KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 15.
Na rysunku przedstawiono stanowisko szwaczki zorganizowane niezgodnie z zasadami ergonomii. Praca szwaczki na takim stanowisku grozi
Ilustracja przedstawia stanowisko pracy szwaczki, które jest zorganizowane niezgodnie z zasadami ergonomii.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nieergonomiczne ustawienie stanowiska często wymusza długotrwałe utrzymywanie tułowia, szyi lub barków w jednej pozycji. To powoduje nadmierne obciążenie statyczne mięśni posturalnych, które stale "trzymają" ciało, nawet gdy ruchy robocze są niewielkie. Skutek to ból i przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego.

Pełne wyjaśnienie:

Na stanowisku pracy zorganizowanym niezgodnie z ergonomią typowym zagrożeniem jest wymuszona, długotrwale utrzymywana pozycja ciała (np. pochylenie tułowia, uniesione barki, wysunięta głowa, brak podparcia przedramion). W takiej sytuacji część mięśni nie wykonuje pracy "ruchowej", ale przez długi czas pozostaje w stałym napięciu, aby stabilizować pozycję.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "nadmiernym obciążeniem statycznym mięśni utrzymujących wymuszoną pozycję ciała". Obciążenie statyczne jest szczególnie niekorzystne, ponieważ ogranicza ukrwienie pracujących mięśni, sprzyja szybkiemu narastaniu zmęczenia miejscowego i dolegliwości bólowych. W praktyce może to prowadzić do przeciążeń odcinka szyjnego i lędźwiowego kręgosłupa, obręczy barkowej oraz nadgarstków.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "wzrostem wartości wydatku energetycznego" – praca szwaczki jest zwykle pracą o małych przemieszczeniach i niewielkim zaangażowaniu dużych grup mięśni w ruch, więc problemem bywa bardziej lokalne przeciążenie statyczne niż duży całkowity wydatek energetyczny.
  • "nadmiernym wzrostem wartości sił w czasie wykonywania prac ręcznych" – w szyciu kluczowe jest tempo, powtarzalność i precyzja, a nie używanie dużych sił. Nieergonomia częściej zwiększa napięcie posturalne niż wymaganą siłę chwytu czy nacisku.
  • "ograniczeniem zakresu ruchów roboczych" – zła ergonomia może wpływać na komfort i zasięg, ale najczęściej oceniane ryzyko zdrowotne dotyczy utrzymywania niekorzystnej postawy i powtarzalności, a nie samego "ograniczenia ruchów" jako głównej konsekwencji.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie/ilustracji widzisz pochylenie, brak podparć, skręcenie tułowia lub uniesione barki, najczęściej chodzi o ryzyko przeciążenia statycznego i dolegliwości mięśniowo-szkieletowych, a nie o wysoki wydatek energetyczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Obciążenie statyczne to długotrwałe utrzymywanie napięcia mięśni bez wyraźnego ruchu, np. stabilizacja tułowia i barków w pochylonej pozycji. Powoduje zmęczenie miejscowe, gorsze ukrwienie i częstsze dolegliwości bólowe niż praca dynamiczna o podobnej "trudności" odczuwanej.
Bo praca trwa długo i jest powtarzalna, a mięśnie posturalne muszą stale utrzymywać tułów, szyję i barki w jednej pozycji. To sprzyja przeciążeniom kręgosłupa, obręczy barkowej i kończyn górnych oraz zwiększa ryzyko dolegliwości mięśniowo-szkieletowych.
Wskazówkami są m.in. brak regulacji krzesła, brak podparcia pleców lub przedramion, zbyt nisko/wysoko ustawiony blat, pochylenie tułowia i wysunięta głowa. Jeśli pracownik "zastyga" w pozycji, a ruchy są małe, zwykle dominuje obciążenie statyczne.
Typowe są ból karku, barków i odcinka lędźwiowego, uczucie sztywności, drętwienie rąk, mrowienie oraz spadek precyzji ruchów pod koniec zmiany. Objawy mogą narastać stopniowo, dlatego ważne są obserwacje i rozmowy z pracownikami.
Nie zawsze. Przy pracy precyzyjnej i siedzącej (np. szycie) całkowity wydatek energetyczny bywa umiarkowany, ale rośnie ryzyko zmęczenia miejscowego. Kluczowe jest rozróżnienie: duży ruch całego ciała podnosi energetykę, a wymuszona postawa podnosi obciążenie statyczne.
Najczęściej pomaga regulacja krzesła i wysokości pracy, właściwe podparcie lędźwi, ustawienie materiału w zasięgu, podparcie przedramion oraz przerwy i zmiany czynności. Celem jest skrócenie czasu utrzymywania wymuszonej pozycji i poprawa podparć.
Gdy pracownik musi przyjąć ustawienie stawów i tułowia odbiegające od neutralnego (np. pochylenie, skręt, uniesienie barków) z powodu organizacji stanowiska. Jeśli pozycja jest narzucona przez wysokość blatu, zasięg lub widoczność, ryzyko przeciążeń zwykle rośnie.
Częsty błąd to utożsamianie "niewygody" z wysokim wydatkiem energetycznym albo z dużą siłą. W zadaniach o pracy siedzącej zwykle chodzi o przeciążenie statyczne i powtarzalność. Pomaga pytanie kontrolne: czy problemem jest ruch i ciężar, czy raczej długie trwanie w jednej postawie?
W praktyce łączy się obserwację postawy i czasu jej utrzymywania, analizę powtarzalności, sił oraz rozmowę z pracownikami o dolegliwościach. Następnie dobiera się działania: regulacje stanowiska, organizację przerw, rotację zadań i szkolenie. Ważne jest też sprawdzenie skuteczności po zmianach.
Warto opanować: pojęcia "pozycja neutralna", "obciążenie statyczne", "powtarzalność", "podparcie" oraz typowe skutki zdrowotne. Ćwicz analizę zdjęć/rysunków: zbyt nisko, zbyt daleko, brak regulacji, skręt tułowia. Na egzaminie łącz przyczynę z najbardziej typowym skutkiem.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Nieergonomiczne ustawienie stanowiska często wymusza długotrwałe utrzymywanie tułowia, szyi lub barków w jednej pozycji."

Źródła:

  • EU-OSHA (Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy), "Work-related musculoskeletal disorders (MSDs)" (strona tematyczna) https://osha.europa.eu/en/themes/musculoskeletal-disorders - dostęp 2026-03-01
  • NIOSH, "Musculoskeletal Health Program" (informacje o MSD i czynnikach ryzyka) https://www.cdc.gov/niosh/programs/msk/default.html - dostęp 2026-03-01
  • ISO, "ISO 11226 Ergonomics — Evaluation of static working postures" (opis normy) https://www.iso.org/standard/25573.html - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z ergonomii i fizjologii pracy dla służby BHP
  • Wytyczne instytucji BHP dotyczące dolegliwości mięśniowo-szkieletowych (MSD)
  • Normy/wytyczne ergonomiczne dotyczące postaw ciała i projektowania stanowisk

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego