KWALIFIKACJA GIW2 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 39.
Na rysunku przedstawiono tamę
Ilustracja przedstawia tamę w kopalni, co jest związane z kwalifikacją zawodową technika górnictwa podziemnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tama oddzielająca służy przede wszystkim do izolowania części wyrobiska lub rejonu robót (oddzielenia przestrzeni), a nie do typowego piętrzenia wody ani do utrzymywania podsadzki. "Tama bezpieczeństwa" bywa mylona z ogólną przegrodą, ale nie opisuje tu podstawowej funkcji widocznej na rysunku.

Pełne wyjaśnienie:

W górnictwie podziemnym tamy są przegrodami wykonywanymi w wyrobiskach w określonym celu: mogą izolować rejon, ograniczać przepływ (powietrza lub mediów), piętrzyć wodę albo pełnić funkcje związane z podsadzką. W tym zadaniu kluczowe jest rozpoznanie funkcji tamy przedstawionej na rysunku.

Odpowiedź "oddzielającą" jest poprawna, gdyż tama oddzielająca jest budowana po to, aby oddzielić (odizolować) jedną część wyrobiska od drugiej, np. wydzielić rejon robót, odciąć nieużywany odcinek albo stworzyć przegrodę izolacyjną. Jej istotą jest właśnie funkcja separacji/izolacji przestrzeni.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym rozróżnieniu:

  • "wodną" – tama wodna jest kojarzona z gospodarowaniem wodą, czyli z jej zatrzymaniem, piętrzeniem albo ukierunkowaniem przepływu. Jeżeli obiekt na rysunku nie wskazuje na typowe rozwiązania związane z piętrzeniem wody, ta odpowiedź jest błędna.
  • "podsadzkową" – tama podsadzkowa wiąże się z podsadzką (materiałem podsadzkowym) i służy do jej utrzymania/odgradzania w rejonie, gdzie jest stosowana. Sama obecność przegrody w wyrobisku nie oznacza jeszcze tamy podsadzkowej.
  • "bezpieczeństwa" – to określenie jest bardzo ogólne i bywa używane w różnych kontekstach. W pytaniu sprawdzane jest jednak konkretne nazewnictwo wynikające z funkcji (oddzielanie vs woda vs podsadzka), a nie ogólna "rola dla bezpieczeństwa", którą pośrednio może mieć wiele rozwiązań.

Wskazówka egzaminacyjna: patrz na rysunku na to, co tama ma robić (izolować przestrzeń, zatrzymywać wodę, utrzymywać podsadzkę). Nazwa zwykle wynika bezpośrednio z tej funkcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tama oddzielająca to przegroda w wyrobisku, której głównym zadaniem jest odizolowanie jednej części wyrobiska lub rejonu robót od innej. Stosuje się ją m.in. do wydzielenia rejonów, odcięcia nieczynnych odcinków i ograniczenia niepożądanych przepływów.
Skup się na funkcji i elementach wskazujących na pracę z wodą. Tama wodna jest związana z piętrzeniem/retencją lub kontrolą przepływu wody, natomiast tama oddzielająca przede wszystkim separuje przestrzenie wyrobiska. Jeśli brak cech "wodnych", częściej chodzi o oddzielanie.
Tama podsadzkowa jest projektowana pod pracę z podsadzką (utrzymanie, odcięcie, zabezpieczenie miejsca jej składowania lub przemieszczania). Tama oddzielająca ma cel izolacyjny przestrzeni wyrobiska. Obie są przegrodami, ale wynikają z innych potrzeb technologicznych.
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi na podstawie skojarzeń (np. "bezpieczeństwa" brzmi ogólnie) zamiast analizy funkcji. Drugi problem to automatyczne utożsamianie każdej przegrody z tamą wodną. Na egzaminie trzeba łączyć nazwę tamy z jej przeznaczeniem.
Tamy oddzielające wykorzystuje się do izolowania rejonów robót, odcinania nieużywanych wyrobisk oraz wydzielania stref, w których trzeba ograniczyć przepływ (np. z powodów organizacyjnych lub bezpieczeństwa). Pomagają utrzymać kontrolę nad warunkami w wyrobiskach.
Nie. Przegroda w wyrobisku może pełnić różne funkcje: oddzielającą (izolacja rejonu), wodną (gospodarka wodą), podsadzkową (podsadzka) albo inną technologiczną. O rozpoznaniu decydują cechy konstrukcji i cel zastosowania, a nie tylko fakt "zamknięcia" przekroju.
Tamy wodne stosuje się, gdy trzeba zatrzymać lub kontrolować wodę w wyrobisku: np. przy konieczności jej piętrzenia, ograniczenia dopływu do rejonu albo ukierunkowania odpływu. W zadaniach egzaminacyjnych rozpoznaje się je po wskazówkach związanych z wodą i jej przepływem.
Najlepiej ćwiczyć na wielu przykładach rysunków i zdjęć: rozpoznawaj cel (oddzielanie, woda, podsadzka) i charakterystyczne elementy. Twórz krótkie fiszki: "nazwa → funkcja → gdzie spotkasz". Na egzaminie zawsze najpierw ustal funkcję obiektu z rysunku.
Zwykle są to odniesienia do funkcji: "oddzielić/odizolować rejon" sugeruje tamę oddzielającą, "woda/dopływ/odpływ/piętrzenie" wskazuje na tamę wodną, a "podsadzka/materiał podsadzkowy" na tamę podsadzkową. W tym zadaniu decydują jednak cechy z rysunku.
Nie zawsze. W testach często chodzi o konkretne nazewnictwo wynikające z funkcji i przeznaczenia. Wiele rozwiązań poprawia bezpieczeństwo, ale nie każde jest klasyfikowane jako "tama bezpieczeństwa". Dlatego trzeba dopasować nazwę do typowych cech i celu konstrukcji.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Tama oddzielająca służy przede wszystkim do izolowania części wyrobiska lub rejonu robót (oddzielenia przestrzeni), a nie do typowego piętrzenia wody ani do utrzymywania podsadzki."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe i instrukcje zakładowe kopalni dotyczące tam i izolacji rejonów
  • Podręczniki do górnictwa podziemnego omawiające rodzaje tam i ich zastosowania
  • Atlas/zeszyt ćwiczeń z rysunkami i schematami zabezpieczeń wyrobisk

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego