W niwelacji geometrycznej rozpoznanie metody wynika przede wszystkim z położenia niwelatora względem punktów, a nie z samego "kierunku" pomiaru.
Niwelacja w przód polega na tym, że instrument ustawia się bezpośrednio nad punktem początkowym (np. A), a w punkcie drugim (B) stawia się łatę i wykonuje odczyt. Na schemacie widać właśnie taki układ: niwelator znajduje się nad punktem A, a pozioma oś celowa przecina łatę ustawioną w punkcie B, gdzie zaznaczono odczyt "p" oraz różnicę wysokości ΔH. Taki rysunek jest typowy dla wyznaczania przewyższenia, gdy nie ma możliwości ustawienia instrumentu pomiędzy punktami.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Ze środka" wymaga ustawienia instrumentu między punktami A i B oraz wykonania odczytów na dwóch łatach (wstecz i w przód). Na schemacie nie ma dwóch łat ani położenia instrumentu w połowie odcinka.
- "Trasy" nie jest nazwą podstawowej metody ustawienia niwelatora w tym kontekście; pojęcie trasy dotyczy raczej ciągów pomiarowych (np. niwelacji wzdłuż przebiegu), a nie pojedynczego schematu z instrumentem nad jednym punktem i łatą w drugim.
- "Trygonometrycznej" dotyczy innej techniki wyznaczania różnic wysokości (związanej z pomiarem kątów i odległości), a schemat przedstawia klasyczny układ niwelacji geometrycznej z niwelatorem i łatą.
Wskazówka egzaminacyjna: aby nie pomylić metod, zapamiętaj zasadę: "ze środka" = instrument pośrodku i dwa odczyty; "w przód" = instrument nad punktem startowym i odczyt na łacie w punkcie drugim. W zadaniach z rysunkiem zawsze najpierw sprawdź, nad którym punktem stoi instrument.
