KWALIFIKACJA ELM5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 37.
Na rysunku przedstawiono sterownik urządzenia wykorzystywanego w
Ilustracja przedstawia sterownik urządzenia, prawdopodobnie termostat, wykorzystywany w systemach automatyki przemysłowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sterownik pokazany na rysunku jest typowym elementem układu sterowania maszyną lub procesem: współpracuje z czujnikami (wejścia) i elementami wykonawczymi (wyjścia), co jest charakterystyczne dla automatyki przemysłowej.
Sieci komputerowe, telewizja kablowa i alarmy używają innych typów urządzeń i interfejsów.

Pełne wyjaśnienie:

Sterownik stosowany w systemach automatyki przemysłowej jest przeznaczony do realizacji funkcji sterowania: odbiera sygnały z czujników (np. krańcówek, przetworników), przetwarza je zgodnie z programem lub logiką sterowania i generuje sygnały wyjściowe do elementów wykonawczych (np. styczników, elektrozaworów, napędów). Taka rola urządzenia jest typowa dla sterowania maszynami i procesami technologicznymi.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "sieciach komputerowych" – urządzenia sieciowe służą do transmisji danych (np. przełączanie, routing, dostęp bezprzewodowy). Ich podstawową funkcją nie jest sterowanie obiektem fizycznym przez wejścia/wyjścia technologiczne.
  • "sieciach telewizji kablowej" – infrastruktura TV kablowej dotyczy dystrybucji sygnałów telewizyjnych i szerokopasmowych; typowe urządzenia to elementy toru RF/światłowodowego, a nie sterowniki realizujące algorytmy sterowania procesem.
  • "systemach alarmowych" – centrale alarmowe także przetwarzają wejścia i sterują wyjściami, ale są projektowane pod detekcję zdarzeń (naruszenie, sabotaż, strefy, czuwanie) i specyficzne peryferia. Sterownik automatyki przemysłowej jest nastawiony na sterowanie technologią/maszyną, a nie na logikę ochrony obiektu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie opiera się na ilustracji, szukaj cech sugerujących środowisko przemysłowe (integracja z czujnikami i wykonaniem, praca ciągła, odporność, modularność). Następnie porównaj to z typową funkcją urządzeń sieciowych, telewizyjnych i alarmowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sterownik to urządzenie elektroniczne realizujące logikę sterowania maszyną lub procesem. Odbiera sygnały z czujników (wejścia), przetwarza je zgodnie z programem i steruje elementami wykonawczymi (wyjścia), np. przekaźnikami, zaworami czy napędami.
Sterownik automatyki jest ukierunkowany na wejścia/wyjścia technologiczne i sterowanie obiektem fizycznym. Urządzenie sieciowe służy głównie do transmisji danych (łącza, porty sieciowe, routing). Na egzaminie porównaj funkcję: sterowanie procesem vs komunikacja danych.
Automatyka przemysłowa wymaga przetwarzania sygnałów z czujników i sterowania wykonaniem (logika sterowania). Telewizja kablowa dotyczy dystrybucji sygnałów (tor RF/światłowód, wzmacniacze, rozdzielacze). To inne zadania, mimo że oba obszary używają elektroniki.
W pewnym sensie tak, bo przetwarza sygnały wejściowe i steruje wyjściami. Jednak jest zoptymalizowana do funkcji bezpieczeństwa (strefy, czuwanie, sabotaż, alarm), a nie do sterowania procesem technologicznym. W pytaniach egzaminacyjnych liczy się dominujące zastosowanie urządzenia.
Najczęściej są to sygnały dyskretne (0/1) z czujników i przycisków oraz sygnały analogowe z przetworników. Na wyjściach mogą pojawić się sygnały do elementów wykonawczych. Dokładne typy zależą od rozwiązania, ale idea to "wejście–logika–wyjście".
Gdy urządzenie pełni rolę jednostki sterującej w układzie technologicznym: zbiera sygnały z czujników, realizuje program sterowania i uruchamia wykonanie. Jeśli kontekst wskazuje na sterowanie maszyną/procesem, to automatyka przemysłowa jest najbardziej właściwym obszarem.
Typowe są błędy skojarzeniowe: wybór "sieci komputerowe", bo urządzenie wygląda "jak skrzynka z portami", albo "systemy alarmowe", bo kojarzy się z centralą. Pomaga zadanie sobie pytania: czy to ma sterować procesem (automatyka), czy przesyłać dane (sieć), czy chronić obiekt (alarm).
Ćwicz na zdjęciach i opisach urządzeń: rozpoznawaj przeznaczenie po funkcji i typowych połączeniach (czujniki, wykonanie, zasilanie). Czytaj karty katalogowe i ucz się słownictwa: wejście, wyjście, moduł, kanał, diagnostyka, sterowanie. To ułatwia pytania obrazkowe.
Kluczowe jest dopasowanie funkcji urządzenia do obszaru zastosowań. Najpierw określ, czy urządzenie ma sterować obiektem fizycznym, przesyłać sygnał telewizyjny, realizować komunikację komputerową czy obsługiwać zabezpieczenia. Dopiero potem wybieraj odpowiedź.
Tak, bo identyfikacja często opiera się na rozpoznaniu typu urządzenia. Jeśli ilustracja jest niewyraźna, oprzyj się na ogólnym przeznaczeniu: sterowanie maszyną/procesem zwykle wskazuje na automatykę przemysłową. Na egzaminie warto analizować całość, nie pojedynczy detal.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • IEC 61131-1:2017, Programmable controllers — Part 1: General information
  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages
  • Frank D. Petruzella, "Programmable Logic Controllers", rozdziały wprowadzające dot. zastosowań PLC (wydania akademickie, różne lata)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw automatyki przemysłowej (wejścia/wyjścia, sterowanie sekwencyjne)
  • Dokumentacje katalogowe producentów sterowników i modułów I/O (opisy złącz, sygnałów, zasilania)
  • Materiały szkoleniowe z eksploatacji urządzeń elektronicznych w przemyśle (diagnostyka, środowisko pracy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego