KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 6.
Na rysunku przedstawiono rozkład linii
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek rozkładu linii ciśnień wokół wyrobiska korytarzowego, co jest związane z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "ciśnień po wykonaniu wyrobiska korytarzowego", ponieważ wykonanie wyrobiska zmienia stan naprężeń w górotworze.
Na schemacie linie ciśnień/naprężeń ulegają odkształceniu i zagęszczeniu w strefach koncentracji oraz rozrzedzeniu w strefach odprężenia, co jest charakterystyczne dla stanu po drążeniu.

Pełne wyjaśnienie:

W górotworze istnieje stan naprężeń pierwotnych (przed wykonaniem wyrobiska). Po wydrążeniu wyrobiska korytarzowego następuje redystrybucja naprężeń: część ośrodka zostaje usunięta, więc naprężenia nie mogą się przenosić tak jak wcześniej i "omijają" pustkę wyrobiska. Na rysunkach geomechanicznych pokazuje się to często jako zmieniony przebieg linii ciśnień/naprężeń – linie uginają się w pobliżu konturu wyrobiska, a ich zagęszczenie może wskazywać na strefy większych obciążeń.

Odpowiedź "ciśnień po wykonaniu wyrobiska korytarzowego" pasuje do takiego schematu, bo opisuje stan wtórny, czyli po ingerencji w górotwór. To właśnie ten moment jest kluczowy dla praktyki górniczej: od rozkładu naprężeń po wykonaniu wyrobiska zależą obciążenia obudowy, możliwość pojawienia się spękań oraz dobór zabezpieczeń.

  • "sklepienia ciśnień" jest pojęciem używanym opisowo w geomechanice, ale nie każdy rysunek linii ciśnień musi przedstawiać sklepienie; jeśli rysunek pokazuje ogólny rozkład linii po wykonaniu wyrobiska, sama nazwa "sklepienie" może być zbyt wąska lub nieadekwatna.
  • "fali ciśnień" sugeruje zjawisko dynamiczne (propagację zaburzenia w czasie). Typowe schematy wokół wyrobiska korytarzowego dotyczą zwykle stanu quasi-statycznego rozkładu naprężeń, a nie fali.
  • "ciśnień przed wykonaniem wyrobiska korytarzowego" opisuje stan pierwotny. Na takim schemacie linie byłyby zasadniczo niezakłócone przez obecność wyrobiska; brakowałoby charakterystycznego "ominięcia" konturu pustki.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na słowa "przed" i "po". W pytaniach z rysunkiem często to właśnie stan pierwotny vs wtórny stanowi klucz rozróżnienia, a nie sama nazwa zjawiska.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Linie ciśnień (często rozumiane jako linie jednakowego poziomu naprężeń/ciśnień w ośrodku) to sposób graficznego pokazania, jak rozkładają się obciążenia w górotworze. Ich przebieg i zagęszczenie pomagają ocenić strefy koncentracji oraz odprężenia po wykonaniu wyrobiska.
Po wykonaniu wyrobiska następuje redystrybucja naprężeń: część obciążenia "omija" pustkę wyrobiska, a w sąsiedztwie konturu mogą powstać strefy zwiększonych naprężeń. Jednocześnie w pobliżu wyrobiska może wystąpić strefa odprężenia. To ma bezpośredni wpływ na obudowę i bezpieczeństwo.
Wygięcie linii wynika z tego, że wyrobisko jest "brakiem materiału" w górotworze. Naprężenia, które wcześniej przenosiły się przez skały w tym miejscu, muszą rozłożyć się inaczej. W efekcie linie jednakowego ciśnienia/naprężenia uginają się i zmieniają odstępy, pokazując nowy stan równowagi.
Zagęszczenie linii na schemacie zwykle interpretuje się jako szybką zmianę wartości w przestrzeni, czyli potencjalnie większą koncentrację naprężeń/ciśnień w danej strefie. W praktyce górniczej może to sygnalizować miejsca bardziej obciążone, wymagające właściwego doboru obudowy lub wzmocnień.
W stanie "przed" wyrobiskiem schemat nie pokazuje zaburzenia w miejscu przyszłego korytarza (brak konturu pustki i brak charakterystycznego ugięcia linii). W stanie "po" wyrobisku widać wpływ konturu: linie omijają wyrobisko, a ich układ wskazuje strefy odprężenia i koncentracji.
Nie. "Fala ciśnień" kojarzy się z procesem dynamicznym (zmianą w czasie i propagacją zaburzenia). Linie ciśnień na typowych schematach geomechanicznych wyrobisk przedstawiają zwykle stan statyczny lub quasi-statyczny rozkładu naprężeń/ciśnień w górotworze po wykonaniu wyrobiska.
Sklepienie ciśnień to opisowy model, w którym część obciążeń nad wyrobiskiem "przechodzi" łukiem nad pustką i przenosi się na boki. Uwaga: nie każdy rysunek linii ciśnień musi przedstawiać sklepienie; czasem pokazuje ogólny rozkład naprężeń po wykonaniu wyrobiska bez akcentowania samego "łuku".
Rozkład ciśnień/naprężeń pozwala określić, gdzie obciążenia będą największe i jakie mechanizmy uszkodzeń są możliwe (np. spękania, deformacje konturu). Dzięki temu dobiera się typ obudowy, jej nośność i sposób kotwienia. To ogranicza ryzyko zawałów i poprawia bezpieczeństwo robót.
Najczęstsze błędy to: pomijanie słów "przed/po", wybór odpowiedzi na podstawie skojarzenia z popularnym terminem ("sklepienie"), mylenie pojęć statycznych z dynamicznymi ("fala"), oraz niedokładne porównanie wszystkich opcji. Pomaga skupienie się na tym, czy rysunek pokazuje efekt obecności wyrobiska.
Najlepiej pracować na wielu przykładach rysunków: stan pierwotny vs wtórny, różne kształty wyrobisk i różne warunki. Warto robić krótkie notatki: gdzie jest strefa odprężenia, gdzie koncentracja, jak biegną linie. Skuteczne jest też tłumaczenie schematu własnymi słowami krok po kroku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (podręczniki/skrypty z geomechaniki górniczej używane w kształceniu górniczym).

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z geomechaniki górniczej (rozdziały o stanie naprężeń wokół wyrobisk)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ do kwalifikacji GIW.9 dotyczące eksploatacji podziemnej
  • Zestawy rysunków/schematów: rozkład naprężeń przed i po wykonaniu wyrobiska

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego