Solwatacja jest zjawiskiem zachodzącym podczas rozpuszczania substancji w rozpuszczalniku. Polega na tym, że cząsteczki rozpuszczalnika porządkują się wokół cząstek substancji rozpuszczanej (szczególnie jonów), tworząc tzw. otoczkę solwatacyjną. W przypadku rozpuszczalnika polarnego kluczowe są oddziaływania jon–dipol, dzięki którym jony są stabilizowane w roztworze.
Odpowiedź "solwatacji, polegającego na oddziaływaniu rozpuszczalnika polarnego na rozpuszczaną substancję jonową" pasuje do schematów pokazujących jony otoczone zorientowanymi cząsteczkami rozpuszczalnika (np. ustawienie biegunów dipola rozpuszczalnika względem kationu i anionu).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego schematu?
- "Hydrolizy, polegającego na reakcji cząsteczek wody…" – hydroliza wymaga reakcji chemicznej (zmiany składu), często z efektem w postaci zmiany pH. Samo otaczanie jonów przez rozpuszczalnik nie jest hydrolizą.
- "Dyfuzji, polegającej na samorzutnym rozprzestrzenianiu się…" – dyfuzja opisuje transport masy wynikający z ruchów termicznych i gradientu stężeń. Schemat dyfuzji zwykle pokazuje mieszanie się obszarów o różnych stężeniach, a nie uporządkowaną orientację cząsteczek rozpuszczalnika wokół jonów.
- "Okluzji, polegającego na wiązaniu jonów obcych w sieci krystalicznej…" – okluzja dotyczy zjawisk w fazie stałej (kryształ), a nie w roztworze. Jeśli rysunek przedstawia oddziaływania w cieczy/roztworze, ta odpowiedź jest nieadekwatna.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy na schemacie widać zorientowane cząsteczki rozpuszczalnika wokół jonów, myśl o solwatacji (dla wody często używa się też pojęcia hydratacji jako szczególnego przypadku solwatacji).