KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 8.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia schemat techniczny wzmacniacza momentu, który jest częścią układu mechanicznego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wzmacniacz momentu to zespół w układzie przeniesienia napędu, który umożliwia chwilowe zwiększenie momentu na kołach (zwykle przez dodatkowy stopień przekładni).
Nie jest to ani mechanizm różnicowy (rozdział momentu na koła osi), ani zwolnica planetarna (redukcja przy kole), ani przekładnia główna (zmiana kierunku i przełożenie w moście).

Pełne wyjaśnienie:

Wzmacniacz momentu (często nazywany także układem "powershift"/wzmacniaczem) jest zespołem przekładniowym, którego zadaniem jest zmiana przełożenia pod obciążeniem tak, aby operator mógł chwilowo uzyskać większy moment na kołach (np. przy wzroście oporów pracy w polu). W praktyce jest to dodatkowy stopień w torze przeniesienia napędu, sterowany mechanicznie lub hydraulicznie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • Mechanizm różnicowy służy przede wszystkim do umożliwienia różnicy prędkości obrotowej kół tej samej osi podczas skrętu oraz do rozdziału momentu na półosie. Jego rozpoznanie wiąże się z charakterystycznym układem kół stożkowych i satelit, a funkcja jest inna niż "wzmacnianie" momentu przez dodatkowe przełożenie.
  • Zwolnica planetarna to przekładnia redukcyjna umieszczona zwykle blisko koła napędowego (na końcu mostu), stosowana do zwiększenia momentu na kole i odciążenia półosi. Choć również zwiększa moment, robi to jako końcowy stopień redukcji, a nie jako przełączany wzmacniacz w torze napędu.
  • Przekładnia główna (w moście napędowym) odpowiada za zmianę kierunku przeniesienia napędu (z wału napędowego na oś) oraz za podstawowe przełożenie. Jest elementem stałym, a nie przełączanym "trybem" zwiększającym moment w trakcie pracy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli masz do wyboru kilka zespołów, najpierw przypisz im funkcję w układzie (rozdział na koła, redukcja przy kole, przełożenie w moście, przełączane przełożenie pod obciążeniem). Dopiero potem dopasuj nazwę do rysunku, unikając pułapki "każda przekładnia zwiększa moment".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wzmacniacz momentu to zespół w układzie przeniesienia napędu, który pozwala zmienić przełożenie (zwykle na "wolniejsze") tak, aby uzyskać większy moment na kołach bez przerywania pracy. Stosuje się go, gdy rosną opory jazdy lub pracy maszyny.
Najpierw porównaj funkcję i miejsce w układzie. Mechanizm różnicowy jest w moście i rozdziela moment na półosie, często kojarzy się z układem kół stożkowych i satelit. Wzmacniacz momentu to dodatkowy, przełączany stopień przełożenia w torze napędu.
Zwolnica planetarna to końcowa redukcja przy kole, która trwale zwiększa moment na kole i odciąża półosie. Wzmacniacz momentu działa jako przełączany stopień przełożenia w trakcie jazdy/pracy, a nie jako stała przekładnia przy kole.
Przekładnia główna przenosi napęd z wału napędowego na mechanizm różnicowy i zwykle zmienia kierunek obrotu oraz zapewnia podstawowe przełożenie w moście. Jest elementem stałym, a nie układem do doraźnego "wzmocnienia" momentu pod obciążeniem.
Typowo pojawiają się problemy ze zmianą przełożenia pod obciążeniem, spadek siły uciągu mimo wzrostu obrotów, ślizganie przy przełączaniu lub opóźniona reakcja. Diagnozę zawsze łączy się z kontrolą układu sterowania i stanu oleju w przekładni.
Nie musi, choć często spotyka się rozwiązania planetarne lub wielotarczowe sprzęgła sterowane hydraulicznie. Na egzaminie ważniejsze jest rozpoznanie funkcji: przełączane przełożenie, które zwiększa moment na kołach w trudniejszych warunkach pracy.
Używa się go, gdy chwilowo rośnie zapotrzebowanie na moment, np. na cięższej glebie, pod górę lub przy większym obciążeniu narzędzia. Pozwala to utrzymać pracę bez zatrzymywania i bez ryzyka zduszenia silnika, zmieniając przełożenie na korzystniejsze.
Najczęściej myli się elementy "podobne na rysunku" oraz utożsamia każdą redukcję z tym samym zespołem. Pomaga strategia: najpierw nazwij funkcję (rozdział na koła, redukcja przy kole, przełożenie w moście, przełączane przełożenie), a dopiero potem wybierz odpowiedź.
Najskuteczniej działa praca na wielu przykładach rysunków i zdjęć: porównuj położenie w układzie, typ kół zębatych oraz rolę zespołu. Rób własne notatki: "gdzie jest montowany" i "po co jest", bo to ogranicza mylenie nazw o podobnym brzmieniu.
Zwykle nie. To pytanie sprawdza identyfikację zespołu na rysunku i rozumienie funkcji elementów przeniesienia napędu. Obliczenia przełożeń mogą pojawić się w innych zadaniach, ale tutaj kluczowe jest odróżnienie wzmacniacza momentu od zespołów mostu i zwolnic.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wzmacniacz momentu to zespół w układzie przeniesienia napędu, który umożliwia chwilowe zwiększenie momentu na kołach (zwykle przez dodatkowy stopień przekładni).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji ROL.2 z działu: budowa ciągników rolniczych
  • Instrukcje obsługi i napraw ciągników (rozdziały o przeniesieniu napędu)
  • Atlasy/albumy rysunków zespołów: przekładnia główna, mechanizm różnicowy, zwolnice, wzmacniacz momentu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego