KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 19.
Na rysunku przedstawiono pompę
Ilustracja przedstawia schemat techniczny pompy zębatej, co jest zgodne z pytaniem egzaminacyjnym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pompa zębata jest pompą wyporową, w której ciecz jest przemieszczana przez przestrzenie międzyzębne dwóch zazębiających się kół zębatych w szczelnym korpusie. Na rysunku typowo widać parę kół zębatych w obudowie, co odróżnia ją od pompy łopatkowej (łopatki), śrubowej (śruby) i krzywkowej (krzywka/rolki).

Pełne wyjaśnienie:

Pompa zębata należy do pomp wyporowych. Jej zasada działania opiera się na tym, że dwa koła zębate obracają się w szczelnym korpusie. Podczas obrotu przestrzenie między zębami a ścianką korpusu "zabierają" ciecz po stronie ssawnej i przenoszą ją do strony tłocznej. W strefie zazębienia objętość przestrzeni maleje, co wypiera ciecz i powoduje wzrost ciśnienia.

Odpowiedź "zębatą" jest poprawna, jeżeli na rysunku widoczne są charakterystyczne elementy: para kół zębatych (zarysy zębów), wspólny korpus oraz kanały ssawny i tłoczny typowe dla tej konstrukcji.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych rozwiązań konstrukcyjnych:

  • "łopatkową" – w takiej pompie występuje wirnik z wysuwanymi łopatkami pracującymi w mimośrodowej komorze; na rysunku zwykle rozpoznaje się łopatki w szczelinach wirnika, a nie koła zębate.
  • "śrubową" – cechą są współpracujące śruby/rotory o zarysie śrubowym; rysunek zwykle pokazuje elementy przypominające gwinty lub wielozwojowe rotory.
  • "krzywkową" – zasada pracy opiera się na krzywce (cam) i elementach wykonawczych (np. tłoczki/rolki), a nie na zazębieniu dwóch kół.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu typu pompy najpierw szukaj elementu roboczego (zęby, łopatki, śruby, krzywka). To najszybciej odróżnia konstrukcje, nawet gdy rysunek jest uproszczony.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pompa zębata to pompa wyporowa, w której ciecz jest przenoszona w przestrzeniach między zębami kół a korpusem pompy. Stosuje się ją m.in. w układach hydrauliki siłowej maszyn, gdzie potrzebny jest stabilny przepływ oleju i prosta, trwała konstrukcja.
Szukaj dwóch kół zębatych pracujących w jednym korpusie. Zwykle widać zazębienie oraz przestrzenie międzyzębne, które transportują ciecz od strony ssawnej do tłocznej. To odróżnia ją od pomp z łopatkami, śrubami lub krzywką.
Pompa łopatkowa ma wirnik z łopatkami wysuwającymi się w szczelinach i pracującymi w mimośrodowej komorze. Pompa zębata ma dwa koła zębate. Na rysunku łopatki wyglądają jak wąskie prostokątne "pióra", a nie zęby kół.
Na schematach uproszczonych rotory śrubowe mogą wyglądać jak zwykłe walce, przez co łatwo pominąć cechę kluczową: zarys śrubowy (gwintopodobny) i współpracę kilku rotorów. Pompa zębata natomiast ma wyraźne koła zębate.
Nie. Pompa krzywkowa wykorzystuje krzywkę do wymuszania ruchu elementów roboczych (np. tłoczków lub rolek), a pompa zębata wykorzystuje zazębienie kół. Obie są wyporowe, ale mają inną budowę i inne cechy eksploatacyjne.
Typowe zalety to prosta konstrukcja, dobra trwałość, łatwa obsługa i relatywnie niski koszt. Pompy zębate często dobrze sprawdzają się w układach o średnich wymaganiach, gdzie liczy się niezawodność i powtarzalny przepływ medium roboczego.
Częstą wadą jest większa pulsacja przepływu i hałas w porównaniu z niektórymi innymi konstrukcjami. Wraz ze zużyciem rosną przecieki wewnętrzne, co pogarsza sprawność. W praktyce ważny jest też dobór lepkości oleju i filtracji.
Rozpoznanie typu pompy opiera się na detalach (np. zęby kół, łopatki, śruby, krzywka). Jeśli rysunek jest nieczytelny lub zbyt uproszczony, cechy te mogą się "zlewać", co zwiększa ryzyko pomyłki mimo posiadanej wiedzy.
Najczęstsze błędy to strzelanie "po nazwie" bez analizy rysunku, mylenie elementów roboczych (np. uznanie łopatek za zęby) oraz nieuwzględnienie, że pompa śrubowa ma zarys śrubowy, a krzywkowa – krzywkę wymuszającą cykliczny ruch.
Najlepiej porównywać przekroje kilku typów pomp obok siebie i wypisać cechy: element roboczy, sposób tworzenia komór, typowe kanały ssawne/tłoczne. Pomaga też rozwiązywanie zadań z ilustracjami oraz praca z katalogami producentów.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Pompa zębata jest pompą wyporową, w której ciecz jest przemieszczana przez przestrzenie międzyzębne dwóch zazębiających się kół zębatych w szczelnym korpusie."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z hydrauliki siłowej (pompy wyporowe i ich budowa) – szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych
  • Katalogi producentów pomp (rysunki przekrojowe i schematy działania) – szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych
  • Ćwiczenia z rozpoznawania elementów na rysunkach technicznych w zakresie hydrauliki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego