KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 16.
Na rysunku przedstawiono schemat układu napędowego z przekładnią
Ilustracja przedstawia schemat układu napędowego z przekładnią hydrostatyczną, co jest związane z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekładnia hydrostatyczna przenosi moc dzięki obiegowi cieczy między pompą hydrauliczną a silnikiem hydraulicznym, a regulacja prędkości wynika m.in. ze zmiany wydatku/pojemności. Przekładnia hydrokinetyczna opiera się na konwerterze (sprzęgle), planetarna jest mechaniczna, a elektryczna wymaga toru napędowego z maszyną elektryczną.

Pełne wyjaśnienie:

Przekładnia hydrostatyczna jest częścią napędu hydraulicznego, w którym energia mechaniczna jest zamieniana na energię ciśnienia cieczy w pompie, przesyłana przewodami i ponownie zamieniana na energię mechaniczną w silniku hydraulicznym. To typowe rozwiązanie w maszynach robót ziemnych i drogowych, ponieważ umożliwia płynną regulację prędkości i momentu oraz wygodne sterowanie ruchem jazdy.

Odpowiedź "hydrostatyczną" jest poprawna, gdy schemat pokazuje zamknięty lub otwarty obieg hydrauliczny z elementami charakterystycznymi dla hydrostatyki (np. pompa o zmiennej wydajności/pojemności, silnik hydrauliczny, przewody wysokociśnieniowe, zawory sterujące). Kluczowe jest rozpoznanie, że przeniesienie mocy odbywa się przez ciśnienie cieczy i parę pompa–silnik.

Odpowiedź "hydrokinetyczną" jest błędna, gdyż przekładnia hydrokinetyczna (np. konwerter momentu) przenosi energię głównie dzięki zjawiskom dynamicznym przepływu cieczy w wirnikach (pompa–turbina–kierownica). Na schematach zwykle nie przedstawia się jej jako obiegu pompa–silnik hydrauliczny z przewodami wysokociśnieniowymi, tylko jako element typu sprzęgło/konwerter.

Odpowiedź "elektryczną" nie pasuje do układu, w którym widać typowe elementy hydrauliki siłowej. Przekładnia/napęd elektryczny wymagałby elementów toru elektrycznego (silnik elektryczny, falownik, połączenia elektryczne) i innej symboliki niż hydrauliczna.

Odpowiedź "planetarną" odnosi się do przekładni mechanicznej (koła zębate: koło słoneczne, satelity, jarzmo, pierścień). Jej schemat rozpoznaje się po zarysie stopnia przekładni i połączeniach mechanicznych, a nie po obiegu cieczy.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach "na rysunku" najpierw nazwij widoczne elementy (pompa, silnik, przewody, zawory albo koła zębate), a dopiero potem wybierz typ przekładni. To ogranicza ryzyko pomylenia hydrostatyki z hydrokinetyką na podstawie samego brzmienia nazw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To układ przeniesienia mocy, w którym pompa hydrauliczna wytwarza przepływ/ciśnienie cieczy, a silnik hydrauliczny zamienia je z powrotem na ruch. Daje płynną regulację prędkości i duży moment przy małych prędkościach, co jest praktyczne w maszynach roboczych.
Szukaj pary pompa hydrauliczna – silnik hydrauliczny połączonych przewodami (często obieg zamknięty) oraz elementów sterowania/zabezpieczeń (zawory, filtracja). Jeśli przeniesienie mocy odbywa się przez obieg oleju pod ciśnieniem, a nie przez koła zębate, to wskazuje na hydrostatykę.
Hydrostatyczna przenosi moc głównie dzięki ciśnieniu cieczy w obiegu pompa–silnik. Hydrokinetyczna (np. konwerter) wykorzystuje zjawiska dynamiczne przepływu w wirnikach (pompa/turbina). W praktyce różnią się budową, symboliką na schemacie i sposobem regulacji.
Bo pozwala łatwo sterować prędkością i kierunkiem jazdy, uzyskiwać wysoką siłę uciągu przy małych prędkościach oraz płynnie dopasować napęd do oporu roboczego. Ułatwia też integrację z hydrauliką roboczą maszyny i automatyzacją sterowania.
Tak, w praktyce w maszynach spotyka się układy mieszane, gdzie część napędu jest hydrostatyczna (regulacja i przeniesienie mocy), a w zwolnicach lub reduktorach pracują przekładnie planetarne. W pytaniu egzaminacyjnym trzeba jednak wskazać typ przekładni pokazany na schemacie.
Typowo są to: pompa hydrauliczna (często o zmiennej pojemności), silnik hydrauliczny, przewody wysokociśnieniowe, zbiornik/filtracja (w obiegu otwartym), zawory bezpieczeństwa i sterujące oraz układ chłodzenia oleju. Zestaw zależy od tego, czy obieg jest otwarty czy zamknięty.
Gdy uczeń opiera się na podobieństwie nazw ("hydro-…") zamiast na analizie schematu. Pomaga zasada: hydrostatyka = pompa + silnik hydrauliczny + przewody; hydrokinetyka = element typu konwerter/sprzęgło z wirnikami i przepływem dynamicznym.
Oznacza, że prędkość i moment jazdy można regulować hydraulicznie, np. przez zmianę pojemności pompy lub silnika oraz sterowanie zaworami. W efekcie operator ma płynne ruszanie, hamowanie i zmianę kierunku bez typowej, skokowej zmiany biegów.
Najczęściej: nieuwzględnienie symboli elementów (pompa/silnik), zgadywanie po brzmieniu nazwy, mylenie "planetarnej" z dowolną przekładnią redukcyjną oraz ignorowanie tego, czy na rysunku jest obieg cieczy. Warto najpierw nazwać elementy, a dopiero potem wybrać odpowiedź.
Ćwicz na zestawach schematów: osobno dla hydrostatycznych (pompa–silnik–zawory), hydrokinetycznych (konwerter), mechanicznych (zębate, planetarne) i elektrycznych (silnik, sterowanie). Rób krótką checklistę elementów charakterystycznych i porównuj ją z rysunkiem przed wyborem odpowiedzi.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przekładnia hydrostatyczna przenosi moc dzięki obiegowi cieczy między pompą hydrauliczną a silnikiem hydraulicznym, a regulacja prędkości wynika m.in. ze zmiany wydatku/pojemności.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z hydrauliki siłowej dla kierunków budowlano-mechanicznych (dział: napędy hydrostatyczne)
  • Instrukcje obsługi/DTR maszyn robót ziemnych opisujące układ jazdy i jego schematy (sekcje: napęd, hydraulika)
  • Zadania i rysunki szkoleniowe z rozpoznawania symboli hydraulicznych i typów przekładni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego