KWALIFIKACJA PGF3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 40.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia krajarkę jednonożową, używaną w procesach introligatorskich.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Krajarka jednonożowa (gilotyna) służy do precyzyjnego cięcia stosów papieru jednym prostym nożem, zwykle z dociskiem i stołem roboczym. Krajalnica krążkowa tnie tarczą, nożyce są ręczne, a krajarka trójnożowa obrabia gotowe bloki książek trzema nożami.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie urządzenia na rysunku wymaga odróżnienia zasady cięcia i przeznaczenia maszyny.

"Krajarkę jednonożową." wybiera się wtedy, gdy przedstawione jest urządzenie typu gilotynowego: cięcie realizuje jeden prosty nóż, a materiał (najczęściej stos papieru) jest ustalany na stole i dociskany, aby uzyskać równą krawędź i wysoką powtarzalność formatu. To typowa maszyna introligatorska do docinania arkuszy, składek, przekładek czy okładzin.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "krajalnicę krążkową." – to urządzenie, w którym elementem tnącym jest krążek/tarcza (rotujący nóż). Zwykle pracuje na mniejszych grubościach materiału i wygląda inaczej konstrukcyjnie (prowadnica, ramię, rolka/krążek tnący).
  • "krajarkę trójnożową." – jest przeznaczona głównie do wykańczania bloków książkowych i przycina trzy boki (przód, główkę, ogon). Taka maszyna ma inny układ roboczy (stół/uchwyty do bloków, trzy zespoły tnące), więc nie odpowiada typowej gilotynie do stosów arkuszy.
  • "nożyce introligatorskie." – są narzędziem ręcznym lub prostym stanowiskowym, nie maszyną do precyzyjnego cięcia wysokich stosów. Cechą rozpoznawczą jest dźwignia i dwa ramiona tnące, bez typowego układu docisku i prowadnic jak w krajarkach.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: jednonożowa = jeden prosty nóż + stół + docisk; krążkowa = nóż tarczowy; trójnożowa = obróbka książek trzema cięciami; nożyce = narzędzie ręczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Krajarka jednonożowa to maszyna (gilotyna) do precyzyjnego cięcia stosów papieru jednym prostym nożem. Zwykle ma stół roboczy, ograniczniki wymiaru i docisk stabilizujący materiał, co pozwala uzyskać równe krawędzie i powtarzalny format.
Szukaj cech gilotyny: prosty nóż poruszający się w dół, stół do układania stosu, docisk (mechaniczny lub hydrauliczny) oraz zderzak/ogranicznik ustawiania formatu. W odróżnieniu od krajalnicy krążkowej nie ma tarczy tnącej.
Krajarka jednonożowa tnie jednym prostym nożem i jest przeznaczona do większych stosów, gdzie liczy się dokładność i prostopadłość krawędzi. Krajalnica krążkowa tnie tarczą (krążkiem) i zwykle lepiej sprawdza się przy mniejszych grubościach oraz innym charakterze prowadzenia cięcia.
Krajarka trójnożowa służy głównie do obróbki gotowych bloków książkowych: przycina trzy boki, aby nadać książce ostateczny format. To inne zastosowanie niż docinanie stosów arkuszy na gilotynie, dlatego konstrukcja i sposób podawania materiału są inne.
Nożyce introligatorskie są narzędziem ręcznym/stanowiskowym o mniejszej precyzji i wydajności. Trudniej nimi utrzymać powtarzalny format przy większej liczbie arkuszy, a jakość krawędzi i prostopadłość cięcia zwykle są gorsze niż w krajarkach z dociskiem i zderzakiem.
Stosuje się ją, gdy trzeba szybko i dokładnie dociąć papier lub karton do wymaganego formatu: przygotowanie użytków, docinanie okładek, przekładek, składek lub wyrównanie krawędzi po innych operacjach. Jest typowym wyposażeniem introligatorni i działu wykończeniowego.
W praktyce spotyka się osłony strefy pracy, oburęczne uruchamianie cięcia, kurtyny świetlne lub inne blokady, a także awaryjne zatrzymanie. Ich celem jest ograniczenie ryzyka urazu dłoni podczas cięcia i docisku. Na egzaminie warto kojarzyć je z maszynami gilotynowymi.
Tak, jeśli uczeń rozpoznaje tylko ogólnie "maszynę do cięcia", bez analizy przeznaczenia. Trójnożowa jest związana z obróbką książek i ma inny układ roboczy niż gilotyna do stosów arkuszy. Warto szukać na rysunku, czy cięcie dotyczy arkuszy na stole czy bloku książkowego.
Najczęstsze są: sugerowanie się samą nazwą (krajarka/krajalnica), ignorowanie rodzaju elementu tnącego (nóż prosty vs krążek), oraz przenoszenie skojarzeń z książkami na każde urządzenie. Pomaga porównywanie: element tnący, sposób podania, obecność docisku i zderzaka formatu.
Skuteczne jest łączenie zdjęć/rysunków z trzema informacjami: co tnie, jak tnie (nóż prosty, krążek, trzy noże) i jak wygląda strefa robocza (stół, docisk, uchwyty). Rób fiszki: obraz + nazwa + 1 zdanie o zastosowaniu.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Krajarka jednonożowa (gilotyna) służy do precyzyjnego cięcia stosów papieru jednym prostym nożem, zwykle z dociskiem i stołem roboczym."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z introligatorstwa/poligrafii dotyczące maszyn tnących
  • Instrukcje obsługi krajarek (DTR) stosowane w pracowniach szkolnych i zakładach
  • Atlas/kompendium maszyn poligraficznych z fotografiami i opisem funkcji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego