jest rozstrzygający. Widok z boku pokazuje, w którym miejscu skrzydło jest "zamocowane" do ramy (oś obrotu) i która część się oddala. Jeśli linia skrzydła styka się z ramą na dole i odchyla ku górze, wskazuje to na zawiasy dolne i okno uchylne.
Okno rozwierane otwiera się na bok, więc zawiasy są na krawędzi pionowej. W symbolice trójkąta oznacza to zwykle podstawę ustawioną pionowo przy stronie zawiasów, a wierzchołek skierowany w stronę otwarcia. Dodatkowo w rzucie widać "wachlarzowy" kierunek ruchu skrzydła na bok.
Nie. Okno obrotowe obraca się wokół osi przechodzącej przez środek skrzydła (pionowej lub poziomej), więc w oznaczeniach stosuje się symbole wskazujące centralną oś obrotu (często inne niż prosty trójkąt oparty o jedną krawędź). Trójkąt oparty o krawędź odnosi się do zawiasów na tej krawędzi.
Najczęstszy błąd to zamiana "uchylnego" z "odchylnym", czyli odwrócenie położenia podstawy trójkąta (dół vs góra). Drugi błąd to nieuwzględnienie widoku z boku i poleganie wyłącznie na jednym rzucie. Pomaga nawyk: najpierw szukaj osi zawiasów, potem kierunku ruchu.
Okna uchylne często stosuje się w pomieszczeniach, gdzie ważna jest wentylacja przy ograniczonym otwarciu, np. w piwnicach i pomieszczeniach technicznych. Zawiasy dolne powodują, że skrzydło uchyla się górą do wewnątrz, co bywa korzystne przy bezpieczeństwie i przy niewielkiej przestrzeni na zewnątrz.
Ćwicz rozpoznawanie symboli na rzutach: łącz podstawę trójkąta z położeniem zawiasów (dół/góra/bok), a potem sprawdzaj to na widokach pomocniczych (np. z boku). Zrób krótką tabelę: uchylne–dół, odchylne–góra, rozwierane–bok, obrotowe–oś w środku.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Okno uchylne rozpoznaje się po tym, że oś zawiasów jest na dolnej krawędzi skrzydła."

Źródła:

  • PN-ISO 1803 (wg kontekstu zadania): norma dotycząca oznaczeń graficznych/konwencji rysunkowych w dokumentacji budowlanej – część dot. symboliki stolarki okiennej.
  • PN-B-01025 (wg kontekstu zadania): norma dotycząca rysunku budowlanego i oznaczeń na rysunkach – część dot. stolarki okiennej.

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania do rysunku technicznego budowlanego (dział: stolarka okienna i oznaczenia graficzne)
  • Katalogi i instrukcje producentów stolarki wyjaśniające typy otwierania (uchylne/rozwierane/obrotowe)
  • Ćwiczenia z czytania dokumentacji budowlanej: rzuty, elewacje, przekroje

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego