KWALIFIKACJA BUD19 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 16.
Na rysunku przedstawiono przekrój poprzeczny projektowanego nasypu torowiska. Ile wynosi odległość krawędzi podstawy nasypu od osi nasypu?
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny projektowanego nasypu torowiska, co jest związane z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W przekroju poprzecznym oś nasypu jest osią symetrii. Odległość od osi do krawędzi podstawy stanowi połowę szerokości podstawy odczytanej z rysunku. Po wyznaczeniu tej połowy otrzymuje się wynik 6,0 m. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pomylenia połowy z inną odległością lub błędnego odczytu.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z przekrojami poprzecznymi nasypów kluczowe jest rozróżnienie szerokości podstawy (od krawędzi do krawędzi) od odległości krawędzi podstawy od osi (od osi do jednej krawędzi).

Jeżeli przekrój jest zaprojektowany symetrycznie względem osi nasypu (co jest typowe dla nasypu torowiska), to:

  • oś nasypu dzieli przekrój na dwie równe części,
  • odległość od osi do lewej krawędzi podstawy jest taka sama jak do prawej,
  • a więc szukana odległość to połowa szerokości podstawy.

Procedura rozwiązania jest następująca:

  1. Odczytaj z rysunku całkowitą szerokość podstawy nasypu (od jednej krawędzi do drugiej) albo odczytaj wymiary składowe, które ją tworzą.
  2. Podziel tę szerokość przez 2, ponieważ interesuje Cię odległość od osi do jednej krawędzi.
  3. Wynik podaj w metrach z dokładnością zgodną z zapisem w odpowiedziach.

Dlaczego poprawne jest 6,0 m? Ponieważ odpowiada wartości uzyskanej jako połowa szerokości podstawy pokazanej na przekroju.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 4,5 m – typowy błąd polega na odczytaniu innego wymiaru (np. szerokości korony, pobocza lub fragmentu podstawy) zamiast pełnej szerokości podstawy i jej połowy.
  • 4,8 m – podobnie jak wyżej: zwykle wynika z niedokładnego odczytu lub pominięcia jednego z elementów geometrycznych przekroju.
  • 3,0 m – często jest efektem podzielenia przez 2 wartości, która już była "połówką", albo pomylenia osi nasypu z inną linią odniesienia na rysunku.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaznacz na przekroju, co jest "osią" i co jest "krawędzią podstawy". Dopiero potem wybieraj wymiar do dzielenia przez 2. To ogranicza pomyłki wynikające z pośpiechu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oś nasypu to linia odniesienia przebiegająca zwykle środkiem przekroju, względem której obiekt bywa symetryczny. W praktyce służy do wyznaczania odległości "na lewo" i "na prawo" oraz do obliczeń typu: odległość do krawędzi = połowa szerokości.
Najczęściej wykonuje się dwa kroki: 1) odczytuje się z rysunku pełną szerokość podstawy (krawędź–krawędź), 2) dzieli przez 2. To działa, gdy przekrój jest symetryczny względem osi, co jest typowe dla projektowanych nasypów.
Bo pytanie dotyczy odległości od osi do jednej krawędzi. Jeśli oś leży w środku i przekrój jest symetryczny, to oś dzieli szerokość podstawy na dwie równe części. Wtedy połowa szerokości odpowiada szukanej odległości.
Krawędź podstawy nasypu to skrajny punkt, w którym nasyp styka się z terenem (u podnóża skarpy). Na przekroju to zwykle punkt na dole nasypu po lewej i po prawej stronie. Nie należy jej mylić z krawędzią korony (górą nasypu).
Najczęściej myli się: koronę z podstawą, odczytuje tylko część wymiaru zamiast pełnej szerokości, albo mierzy "po skarpie" zamiast w poziomie. Częsty jest też błąd: branie całej szerokości jako odległości od osi.
Zależy od tego, czy wymiary są podane liczbowo. Jeśli tak, skala nie jest potrzebna do obliczeń. Jeśli nie ma wymiarów i trzeba mierzyć na rysunku, wtedy skala jest kluczowa: najpierw mierzysz na papierze, potem przeliczasz zgodnie ze skalą.
Symetrię sugeruje położenie osi w środku oraz jednakowe nachylenia skarp i jednakowe odległości elementów po obu stronach. Na wielu rysunkach projektowych oś jest wyraźnie zaznaczona, a wymiary po lewej i prawej stronie są powtórzone lub wynikają z jednego wymiaru całkowitego.
Szerokość korony dotyczy górnej, płaskiej części nasypu (np. pod torowisko). Szerokość podstawy dotyczy dolnej rozpiętości nasypu między punktami u podnóża skarp. W pytaniu jest mowa o krawędzi podstawy, więc interesuje dół nasypu.
Gdy przekrój nie jest symetryczny (np. skarpa tylko z jednej strony, nasyp na zboczu, poszerzenia, mur oporowy) albo gdy oś nie leży w środku podstawy. Wtedy trzeba odczytać/obliczyć odległość od osi do konkretnej krawędzi, a nie zakładać równe połowy.
Ćwicz odczyt elementów przekroju: oś, korona, skarpa, podstawa oraz praca na wymiarach i skali. Rozwiązuj krótkie zadania "szerokość–połowa–odległość" i ucz się zaznaczać na rysunku, jaki odcinek liczysz. To ogranicza pomyłki w stresie egzaminu.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w przekroju poprzecznym oś nasypu jest osią symetrii.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej (temat: obsługa inwestycji liniowych, przekroje)
  • Materiały dydaktyczne z czytania rysunku technicznego budowlanego
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dla technika geodety: przekroje, profile i obliczenia szerokości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego