KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 34.
Na rysunku przedstawiono sposób profilowania skarp z użyciem
Ilustracja przedstawia schemat profilowania skarp z użyciem spycharki, co jest częścią egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Profilowanie skarp wykonuje się sprzętem do przemieszczania i rozgarniania urobku oraz kształtowania powierzchni. Taką funkcję spełnia spycharka (lemiesz umożliwia nadawanie skarpie żądanego profilu). Ubijarka służy głównie do zagęszczania, zrywarka do spulchniania, a koparka do urabiania i załadunku.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza rozpoznanie maszyny używanej do profilowania skarp, czyli nadawania skarpie wymaganego kształtu poprzez rozgarnianie, przemieszczanie i wyrównywanie materiału. Do takich prac typowo wykorzystuje się spycharkę, ponieważ jej lemiesz pozwala na kontrolowane przesuwanie gruntu/urobku oraz formowanie powierzchni skarpy na odcinku roboczym.

Odpowiedź "spycharki" jest właściwa, bo spycharka jest maszyną przeznaczoną do robót ziemnych: spychania, rozplantowania, profilowania i wstępnego wyrównywania. W praktyce na wyrobiskach i zwałowiskach używa się jej m.in. do utrzymania geometrii półek, wykonywania spadków oraz kształtowania skarp.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych czynności:

  • "ubijarki" – kojarzą się z zagęszczaniem podłoża, a nie z kształtowaniem skarpy przez przemieszczanie mas ziemnych. Nawet jeśli ubijanie może występować pomocniczo, nie jest to typowe narzędzie do profilowania skarp na rysunku.
  • "zrywarki" – służą głównie do spulchniania/rozrywania zwięzłego gruntu lub skały (urabiania bezstrzałowego), a nie do formowania ostatecznego profilu skarpy.
  • "koparki" – są przeznaczone przede wszystkim do urabiania i załadunku oraz wykonywania wykopów; mogą kształtować skarpę lokalnie, ale standardowo profilowanie dużych powierzchni skarp realizuje się spycharką dzięki lemieszowi i pracy wzdłuż skarpy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "profilowania" i na rysunku widać maszynę z lemieszem do pchania/rozgarniania, najczęściej chodzi o spycharkę, a nie o sprzęt do urabiania czy zagęszczania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Profilowanie skarp to kształtowanie ich geometrii (nachylenia i gładkości) przez rozgarnianie i przemieszczanie materiału. Celem jest uzyskanie zaprojektowanego profilu skarpy, poprawa stateczności oraz przygotowanie powierzchni do dalszych robót i bezpiecznego użytkowania wyrobiska.
Spycharkę najłatwiej rozpoznać po dużym lemieszu z przodu do spychania i rozgarniania gruntu oraz po masywnej konstrukcji (często gąsienicowej). Charakterystyczne jest to, że materiał jest pchany przed maszyną, a nie wybierany łyżką jak w koparce.
Spycharka umożliwia kontrolowane przemieszczanie i rozplantowanie urobku na większej powierzchni, co ułatwia nadawanie skarpie stałego kąta i gładkiego profilu. Lemiesz pozwala "ściągać" nadmiar materiału i równomiernie go rozkładać, co jest kluczowe przy formowaniu skarp.
Spycharka służy głównie do spychania, rozgarniania i wyrównywania materiału oraz wykonywania profili. Koparka jest maszyną do urabiania i załadunku (pracuje łyżką, wybiera materiał i odkłada go na środek transportu). To inne zadania i inny sposób pracy.
Zrywarka jest używana do spulchniania zwięzłego gruntu lub skały (np. glin, zwietrzelin, miękkich skał), aby ułatwić późniejsze urabianie i transport. Stosuje się ją wtedy, gdy materiał jest zbyt twardy do łatwego przemieszczania bez wcześniejszego rozluźnienia.
Ubijarka służy przede wszystkim do zagęszczania podłoża (np. nasypów, warstw konstrukcyjnych), a nie do nadawania kształtu skarpie przez przemieszczanie mas ziemnych. Może pojawiać się w pracach pomocniczych, ale nie jest typowym narzędziem do profilowania skarp.
Najczęstszy błąd to wybór "koparki" z przyzwyczajenia, bo jest najbardziej rozpoznawalna. Drugi błąd to mylenie zrywania (spulchniania) z profilowaniem (kształtowaniem). Pomaga pytanie kontrolne: czy maszyna pcha/rozgarnia, czy wybiera i ładuje materiał?
Kluczowy jest lemiesz (jego ustawienie i kąt), a także stabilność podwozia (często gąsienice) i możliwość precyzyjnej kontroli ruchu roboczego. W praktyce liczy się też widoczność, technika prowadzenia maszyny i zachowanie bezpiecznej odległości od krawędzi skarpy.
Profilowanie jest szczególnie ważne po urabianiu, po opadach, przy zmianach technologii robót oraz wszędzie tam, gdzie skarpa może tracić stateczność. Dobrze ukształtowana skarpa zmniejsza ryzyko obrywów i ułatwia bezpieczne poruszanie się sprzętu w rejonie wyrobiska.
Skuteczne jest łączenie cech wyglądu z funkcją: lemiesz → spycharka, łyżka i wysięgnik → koparka, ząb/zęby z tyłu → zrywarka, płyta/stopa do ubijania → ubijarka. Warto przerobić zestawy zdjęć i pytać siebie: "co ta maszyna robi z materiałem?"
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że profilowanie skarp wykonuje się sprzętem do przemieszczania i rozgarniania urobku oraz kształtowania powierzchni.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z maszyn górniczych/robót ziemnych dla górnictwa odkrywkowego
  • Instrukcje eksploatacji (DTR) spycharek używanych w kopalniach odkrywkowych
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące pracy sprzętu ciężkiego przy skarpach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego