KWALIFIKACJA CHM1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 12.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia wiertarkę stołową, co jest zgodne z odpowiedzią na pytanie egzaminacyjne.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wiertarka to obrabiarka przeznaczona głównie do wykonywania otworów. Rozpoznaje się ją m.in. po obecności wrzeciona z uchwytem wiertarskim (na wiertło) oraz stole/kolumnie do ustawienia i mocowania detalu. Frezarka ma typowy stół krzyżowy i frez, tokarka – uchwyt i łoże, a walcarka – parę walców roboczych.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba rozpoznać typ maszyny przedstawionej na rysunku. Wiertarka jest obrabiarką, której podstawowym przeznaczeniem jest wiercenie, czyli wykonywanie otworów (oraz typowo także pogłębianie, rozwiercanie czy gwintowanie po zastosowaniu odpowiednich narzędzi i uchwytów).

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "wiertarka"?
Wiertarkę identyfikuje się zwykle po układzie: wrzeciono ustawione do pracy z wiertłem, uchwyt wiertarski (lub oprawka) do mocowania narzędzia oraz elementy umożliwiające ustawienie przedmiotu (stół, podstawa, imadło). Charakterystyczna jest też koncepcja pracy: narzędzie obraca się i jest dosuwane osiowo do materiału.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Frezarka służy głównie do frezowania, czyli kształtowania powierzchni (płaszczyzn, rowków, kieszeni). Typowe cechy to stół krzyżowy i możliwość precyzyjnych posuwów w osiach, a narzędzie to frez (wieloostrzowy), nie wiertło w uchwycie wiertarskim.
  • Walcarka jest maszyną do przeróbki plastycznej (walcowania), której kluczowym elementem są walce robocze. Zasada działania i budowa (dwa lub więcej walców) zasadniczo różni się od wiertarki.
  • Tokarka jest przeznaczona głównie do toczenia, gdzie obraca się detal zamocowany w uchwycie/w kłach, a narzędzie (nóż tokarski) wykonuje ruch posuwowy. Cechami rozpoznawczymi są łoże, wrzeciennik z uchwytem oraz suport, co odróżnia tokarkę od wiertarki.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, poszukaj na ilustracji "najbardziej charakterystycznego" elementu: uchwytu wiertarskiego (wiertarka), stołu krzyżowego i frezu (frezarka), łoża i uchwytu detalu (tokarka), pary walców (walcarka). Dopiero potem porównuj odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej szukaj wrzeciona z uchwytem wiertarskim (na wiertło) oraz stołu/podstawy do ustawienia detalu. Wiertarka jest "nastawiona" na wykonywanie otworów, więc konstrukcja zwykle ułatwia osiowy dosuw narzędzia do materiału.
Wiertarka kojarzy się z wiertłem i ruchem osiowym narzędzia w celu wykonania otworu. Frezarka częściej ma stół krzyżowy i narzędzie wieloostrzowe (frez) do obróbki płaszczyzn, rowków i kieszeni. W zadaniach patrz na typ narzędzia i układ stołu.
Na tokarkach często widać uchwyty i elementy mocujące, ale kluczowa jest zasada: w toczeniu obraca się detal, a nóż wykonuje posuw. W wiertarce zwykle obraca się narzędzie (wiertło) w uchwycie. Na egzaminie szukaj oznak łoża i suportu dla tokarki.
Walcarka to maszyna do walcowania, czyli przeróbki plastycznej. Jej najbardziej charakterystycznym elementem są co najmniej dwa walce robocze, między którymi przechodzi materiał. Jeśli na ilustracji dominują walce, to zwykle nie jest to obrabiarka skrawająca typu wiertarka.
Do szybkiego rozpoznania przydają się: uchwyt wiertarski (lub oprawka), wrzeciono oraz stół/podstawa do mocowania detalu. Często widoczna jest też kolumna (wiertarka stołowa) lub korpus (wiertarka promieniowa), ale kluczowe jest miejsce mocowania wiertła.
Tak, bywa używana pomocniczo, np. do wykonywania otworów w elementach oprzyrządowania, uchwytach, płytach montażowych czy częściach form i przyrządów. Operator powinien rozumieć, kiedy wiercenie jest właściwą operacją i jak bezpiecznie zamocować detal.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi po jednym detalu (np. "jest uchwyt, więc tokarka") bez sprawdzenia całej konstrukcji. Drugi błąd to mylenie narzędzi: wiertło vs frez vs nóż tokarski. Pomaga zasada: sprawdź, co się obraca (narzędzie czy detal) i jak wygląda strefa robocza.
Po rozpoznaniu wiertarki łatwo przejść do BHP: poprawne mocowanie detalu (imadło), zakaz trzymania ręką, dobór prędkości i osłon, usuwanie wiórów narzędziem (nie dłonią) oraz zabezpieczenie luźnej odzieży. Egzamin często łączy identyfikację z zasadami bezpiecznej pracy.
Gdy trzeba wykonać kieszeń, rowek, płaszczyznę lub kształt o złożonej geometrii, zwykle wybiera się frezowanie. Gdy obrabiany element jest bryłą obrotową (wał, tuleja) i wymaga średnic oraz stożków, typową metodą jest toczenie. Wiercenie dotyczy przede wszystkim otworów.
Ucz się "cech rozstrzygających": uchwyt wiertarski (wiertarka), stół krzyżowy i frez (frezarka), łoże i suport (tokarka), para walców (walcarka). Warto przećwiczyć na zdjęciach i rysunkach z podpisanymi elementami, a potem samodzielnie opisywać, co widzisz i do czego służy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 75% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Wiertarka to obrabiarka przeznaczona głównie do wykonywania otworów."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Wiertarka" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiertarka (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Frezarka" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Frezarka (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Tokarka" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Tokarka (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw obróbki skrawaniem (wiertarki, frezarki, tokarki) używane w kształceniu zawodowym
  • Instrukcje BHP i stanowiskowe dla obrabiarek skrawających (wiercenie, frezowanie, toczenie)
  • Atlasy/kompendia maszyn i narzędzi skrawających z ilustracjami elementów konstrukcyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego