KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 6.
Na rysunku przedstawiono przekrój poprzeczny
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny przecznicy, co jest związane z kwalifikacją M11 dla zawodu technik górnictwa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przecznica to wyrobisko prowadzone poprzecznie w stosunku do przebiegu złoża/pokładu, co jest typowo rozpoznawalne na przekroju poprzecznym.
Pozostałe nazwy dotyczą innych orientacji lub funkcji: chodnik jest zwykle wyrobiskiem wzdłużnym, a upadowa i dowierzchnia odnoszą się do wyrobisk nachylonych w przeciwnych kierunkach.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z kwalifikacji górniczych często trzeba rozpoznać rodzaj wyrobiska korytarzowego na podstawie rysunku (np. przekroju). Kluczowa jest tu orientacja wyrobiska względem złoża/pokładu oraz to, czy wyrobisko jest prowadzone wzdłużnie, poprzecznie albo po upadzie.

Odpowiedź "przecznicy" jest właściwa, ponieważ przecznica jest wyrobiskiem wykonywanym poprzecznie do zasadniczego kierunku przebiegu złoża/pokładu. Na przekroju poprzecznym zwykle identyfikuje się ją po tym, że przecina układ warstw/pokładu, a nie biegnie równolegle do niego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "chodnika" – chodnik to ogólna nazwa wyrobiska korytarzowego, ale w typowych klasyfikacjach egzaminacyjnych kojarzony jest z wyrobiskiem prowadzonym wzdłuż określonego kierunku w złożu (np. jako podstawowa droga komunikacyjna/transportowa). Jeśli rysunek wskazuje na wyrobisko poprzeczne, nie będzie to chodnik w sensie orientacji.
  • "upadowej" – upadowa odnosi się do wyrobiska prowadzonego po upadzie (czyli w kierunku zgodnym z nachyleniem pokładu). Sam fakt, że na rysunku jest przekrój, nie oznacza jeszcze upadowej; decyduje kierunek i sposób "wchodzenia"/"schodzenia" w złoże.
  • "dowierzchni" – dowierzchnia jest wyrobiskiem o orientacji przeciwnej do upadowej (związanej z kierunkiem nachylenia), więc jej identyfikacja wymaga widocznego na rysunku charakterystycznego nachylenia i kierunku prowadzenia. Przy wyrobisku poprzecznym właściwsza pozostaje przecznica.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy rysunek pokazuje wyrobisko poprzeczne czy wzdłużne względem pokładu, a dopiero potem rozstrzygaj między nazwami związanymi z nachyleniem (upadowa/dowierzchnia).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przecznica to wyrobisko korytarzowe prowadzone poprzecznie względem zasadniczego przebiegu złoża/pokładu. W praktyce służy m.in. do połączenia innych wyrobisk lub przecięcia układu geologicznego. Na rysunkach rozpoznaje się ją po relacji do warstw/pokładu.
Najpierw sprawdź, czy wyrobisko biegnie równolegle do pokładu (wtedy częściej będzie to chodnik w sensie orientacji), czy je przecina (wtedy bardziej pasuje przecznica). Kluczowa jest geometria względem warstw, a nie sama szerokość czy obudowa.
Upadowa to wyrobisko prowadzone w kierunku upadu (nachylenia) pokładu, czyli "w dół" zgodnie z pochyleniem złoża. Wykonuje się ją, gdy trzeba uzyskać połączenie między poziomami lub prowadzić roboty zgodnie z geometrią pokładu i organizacją eksploatacji.
Oba wyrobiska są związane z nachyleniem pokładu, ale biegną w przeciwnych kierunkach względem upadu. W zadaniach egzaminacyjnych rozróżnienie opiera się na tym, czy wyrobisko podąża "w dół" po upadzie czy "w górę" przeciwnie do upadu. Wymaga to odczytu kierunku na rysunku.
Przekrój poprzeczny ułatwia ocenę położenia wyrobiska względem warstw i pokazuje relacje przestrzenne, których nie widać w opisie słownym. Dzięki temu można sprawdzić, czy zdający potrafi interpretować dokumentację i rozpoznawać typy wyrobisk w typowych sytuacjach kopalnianych.
Najczęściej jest to wyrobisko, które przecina układ warstw/pokładu zamiast biec równolegle do niego. Na schematach może być pokazane jako korytarz łączący inne wyrobiska, "przechodzący" przez złoże. Warto zwracać uwagę na przebieg pokładu i kierunek osi wyrobiska.
W języku potocznym w kopalni "chodnik" bywa używany szeroko, ale na egzaminie zwykle liczy się klasyfikacja wynikająca z dokumentacji i orientacji wyrobiska. Dlatego trzeba patrzeć na rysunek i kontekst: funkcję, kierunek prowadzenia oraz połączenia z innymi wyrobiskami.
Ćwicz na wielu przykładach map i przekrojów: najpierw ustal kierunek pokładu i jego upad, potem oceń przebieg wyrobiska względem tych elementów. Pomaga robienie własnych notatek: "poprzecznie = przecznica", "po upadzie = upadowa" itd., ale zawsze weryfikuj to na schemacie.
Najczęstszy błąd to skupienie się na samym słowie "przekrój" albo na tym, że wyrobisko wygląda na nachylone, bez sprawdzenia, czy to nachylenie wynika z upadu pokładu. Drugi błąd to wybór najbardziej znanej nazwy bez analizy relacji wyrobiska do warstw.
Przecznice wykonuje się m.in. do łączenia wyrobisk, prowadzenia dostępu do rejonów eksploatacji, omijania przeszkód geologicznych lub organizacji transportu i wentylacji. Poprzeczny przebieg pozwala przeciąć układ warstw, co bywa niezbędne przy rozcince i przygotowaniu ścian.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 36% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Przecznica to wyrobisko prowadzone poprzecznie w stosunku do przebiegu złoża/pokładu, co jest typowo rozpoznawalne na przekroju poprzecznym."

Materiały:

  • Szczegółowe skrypty/podręczniki do kwalifikacji GIW.2 dotyczące wyrobisk korytarzowych
  • Atlas/zbiór rysunków i map górniczych z przykładami przekrojów wyrobisk
  • Materiały dydaktyczne z geometrii złoża: kierunek i upad pokładu oraz ich wpływ na nazewnictwo wyrobisk

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego