KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 34.
Na rysunku przedstawiono model magazynu grawitacyjnego oraz fragment algorytmu jego działania. W celu przetestowania działania układu należy sprawdzić, czy wysunięcie detalu z magazynu nastąpi, gdy wciśnięty zostanie przycisk _S1 oraz czy
Ilustracja przedstawia model magazynu grawitacyjnego oraz fragment algorytmu jego działania, co jest związane z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wysunięcie detalu powinno nastąpić tylko wtedy, gdy operator wyda polecenie (wciśnie S1) i jednocześnie magazyn nie jest pusty.
Dlatego w teście trzeba sprawdzić warunek: S1 wciśnięty oraz czujnik pustego magazynu nieaktywny. Pozostałe odpowiedzi dotyczą położeń siłownika lub przeciwnego stanu czujnika.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu układach podawania detali (magazyn grawitacyjny + element wykonawczy) ruch wysuwający detal zwykle jest warunkowany dwoma grupami sygnałów:

  • sygnałem zezwolenia od operatora (np. przycisk S1),
  • sygnałami blokad wynikającymi ze stanu obiektu, np. informacją, czy magazyn nie jest pusty.

Jeżeli czujnik wykrywania pustego magazynu jest aktywny, oznacza to sytuację "brak detali" (magazyn pusty). Wtedy algorytm powinien blokować wysuw, aby układ nie wykonywał cyklu "na pusto" oraz aby nie generować błędów procesu. Z tego powodu warunek testowy dla poprawnego wysunięcia detalu ma postać logiczną: S1 = 1 oraz czujnik pustego magazynu = 0 (nieaktywny).

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "nieaktywny jest czujnik wykrywania pustego magazynu"?

  • Bo tylko wtedy algorytm ma potwierdzenie, że w magazynie znajduje się detal do wysunięcia (brak sygnału "pusty").
  • W połączeniu z wciśnięciem S1 daje to jednoznaczny warunek startu wysuwu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "tłoczysko siłownika znajduje się w pozycji wsuniętej" — opisuje stan mechaniczny siłownika, ale nie jest wprost warunkiem "czy magazyn ma detal". W typowej logice pozycja siłownika może być warunkiem kolejnego kroku sekwencji, lecz nie zastępuje informacji o pustym magazynie.
  • "tłoczysko siłownika znajduje się w pozycji wysuniętej" — analogicznie, to informacja o położeniu elementu wykonawczego; sama w sobie nie potwierdza możliwości bezpiecznego wysunięcia nowego detalu.
  • "aktywny jest czujnik wykrywania pustego magazynu" — to stan przeciwny do wymaganego: sygnalizuje pusty magazyn, więc wysuw powinien być zablokowany.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z algorytmami sterowania zawsze sprawdzaj, czy w warunku pojawia się sygnał bezpieczeństwa/blokady (np. "pusty", "awaria", "STOP"). Często musi on być w stanie nieaktywnym, aby ruch był dozwolony.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To czujnik informujący sterownik, czy w magazynie brakuje detali. Gdy sygnał "pusty" jest aktywny, algorytm zwykle blokuje podawanie, aby nie wykonywać cyklu bez elementu i nie doprowadzić do błędów procesu.
Przycisk S1 pełni rolę zezwolenia operatora na wykonanie ruchu lub cyklu testowego. Dzięki temu układ nie uruchamia wysuwu samoczynnie, a test działania można wykonać w kontrolowanym momencie.
To koniunkcja (logiczne AND): oba warunki muszą być spełnione jednocześnie. W praktyce oznacza to: operator żąda wysuwu (S1=1) i jednocześnie magazyn nie jest pusty (sygnał "pusty"=0), więc wysunięcie detalu jest dozwolone.
Nie. Aktywny sygnał "pusty magazyn" zazwyczaj oznacza brak detali, więc powinien działać jako blokada wysuwu. Uruchamianie ruchu przy pustym magazynie zwiększa ryzyko błędów, zacięć i nieprawidłowej pracy sekwencji.
Najczęstszy błąd to pomijanie negacji: uczący się widzi "czujnik pustego" i automatycznie zakłada, że ma być aktywny, aby działało. Trzeba pamiętać: czujnik opisuje stan niepożądany (pusto), więc zwykle musi być nieaktywny, by wykonać ruch.
W praktyce weryfikuje się to przez odczyt stanu wejścia sterownika od czujnika "pusty" lub czujnika obecności detalu. Dodatkowo można wykonać kontrolę wzrokową. W teście układu ważne jest, by sygnał potwierdzał obecność detalu przed wysuwem.
Położenie tłoczyska (wsunięte/wysunięte) często służy do potwierdzenia kroku sekwencji, np. że siłownik wrócił do pozycji startowej. Jednak samo położenie siłownika nie zastępuje informacji o tym, czy magazyn ma detal. To inny rodzaj warunku.
Warunki bezpieczeństwa to zwykle sygnały typu: awaria, STOP, pusty magazyn, otwarta osłona. Często muszą być w stanie "0", aby ruch był dozwolony. Warunki ruchu to polecenia i potwierdzenia kolejnych kroków (np. start, krańcówki siłownika).
Stosuje się ją, gdy wykonanie ruchu bez detalu byłoby bezcelowe lub groziłoby błędami (np. brak elementu do pobrania, ryzyko zacięcia, fałszywe wykrycia). Blokada "pusty" jest wtedy warunkiem uniemożliwiającym start podawania lub wymuszającym alarm.
Ćwicz czytanie prostych algorytmów sterowania: wypisz wejścia (przyciski, czujniki) i wyjścia (zawory, siłowniki), a potem zapisuj warunki w formie logiki AND/OR. Zwracaj uwagę na sygnały "negatywne" (np. pusty, awaria), bo zwykle blokują ruch.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Pozostałe odpowiedzi dotyczą położeń siłownika lub przeciwnego stanu czujnika."

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages (norma opisująca podstawowe pojęcia programowania PLC i logikę sterowania)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z automatyki/PLC: logika binarna, warunki start/stop, sygnały czujników
  • Podstawy pneumatyki i elektropneumatyki: siłowniki, krańcówki, czujniki położenia
  • Zadania treningowe: analiza prostych sekwencji (GRAFCET/SFC lub schemat blokowy) dla podajników i magazynów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego