KWALIFIKACJA SPC7 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 12.
Na rysunku przedstawiono schemat budowy
Ilustracja przedstawia schemat budowy cyklonu, urządzenia służącego do separacji cząstek stałych z gazów, co jest istotne w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Cyklon to separator pyłu wykorzystujący ruch wirowy: mieszanina powietrza i cząstek wpływa stycznie, a siła odśrodkowa odrzuca pył do ścianek i w dół stożka.
Tryjer służy do sortowania ziaren, filtr zatrzymuje cząstki na przegrodzie, a wentylator jedynie tłoczy powietrze.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie urządzenia na schemacie opiera się na zrozumieniu zasady działania i typowych elementów konstrukcyjnych. Cyklon jest separatorem, w którym zanieczyszczone powietrze wpływa zwykle stycznie do cylindra, tworząc wir. Cząstki stałe (pył) mają bezwładność i pod działaniem siły odśrodkowej przemieszczają się ku ściankom, tracą prędkość i opadają do dolnej części (często stożkowej). Oczyszczone powietrze jest odprowadzane osobnym wylotem.

Odpowiedź "cyklonu" pasuje więc do schematu, który pokazuje układ wymuszający ruch wirowy oraz oddzielne drogi odpływu dla frakcji stałej i gazowej.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo dotyczą innych urządzeń i mechanizmów:

  • Tryjer to urządzenie do sortowania/oczyszczania materiału ziarnistego (np. według długości ziarna) i ma zupełnie inną budowę niż separator wirowy; nie służy do odpylania strumienia powietrza.
  • Filtr usuwa pył przez zatrzymanie cząstek na przegrodzie filtracyjnej (tkanina, wkład, kaseta). Na schematach filtrów typowe są powierzchnie filtracyjne i układ regeneracji/strząsania, a nie stożkowy separator wirowy.
  • Wentylator jest maszyną przepływową do tłoczenia powietrza (wytwarzania sprężu/przepływu). Może być elementem instalacji odpylania, ale sam w sobie nie separuje pyłu na zasadzie wiru w korpusie cyklonu.

W praktyce zakładów cukierniczych cyklony spotyka się jako element instalacji aspiracji/odpylania (np. przy przesiewaniu mąki lub cukru pudru), często jako stopień wstępny przed filtrem właściwym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Cyklon to separator, który oddziela pył od powietrza dzięki ruchowi wirowemu. Zanieczyszczone powietrze wpływa zwykle stycznie, a cząstki są odrzucane do ścianek i opadają do zbiornika. Oczyszczone powietrze wychodzi osobnym króćcem.
Szukaj cech typowych: korpus cylindryczno-stożkowy, wlot ustawiony stycznie (powodujący wir) oraz dwa oddzielne wyloty: dla powietrza i dla pyłu. Jeśli schemat pokazuje "zawirowanie" i opad cząstek, to wskazuje na cyklon.
W cyklonie nie ma tkaniny ani wkładu filtracyjnego. Separacja zachodzi "dynamicznie": siła odśrodkowa w wirującym strumieniu sprawia, że cięższe cząstki przemieszczają się na zewnątrz i opadają. Dzięki temu urządzenie jest proste i odporne na pył.
Cyklon rozdziela pył przez wirowanie strumienia, a filtr zatrzymuje cząstki na przegrodzie (np. tkaninie). Filtr zwykle zapewnia dokładniejsze oczyszczanie, ale wymaga konserwacji i może się zapychać. Cyklon bywa stopniem wstępnym przed filtrem.
Nie. Wentylator wytwarza przepływ powietrza (ciąg/ssanie), ale nie jest przeznaczony do separacji pyłu. Bez separatora pył może trafiać dalej w instalacji, obciążać filtr lub powodować zużycie. Cyklon ma inną funkcję: oddziela cząstki stałe.
Tryjer to urządzenie do sortowania i czyszczenia materiału ziarnistego, najczęściej w technologii zbożowo-młynarskiej. Działa na zasadzie rozdziału ziaren według cechy geometrycznej (np. długości). Nie jest to typowe urządzenie do oddzielania pyłu z powietrza jak cyklon.
Cyklony mogą pracować w instalacjach aspiracyjnych i odpylających przy operacjach generujących pył, np. przesiewaniu mąki, dozowaniu cukru pudru czy transporcie sypkich surowców. Pomagają ograniczyć zapylenie i mogą chronić kolejne elementy instalacji.
Oba urządzenia kojarzą się z "oczyszczaniem powietrza", więc działa skrót myślowy. Różnica jest w mechanizmie: filtr ma przegrodę filtracyjną, a cyklon wykorzystuje wir i siłę odśrodkową. Warto ćwiczyć rozpoznawanie cech konstrukcyjnych na schematach.
Najczęściej: wlot styczny, część cylindryczna przechodząca w stożek, wylot oczyszczonego powietrza (często centralny) oraz wylot/zsyp pyłu na dole. Te elementy razem wskazują na rozdział fazy stałej od gazowej w wirze.
Najpierw wypisz w głowie 2–3 cechy widoczne na rysunku (kształt, wloty/wyloty, elementy wirujące lub przegrody). Potem dopasuj je do zasady działania. Unikaj wyboru "na skojarzenie", bo w technice wiele urządzeń działa w tym samym układzie instalacji.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że cyklon to separator pyłu wykorzystujący ruch wirowy: mieszanina powietrza i cząstek wpływa stycznie, a siła odśrodkowa odrzuca pył do ścianek i w dół stożka.

Źródła:

  • Wikipedia: "Cyklon (separator)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Cyklon_(separator) (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Tryjer" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Tryjer (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Wentylator" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wentylator (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/rozdziały z instalacji wentylacyjnych i odpylających w przemyśle spożywczym
  • Instrukcje producentów cyklonów i filtrów odpylających (karty katalogowe, schematy)
  • Materiały BHP dotyczące zagrożeń pyłowych w zakładach spożywczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego