KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 8.
Na rysunku przedstawiono skarpę wykopu tymczasowego wykonaną w gruncie kategorii III. Korzystając z podanych w tablicy zależności pochylenia skarpy, określ stosunek opisujący nachylenie skarpy 1 :m.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z budownictwem, a dokładniej z nachyleniem skarp wykopów tymczasowych w zależności od
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z rysunku odczytuje się szerokość dna 450 cm (czyli >3 m) oraz głębokość 350 cm (3,5 m, czyli do 5 m). Dla gruntu kategorii III należy w tablicy zależności 1:m wybrać kolumnę "ponad 3 m" i przedział "do 5 m", co daje nachylenie skarpy 1:0,43.

Pełne wyjaśnienie:

Nachylenie skarpy wykopu tymczasowego w praktyce budowlanej często dobiera się z tabel zależnych od warunków gruntowych i geometrii wykopu. W zapisie 1:m liczba m oznacza, jaki rzut poziomy przypada na 1 jednostkę pionu. Im większe m, tym skarpa jest łagodniejsza.

W tym zadaniu kluczowe jest prawidłowe odczytanie danych z rysunku oraz dobranie właściwego pola z tablicy:

  • Kategoria gruntu: podana jako III (w tabeli występuje wspólny wiersz III–IV).
  • Szerokość dna wykopu: 450 cm, czyli 4,5 m, a więc ponad 3 m.
  • Głębokość wykopu: 350 cm, czyli 3,5 m, a więc mieści się w przedziale do 5 m (nie jest to "ponad 5 m").

Dla zestawu: grunt III–IV + szerokość dna >3 m + głębokość do 5 m, z tablicy otrzymuje się wartość 1:0,43. To właśnie jest poszukiwany stosunek opisujący nachylenie skarpy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 1:0,60 – w tablicy pojawia się dla innych zakresów (np. węższe dno lub większa głębokość), więc nie pasuje do danych 4,5 m i 3,5 m.
  • 1:1,00 – jest zbyt "uniwersalne" i nie wynika z podanej tablicy dla tej kategorii gruntu; to typowy wybór intuicyjny bez sprawdzenia tabeli.
  • 1:1,25 – oznacza bardzo łagodne nachylenie; również nie odpowiada wartościom tabelarycznym dla wskazanych parametrów i często wynika z błędnego przekonania, że im większe m, tym zawsze "bezpieczniej" i tym bardziej poprawnie w teście.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw sprawdź jednostki (tu: cm), przelicz na metry, a dopiero potem wybierz właściwą kolumnę i przedział w tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis 1:m oznacza stosunek pionu do poziomu skarpy: na 1 jednostkę w pionie przypada m jednostek w poziomie. Im większe m, tym skarpa jest łagodniejsza (bardziej rozłożysta) i zwykle stabilniejsza.
Najpierw sprawdź jednostki na rysunku. Jeśli wymiary są w cm, przelicz na metry. W zadaniu 450 cm = 4,5 m, więc szerokość dna jest ponad 3 m. Dopiero wtedy wybierasz odpowiednią kolumnę w tablicy nachylenia.
Głębokość z rysunku wynosi 350 cm, czyli 3,5 m. To mieści się w zakresie do 5 m, więc nie wolno wybierać pola "ponad 5 m". Typowy błąd to automatyczne przejście do większego przedziału bez przeliczenia cm na m.
Do doboru nachylenia skarpy 1:m potrzebujesz trzech informacji: kategorii gruntu, szerokości dna wykopu oraz głębokości wykopu. Dopiero zestawienie tych parametrów wskazuje właściwą wartość w tabeli.
Nie. Dla tej samej kategorii gruntu nachylenie zależy również od szerokości dna i głębokości wykopu. Dlatego nie należy zapamiętywać jednej liczby "na pamięć", tylko ćwiczyć dobór z tabeli dla właściwego przedziału.
Możesz ją zinterpretować: przy nachyleniu 1:0,43 na 1 m głębokości skarpa "odchodzi" o 0,43 m w poziomie. Dla głębokości 3,5 m dawałoby to ok. 1,5 m odsunięcia w poziomie na jedną stronę, co jest realistyczne dla wykopu tymczasowego.
Najczęstsze błędy to: mylenie kolumn (do 3 m vs ponad 3 m), mylenie przedziałów głębokości (do 5 m vs ponad 5 m), pominięcie informacji o jednostkach oraz wybór wartości "na intuicję" zamiast wg kryteriów tabeli.
Wartości są zbliżone, bo dotyczą tego samego typu robót (wykopy tymczasowe) i podobnych warunków, ale innych przedziałów szerokości i głębokości. Rozróżnienie wymaga uważnego dopasowania parametrów z rysunku do właściwego pola tablicy.
Gdy wykop jest głębszy lub warunki są nietypowe (np. nawodnienie, obciążenia przy krawędzi, słabe grunty), same wartości tabelaryczne mogą nie wystarczyć. Wtedy w praktyce stosuje się dodatkowe zabezpieczenia lub wykonuje obliczenia stateczności skarpy zgodnie z wymaganiami projektowymi.
Ćwicz schemat: (1) odczytaj dane z rysunku i jednostki, (2) przelicz na metry, (3) wybierz właściwy wiersz (kategoria gruntu), (4) dobierz kolumnę szerokości i przedział głębokości, (5) odczytaj 1:m. Rób kilka przykładów dla różnych wymiarów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że z rysunku odczytuje się szerokość dna 450 cm (czyli >3 m) oraz głębokość 350 cm (3,5 m, czyli do 5 m).

Źródła:

  • Katalog Nakładów Rzeczowych KNR 2-01 "Budowle i roboty ziemne", wydanie VII (dodruk 2012), Tablica 0004.

Materiały:

  • KNR 2-01 "Budowle i roboty ziemne", Tablica 0004 (praca z tabelą i przykładami)
  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego budowlanego (odczyt wymiarów i jednostek)
  • Podstawy geotechniki dla robót ziemnych (klasyfikacja gruntów i stateczność skarp)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego