KWALIFIKACJA MOT6 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 29.
Na rysunku przedstawiono pomiar
Ilustracja przedstawia stanowisko warsztatowe z zamocowaną poziomo wentylowaną tarczą hamulcową.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na ilustracji czujnik zegarowy opiera trzpień prostopadle o powierzchnię roboczą (czołową) tarczy hamulcowej i podczas obrotu rejestruje odchylenia tej płaszczyzny.
Taki sposób ustawienia służy do oceny bicia osiowego, a nie grubości, bicia promieniowego ani chropowatości.

Pełne wyjaśnienie:

Bicie osiowe tarczy hamulcowej to odchylenie powierzchni ciernej od idealnej płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu. W praktyce diagnozuje się je wtedy, gdy kierowca zgłasza pulsowanie pedału hamulca, wibracje podczas hamowania lub nierównomierne zużycie klocków.

Na rysunku widać czujnik zegarowy zamocowany na statywie, a jego trzpień pomiarowy styka się prostopadle z powierzchnią roboczą tarczy (na płaszczyźnie czołowej). Podczas obracania tarczy czujnik rejestruje zmiany wskazania (min/max), które odpowiadają odchyłkom tej powierzchni w kierunku osiowym. To jest właśnie pomiar bicia osiowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Grubość tarczy mierzy się typowo mikrometrem lub suwmiarką, w kilku punktach na obwodzie, aby wykryć także nierównomierność grubości. Sam czujnik zegarowy ustawiony na powierzchni ciernej nie jest standardowym narzędziem do pomiaru grubości.
  • Bicie promieniowe dotyczy odchyłek w kierunku promienia i sprawdza się je innym ustawieniem: końcówka czujnika dotyka wtedy krawędzi bocznej/obwodu tarczy (a nie powierzchni czołowej).
  • Chropowatość tarczy ocenia się profilometrem (przyrządem do pomiaru chropowatości) lub metodami technologicznej kontroli powierzchni; czujnik zegarowy nie mierzy parametrów chropowatości.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy trzpień czujnika jest ustawiony prostopadle do powierzchni ciernej, myśl o biciu osiowym; gdy dotyka krawędzi/obwodu – o biciu promieniowym. Zawsze zwracaj uwagę na kierunek pracy czujnika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bicie osiowe to odchylenie powierzchni ciernej tarczy od idealnej płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu. W praktyce oznacza, że tarcza "faluje" na boki podczas obracania, co może powodować pulsację pedału hamulca i drgania przy hamowaniu.
Kluczowe jest ustawienie końcówki czujnika. Jeśli trzpień czujnika zegarowego dotyka prostopadle powierzchni czołowej/roboczej tarczy, mierzysz bicie osiowe. Przy biciu promieniowym końcówka zwykle opiera się o krawędź/obwód tarczy.
Czujnik zegarowy pozwala mierzyć bardzo małe odchyłki przemieszczenia w czasie obrotu tarczy. Dzięki statywowi i możliwości wyzerowania wskazania można odczytać wartości minimalne i maksymalne, a różnica między nimi informuje o wielkości bicia.
Najczęstsze objawy to pulsacja pedału hamulca, wibracje kierownicy lub nadwozia podczas hamowania i nierównomierne zużycie klocków. Objawy mogą się nasilać po rozgrzaniu hamulców, gdy odkształcenia termiczne tarczy stają się bardziej odczuwalne.
Częste błędy to brak wyzerowania czujnika, niestabilne zamocowanie statywu, pomiar na zabrudzonej powierzchni montażowej (piasta/tarcza), a także mylenie kierunku pomiaru (osiowe vs promieniowe). Błąd może dać fałszywie zawyżone wyniki.
W diagnostyce warsztatowej grubość tarczy standardowo mierzy się mikrometrem lub suwmiarką w kilku punktach. Czujnik zegarowy służy przede wszystkim do pomiaru odchyłek (bicia) i ustawień. Do grubości jest niepraktyczny i mniej jednoznaczny.
Przy biciu promieniowym trzpień czujnika ustawia się tak, aby dotykał krawędzi bocznej/obwodu tarczy (a nie powierzchni ciernej). Następnie obraca się tarczę i obserwuje zmianę wskazań. Liczy się różnica między wartościami min i max.
Profilometr mierzy chropowatość i strukturę geometryczną powierzchni (mikronierówności). Czujnik zegarowy mierzy przemieszczenia w skali większej i nie opisuje parametrów chropowatości. Dlatego do oceny "gładkości" tarczy potrzebny jest profilometr lub metoda technologiczna.
Należy oczyścić powierzchnie styku (piasta–tarcza) z rdzy i zabrudzeń, prawidłowo zamocować tarczę, stabilnie ustawić statyw czujnika i wyzerować wskazanie. Dopiero potem wykonuje się pełny obrót tarczy i odczytuje min/max. To ogranicza błędy pomiarowe.
Najpierw ustal, gdzie dotyka końcówka czujnika i w jakim kierunku "pracuje". Prostopadle do powierzchni ciernej zwykle oznacza bicie osiowe; na obwodzie/krawędzi – bicie promieniowe. Jeśli w odpowiedziach są też grubość i chropowatość, sprawdź, czy widać mikrometr lub profilometr.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki układu hamulcowego (czujnik zegarowy, pomiary tarcz)
  • Instrukcje serwisowe i poradniki producentów części hamulcowych dotyczące kontroli bicia tarczy
  • Ćwiczenia warsztatowe: montaż czujnika na statywie, zerowanie i odczyt min/max w jednym obrocie tarczy

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego