KWALIFIKACJA CES2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 3.
Na rysunku przedstawiono schemat urządzenia służącego do
Ilustracja przedstawia schemat urządzenia technicznego, które służy do odważania surowców szklarskich.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowe jest wskazanie "odważania surowców szklarskich", ponieważ w węźle zestawu przed mieszaniem kluczowe jest odmierzanie (ważenie) porcji poszczególnych składników zgodnie z recepturą. Mieszanie dotyczy kolejnego etapu, a rozdrabnianie dolomitu i uszlachetnianie piasku to odrębne procesy przygotowania surowców.

Pełne wyjaśnienie:

W przygotowaniu zestawu szklarskiego (mieszaniny surowców do wytopu szkła) jednym z podstawowych etapów jest odważanie i dozowanie składników zgodnie z recepturą. Układy wagowe (np. z zasobnikiem, elementem pomiarowym i mechanizmem wysypu/podawania) służą do tego, aby każda porcja surowca miała właściwą masę. To bezpośrednio wpływa na powtarzalność składu chemicznego zestawu, stabilność topienia oraz jakość wyrobu.

Odpowiedź "odważania surowców szklarskich" opisuje więc funkcję urządzenia, które w linii przygotowania zestawu odpowiada za ustalenie ilości (masy) poszczególnych komponentów przed ich połączeniem.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych operacji jednostkowych:

  • "mieszania surowców szklarskich" – mieszanie to etap następujący po odważeniu/dozowaniu, realizowany w mieszalnikach. Celem jest ujednorodnienie mieszaniny, a nie pomiar masy składników.
  • "rozdrabniania dolomitu" – rozdrabnianie (kruszenie/mielenie) to proces przygotowania surowca o zbyt dużej granulacji. Urządzenia do rozdrabniania mają typowe elementy robocze (kruszarki, młyny), a ich celem nie jest ważenie porcji.
  • "uszlachetniania piasku szklarskiego" – uszlachetnianie to zwykle oczyszczanie i/lub klasyfikacja piasku (np. usuwanie zanieczyszczeń, frakcjonowanie). To osobna gałąź przygotowania surowca i nie odpowiada za odmierzanie masy składników zestawu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się schemat urządzenia z elementem wskazującym na pomiar ilości (typowo układ wagowy), najpierw rozważ odpowiedzi związane z odważaniem/dozowaniem. Mieszalnik rozpoznasz po elemencie mieszającym i komorze mieszania, a kruszarkę/młyn po częściach roboczych odpowiedzialnych za rozdrabnianie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zestaw szklarski to mieszanina surowców przeznaczona do wytopu szkła. Odważanie jest konieczne, bo receptura wymaga dokładnych proporcji masowych składników. Błędy w masie surowców powodują odchylenia składu chemicznego, problemy w topieniu i pogorszenie jakości szkła.
Urządzenie do odważania kojarzy się z układem pomiaru masy i kontrolowanym wysypem/podawaniem porcji. Mieszalnik ma komorę oraz element mieszający (łopatki, ślimak, mieszadło) i jego celem jest ujednorodnienie mieszaniny, a nie pomiar masy poszczególnych składników.
Najpierw trzeba zapewnić właściwe proporcje składników zgodnie z recepturą, czyli odważyć/dawkować je w odpowiednich ilościach. Dopiero potem mieszanie ma sens, bo homogenizuje już poprawnie skomponowaną porcję zestawu. Odwrócenie kolejności utrudnia kontrolę składu.
Najczęstsze to systematyczne przeważanie lub niedoważanie jednego składnika, niestabilna praca podajników (skoki dawki) oraz błędy tarowania/zerowania układu wagowego. Skutkiem mogą być wady wyrobu, zmiany lepkości stopu i problemy z powtarzalnością procesu.
Pojęcia są powiązane, ale nie identyczne. Dozowanie oznacza podawanie określonej ilości surowca, a odważanie podkreśla, że kryterium tej ilości jest masa mierzona układem wagowym. W praktyce często mówi się o dozowaniu wagowym, gdy dawka wynika z ważenia.
Rozdrabnianie stosuje się wtedy, gdy surowiec ma zbyt dużą granulację lub nie spełnia wymagań technologicznych (np. dla równomiernego topienia). To etap przygotowania surowca. Odważanie dotyczy natomiast odmierzania porcji przed zmieszaniem i podaniem do kolejnych etapów.
Uszlachetnianie piasku to działania poprawiające jego przydatność, zwykle przez oczyszczanie z zanieczyszczeń, separację frakcji lub poprawę parametrów jakościowych. To proces niezależny od układu wagowego, bo nie polega na odmierzaniu masy porcji do receptury.
Uczniowie często mylą zasobniki i podajniki z mieszalnikami oraz traktują każdy układ z lejem jako urządzenie do mieszania. Pomaga zadanie sobie pytania: czy celem jest pomiar ilości (odważanie/dozowanie), ujednorodnienie (mieszanie), zmiana ziarnistości (rozdrabnianie) czy oczyszczanie (uszlachetnianie).
Ucz się blokowo: osobno urządzenia do magazynowania i podawania, osobno układy wagowe, mieszalniki oraz urządzenia do rozdrabniania i oczyszczania. Przeglądaj typowe schematy z zajęć i porównuj funkcję z charakterystycznymi elementami (pomiar, mieszadło, element kruszący, separacja).
Tak, zdarzają się schematy uproszczone. Wtedy kluczowe jest rozpoznanie funkcji po układzie procesu: miejsce pomiaru/ważenia, sposób podawania i wysypu, obecność elementu mieszającego lub kruszącego. Warto ćwiczyć na różnych wariantach rysunków, nie tylko na jednym typie.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Prawidłowe jest wskazanie "odważania surowców szklarskich", ponieważ w węźle zestawu przed mieszaniem kluczowe jest odmierzanie (ważenie) porcji poszczególnych składników zgodnie z recepturą."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące węzła zestawu szklarskiego (dozowanie, odważanie, mieszanie)
  • Instrukcje stanowiskowe i DTR urządzeń dozująco-wagowych stosowanych w zakładzie (jeśli dostępne)
  • Podstawy technologii szkła: rozdziały o surowcach i przygotowaniu zestawu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego