KWALIFIKACJA GIW12 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 2.
Na rysunku przedstawiono schemat kinematyczny układu linowego urządzenia wiertniczego. Jaki system olinowania ma to urządzenie?
Ilustracja przedstawia schemat kinematyczny układu linowego urządzenia wiertniczego, co jest związane z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
System olinowania zapisuje się jako n × m, gdzie n oznacza liczbę kół w koronie (blok górny), a m liczbę kół w zbloczu (blok dolny z hakiem).
Na schemacie widać 4 koła w koronie i 3 w zbloczu, więc poprawny zapis to 4 × 3.

Pełne wyjaśnienie:

W urządzeniach wiertniczych układ linowy (wielokrążek) składa się z dwóch zespołów kół linowych:

  • korony – bloku górnego, nieruchomego, zamocowanego w konstrukcji wieży,
  • zblocza – bloku dolnego, ruchomego, połączonego z hakiem i przenoszącego obciążenie.

Konfigurację opisuje się notacją n × m, gdzie n to liczba kół w koronie, a m to liczba kół w zbloczu. To kluczowe: w zapisie zawsze najpierw podaje się blok górny, a dopiero potem dolny.

Na przedstawionym schemacie należy osobno policzyć koła w każdym z bloków: w koronie widoczne są 4 koła, a w zbloczu 3 koła. Lina jest przepleciona naprzemiennie przez koła obu bloków; jeden koniec jest zakotwiczony w punkcie stałym, a drugi prowadzi do bębna wciągarki. Zatem urządzenie ma system olinowania 4 × 3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 4 × 4 – wymagałoby 4 kół w zbloczu, a na schemacie są 3.
  • 5 × 3 – wymagałoby 5 kół w koronie, a na schemacie są 4.
  • 5 × 4 – nie zgadza się ani liczba kół w koronie, ani w zbloczu.

Wskazówka egzaminacyjna: nie licz "wszystkich kół razem" i nie myl zapisu z liczbą cięgien nośnych lub przełożeniem. Najpierw zidentyfikuj, który blok jest górny (korona), a który dolny (zblocze), a dopiero potem policz koła w każdym z nich.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis n × m opisuje liczbę kół linowych w dwóch blokach wielokrążka: n to liczba kół w koronie (blok górny, nieruchomy), a m to liczba kół w zbloczu (blok dolny, ruchomy z hakiem). Dzięki temu zapis jest jednoznaczny w dokumentacji i rozmowach na wiertni.
Korona jest u góry i jest nieruchoma (zamocowana do wieży/masztu), a zblocze jest na dole, porusza się pionowo i zwykle kończy się hakiem. Na schemacie szukaj więc dolnego bloku połączonego z hakiem – to zblocze; górny zespół kół to korona.
Policz koła osobno w każdym bloku: najpierw w górnym (koronie), potem w dolnym (zbloczu). Nie sumuj kół z obu bloków i nie licz "przebiegów liny". Najpewniejsza metoda to wskazywanie kół palcem na rysunku i liczenie w stałej kolejności, np. od lewej do prawej.
To konwencja techniczna upraszczająca komunikację: korona jest elementem stałym i "bazowym" układu w wieży, a zblocze jest elementem ruchomym zależnym od obciążenia i pracy haka. Stała kolejność (korona × zblocze) zapobiega nieporozumieniom przy doborze i przezbrajaniu olinowania.
Nie. Zapis n × m mówi wyłącznie o liczbie kół w koronie i zbloczu. Cięgna nośne (odcinki liny przenoszące obciążenie) wynikają z konfiguracji i sposobu przewleczenia liny. Te pojęcia są powiązane, ale nie są równoważne, więc nie należy ich podstawiać zamiast siebie.
Najczęściej pojawia się: (1) przestawienie kolejności i zapisanie 3 × 4, bo ktoś zaczyna liczyć od dołu; (2) policzenie kół łącznie i "zgadywanie" konfiguracji; (3) mylenie kół z innymi symbolami (np. elementami prowadzenia liny) na uproszczonych schematach.
Większą liczbę kół (większe przełożenie) dobiera się, gdy trzeba bezpiecznie podnosić większe obciążenia, np. cięższą kolumnę przewodów wiertniczych lub osprzęt. Więcej kół zwykle oznacza mniejszą siłę wymaganą na wciągarce, ale też bardziej złożone przewleczenie liny i większe wymagania eksploatacyjne.
Bęben wciągarki to element, na który nawija się lina. Na schematach kinematycznych bywa pokazany jako osobny symbol z lewej lub prawej strony układu. Jego obecność pomaga zrozumieć, który koniec liny jest "roboczy" (idzie do wciągarki), ale do ustalenia n × m kluczowe jest policzenie kół w koronie i zbloczu.
Zakotwienie końca liny wpływa na pracę i rozkład sił w układzie, ale nie zmienia samego zapisu n × m, bo ten zapis zależy od liczby kół w koronie i zbloczu. Przy rozwiązywaniu zadań egzaminacyjnych skup się na policzeniu kół w obu blokach, a nie na miejscu kotwienia.
Zastosuj kontrolę w dwóch krokach: (1) wskaż hak – to prowadzi do zblocza, policz w nim koła (powinno wyjść 3); (2) przejdź wzrokiem do górnego bloku (korony) i policz koła (powinno wyjść 4). Dopiero wtedy wybierz zapis 4 × 3 (korona × zblocze).
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji GIW.12 z zakresu urządzeń wiertniczych i układów linowych
  • Instrukcje/DTR urządzeń wiertniczych (części opisujące wielokrążek i przewlekanie liny)
  • Podstawy mechaniki: wielokrążki i przełożenia (skrypt szkolny lub podręcznik)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego