KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 6.
Na rysunku przedstawiono przenośnik zgrzebłowy
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny przenośnika zgrzebłowego, który jest używany w górnictwie podziemnym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasyfikacja przenośników zgrzebłowych opiera się głównie na szerokości rynny. Na rysunku podano wymiar 440 mm, który odpowiada przenośnikom lekkim (np. PZ-440). Określenia "ścianowy" i "podścianowy" odnoszą się do zastosowania, a "hamujący" do funkcji, nie do klasy konstrukcyjnej.

Pełne wyjaśnienie:

W przenośnikach zgrzebłowych (PZ) jednym z kluczowych kryteriów podziału na klasy jest parametr konstrukcyjny, czyli przede wszystkim szerokość rynny (widoczna/odczytywana na przekroju poprzecznym trasy). Na przedstawionym rysunku technicznym zaznaczono wymiar 440 mm, co jednoznacznie wskazuje na przenośnik zaliczany do grupy lekkich (typowo spotykany jako PZ-440). Taki przenośnik ma rynnę o mniejszej szerokości niż konstrukcje ścianowe wysokowydajne i jest używany m.in. w wyrobiskach przygotowawczych oraz jako element ciągu odstawy w rejonie ściany.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "lekki"?
Bo wartość 440 mm mieści się w zakresie szerokości rynien charakterystycznych dla przenośników lekkich (rzędu 400–500 mm). W praktyce egzaminacyjnej to właśnie odczyt wymiaru rynny z rysunku i przyporządkowanie go do klasy jest testowaną umiejętnością.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Ścianowy" – to określenie wiąże się z pracą w ścianie i zwykle dotyczy konstrukcji cięższych, o znacznie większych szerokościach rynny niż 440 mm. Nie wynika bezpośrednio z podanego wymiaru.
  • "Podścianowy" – opisuje miejsce zastosowania (odbiór urobku spod przenośnika ścianowego). Przenośnik podścianowy może być lekki, ale samo słowo "podścianowy" nie jest klasą konstrukcyjną wyznaczaną przez 440 mm.
  • "Hamujący" – odnosi się do funkcji/rozwiązania eksploatacyjnego (hamowanie, zabezpieczenie przed cofaniem), a nie do typu przenośnika określanego szerokością rynny.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku pojawia się pojedynczy, czytelny wymiar rynny (tu: 440), najpierw klasyfikuj urządzenie wg tego parametru, a dopiero potem rozważaj jego możliwe zastosowanie w układzie odstawy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wartość 440 mm jest parametrem konstrukcyjnym rynny. W typowej klasyfikacji przenośników zgrzebłowych taka szerokość wskazuje na przenośnik lekki (np. spotykany jako PZ-440). To cecha używana do rozróżniania lekkich, średnich i ciężkich konstrukcji.
Na przekroju poprzecznym widać rynnę z profilami bocznymi, wewnątrz zgrzebła oraz dwa biegi (roboczy i powrotny) prowadzone przez łańcuchy boczne. Taki układ elementów jest charakterystyczny dla przenośników zgrzebłowych w transporcie dołowym.
"Ścianowy" kojarzy się z wydobyciem w ścianie, więc łatwo wybrać tę opcję z przyzwyczajenia. Jednak w tym typie zadań decyduje parametr z rysunku (np. 440 mm), który odnosi się do klasy konstrukcyjnej, a nie do miejsca pracy w kopalni.
"Lekki" opisuje typ/klasę konstrukcji (m.in. związaną z szerokością rynny). "Podścianowy" opisuje zastosowanie w układzie odstawy (odbiór urobku spod ściany). Przenośnik podścianowy może być lekki, ale to nie są pojęcia równoważne.
To znaczy, że o typie (np. lekki/średni/ciężki) decydują mierzalne cechy budowy, takie jak szerokość rynny. Dzięki temu można porównywać przenośniki niezależnie od tego, gdzie akurat pracują i jakie pełnią zadanie w ciągu technologicznym.
Nie jest to typ klasyfikacyjny oparty na budowie. "Hamujący" odnosi się raczej do funkcji lub rozwiązania ograniczającego ruch/poślizg, a nie do klasy przenośnika wyznaczanej np. szerokością rynny. W zadaniach rozpoznawczych szukaj cech konstrukcji.
Przenośniki lekkie wykorzystuje się często w wyrobiskach przygotowawczych (np. w chodnikach) do odstawy urobku do przenośników magistralnych. Mogą też pracować jako przenośniki podścianowe, odbierając urobek z rejonu ściany.
Zwykle widać profile boczne (np. typu E lub sigma), blachę denną rynny, zgrzebła oraz łańcuchy boczne. Często rozróżnia się też bieg roboczy i powrotny. Na rysunkach egzaminacyjnych kluczowe są wymiary oraz układ zgrzebeł i łańcuchów.
Najczęstszy błąd to mylenie podziału wg szerokości rynny (lekki/średni/ciężki) z podziałem wg funkcji i miejsca pracy (ścianowy/podścianowy). Drugi błąd to ignorowanie wymiaru z rysunku i wybór odpowiedzi na podstawie skojarzenia.
Najpierw odczytaj wymiar i ustal, jaką cechę opisuje (tu: szerokość rynny). Następnie przyporządkuj wartość do klasy urządzenia. Dopiero na końcu sprawdź, czy odpowiedzi nie mieszają typu konstrukcyjnego z zastosowaniem (np. "podścianowy") lub funkcją (np. "hamujący").
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Klasyfikacja przenośników zgrzebłowych opiera się głównie na szerokości rynny."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z transportu dołowego i maszyn górniczych (przenośniki zgrzebłowe)
  • Instrukcje/DTR przenośników typu PZ omawiające szerokość rynny i warianty wykonania
  • Zadania rysunkowe: rozpoznawanie elementów przenośnika na przekroju poprzecznym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego