KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 15.
Na rysunku przedstawiono mechanika, który
Ilustracja przedstawia mechanika siedzącego na specjalistycznym urządzeniu do doważania kół samochodowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Doważanie (wyważanie) koła wykonuje się, aby zlikwidować niewyważenie powodujące drgania i bicie podczas jazdy. Mechanik przygotowuje koło do wyważenia na wyważarce i doboru ciężarków. Pozostałe odpowiedzi dotyczą kontroli luzów łożyska lub zawieszenia (szarpak) oraz ergonomii pracy, czyli innej czynności.

Pełne wyjaśnienie:

Wyważanie (doważanie) koła to czynność polegająca na skompensowaniu niewyważenia zespołu felga–opona, które w praktyce objawia się drganiami kierownicy lub całego nadwozia, zwykle nasilającymi się przy określonych prędkościach. W warsztacie mechanik/wulkanizator montuje koło na wyważarce, wykonuje pomiar i dobiera ciężarki wyważające (nabijane lub klejone) w odpowiednich miejscach.

Odpowiedź "przystąpi do doważania koła" jest właściwa, ponieważ opisuje typową czynność obsługową związaną bezpośrednio z kołem i jego masowym zrównoważeniem. Jest to jedna z podstawowych operacji po montażu opony, po naprawie ogumienia lub po zauważeniu wibracji.

Pozostałe propozycje odnoszą się do innych diagnoz i innych narzędzi:

  • "sprawdza luzy w łożysku piasty" dotyczy oceny stanu łożyska koła (np. luzów, hałasu, oporów toczenia). To inna procedura diagnostyczna, zwykle wykonywana przez poruszanie kołem na podniesionym pojeździe lub przy użyciu czujnika zegarowego, a nie w kontekście wyważania.
  • "sprawdza luzy w zawieszeniu pojazdu przy pomocy szarpaka" opisuje badanie elementów zawieszenia/układu kierowniczego na urządzeniu diagnostycznym (szarpaku). To jest kontrola sworzni, tulei, końcówek drążków itp., a nie doważanie koła.
  • "używa podstawki warsztatowej w celu zmniejszenia obciążeń kręgosłupa" odnosi się do ergonomii i organizacji stanowiska pracy. Choć ergonomia jest ważna, nie jest to rozpoznanie konkretnej czynności mechanicznej związanej z kołem (wyważaniem lub kontrolą luzów).

Na egzaminie warto zapamiętać różnicę w skutkach: niewyważenie najczęściej daje wibracje zależne od prędkości, a luzy/łożysko częściej powodują stuki, ściąganie, nierównomierne prowadzenie lub szum narastający wraz z prędkością i obciążeniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyważanie koła to wyrównanie rozkładu masy zestawu felga–opona, aby podczas obrotu nie powstawały nadmierne drgania. Wykonuje się je na wyważarce poprzez wskazanie miejsca i masy ciężarków, które kompensują niewyważenie.
Bo sama zmiana opony zmienia rozkład masy koła. Niewyważenie może powodować wibracje kierownicy, pogorszenie komfortu jazdy i szybsze zużycie opon oraz elementów zawieszenia. Wyważenie ogranicza te objawy i poprawia stabilność.
Typowe objawy to drgania kierownicy lub całego nadwozia, zwykle pojawiające się w pewnym zakresie prędkości (np. przy jeździe drogowej). Często towarzyszy temu uczucie "bicia" i gorszy komfort, mimo że geometria może być prawidłowa.
Niewyważenie zwykle daje drgania zależne od prędkości i obrotu koła. Luzy w zawieszeniu częściej powodują stuki na nierównościach, "pływanie" auta, zmianę toru jazdy i problemy w testach na szarpaku. Diagnoza wymaga oględzin i pomiarów.
Nie. Szarpak to urządzenie diagnostyczne do wykrywania luzów w zawieszeniu i układzie kierowniczym (np. sworznie, tuleje, końcówki drążków). Wyważanie wykonuje się na wyważarce do kół, gdzie dobiera się ciężarki wyważające.
Luzy w łożysku sprawdza się, gdy występuje szum narastający z prędkością, wyczuwalny luz koła na podniesionym pojeździe lub nierówna praca podczas obracania. Wyważenie wykonuje się głównie przy wibracjach i po pracach przy oponach/felgach.
Najczęściej używa się ciężarków nabijanych (do stalowych felg) oraz klejonych (często do aluminiowych). Dobór zależy od typu felgi, warunków pracy i zaleceń producenta. Ważne jest odtłuszczenie miejsca klejenia i poprawny montaż.
Długotrwałe wibracje od niewyważenia zwiększają obciążenia dynamiczne, co może przyspieszać zużycie elementów zawieszenia, łożysk i opon. Nie jest to jedyna przyczyna awarii, ale jest realnym czynnikiem pogarszającym trwałość i komfort.
Koło mocuje się osiowo na wyważarce, wprowadza parametry felgi (np. średnica/szerokość/odsadzenie zgodnie z urządzeniem), wykonuje pomiar obrotowy, a następnie montuje ciężarki w miejscach wskazanych przez maszynę. Na końcu robi się kontrolny pomiar.
Najczęstsze pomyłki to mylenie wyważarki z urządzeniami do badania luzów (szarpak), kojarzenie każdego problemu z "luzami", oraz nieuwzględnianie, że wyważanie dotyczy masy koła, a nie geometrii. Warto ćwiczyć rozpoznawanie stanowisk i narzędzi.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Doważanie (wyważanie) koła wykonuje się, aby zlikwidować niewyważenie powodujące drgania i bicie podczas jazdy."

Źródła:

  • Robert Bosch GmbH, "Bosch Automotive Handbook", 10th Edition, rozdział dotyczący kół/ogumienia oraz drgań i wyważania kół (wydawnictwo: Robert Bosch GmbH, 2018).
  • Hunter Engineering Company, materiał edukacyjny: "Wheel Balancing" (opis celu i efektów wyważania kół), https://www.hunter.com/ (sekcja Learn/Products/Support – Wheel Balancing) - dostęp 2026-03-13.
  • Michelin (portal B2B/poradnik techniczny), materiały o przyczynach wibracji i roli wyważania kół, https://business.michelin.co.uk/ (sekcje porad/technical advice dot. wheel balancing) - dostęp 2026-03-13.

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z działu: koła, opony, zawieszenie (rozdziały o wyważaniu kół)
  • Instrukcje obsługi wyważarek (producentów urządzeń warsztatowych) i materiały szkoleniowe
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki drgań oraz typowych przyczyn wibracji przy określonych prędkościach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego