KWALIFIKACJA DRM4 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 15.
Na rysunku przedstawiono trasowanie za pomocą
Ilustracja przedstawia proces trasowania na drewnianej desce, co jest częścią egzaminu zawodowego dla pracownika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na rysunku widać narzędzie z klockiem/głowicą oporową prowadzoną po krawędzi deski oraz ramię zakończone ostrzem, które żłobi linię równoległą do krawędzi. Taka budowa i sposób pracy są charakterystyczne dla znacznika stolarskiego, a nie dla samego rysika, kolca czy kątownika.

Pełne wyjaśnienie:

Trasowanie w obróbce drewna polega na wyznaczeniu linii odniesienia, według których wykonuje się później cięcie lub obróbkę (np. rowkowanie, wykonywanie połączeń). Kluczowe jest, aby linia była poprowadzona dokładnie w zadanej odległości od krawędzi elementu.

Odpowiedź "znacznika" jest właściwa, ponieważ pokazane narzędzie ma typową dla znacznika konstrukcję: głowicę (klocek oporowy) dociśniętą do bocznej krawędzi deski oraz ramię z ostrym elementem (rylec/igła), który żłobi lub rysuje linię na powierzchni. Dzięki oporze, narzędzie samo "prowadzi się" po krawędzi i automatycznie tworzy linię równoległą do brzegu, utrzymując stały wymiar.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "rysika" nie wybiera się, gdy na rysunku jest wyraźna prowadnica/opora. Rysik jest zwykle prostym narzędziem punktowym: sam ostrzy linię, ale nie ma elementu, który utrzymuje stałą odległość od krawędzi bez dodatkowego przyrządu (liniału lub prowadnicy).
  • "kolca" nie wybiera się, bo kolec to w praktyce samo ostrze/szydło do punktowania lub rysowania, bez korpusu z oporą do prowadzenia. Na ilustracji widać narzędzie z oporą i ramieniem, a nie tylko ostrą końcówkę.
  • "kątownika" służy do wyznaczania kątów (np. 90°) i linii prostopadłych/ukośnych względem krawędzi. Na rysunku trasowana jest linia równoległa do krawędzi, a narzędzie pracuje jak prowadzone po brzegu, co nie jest typowym zastosowaniem kątownika.

Wskazówka egzaminacyjna: w rozpoznawaniu znacznika najważniejsza jest obecność głowicy oporowej. Jeśli narzędzie "jedzie" po krawędzi i rysuje linię równoległą, to najczęściej właśnie znacznik (lub jego odmiana z nożykiem/igłą).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trasowanie to wyznaczanie na drewnie linii odniesienia przed obróbką (cięciem, struganiem, frezowaniem). Celem jest przeniesienie wymiaru na materiał tak, aby obróbka była powtarzalna i dokładna, a linie prowadziły narzędzie dokładnie tam, gdzie trzeba.
Znacznik stolarski to narzędzie do rysowania (żłobienia) linii równoległej do krawędzi elementu. Ma głowicę oporową prowadzoną po brzegu oraz ramię z ostrzem. Dzięki temu utrzymuje stałą odległość linii od krawędzi bez użycia liniału.
Szukaj dwóch cech: opory (klocek/głowica dociśnięta do krawędzi) oraz ramienia zakończonego ostrzem, które wykonuje rysę. Jeżeli linia jest równoległa do krawędzi, a narzędzie "jedzie" po brzegu, to jest to typowy znacznik.
Bo oba narzędzia mają ostry element zostawiający ślad. Różnica polega na prowadzeniu: rysik zwykle jest prosty i wymaga dodatkowej prowadnicy (liniału, kątownika), a znacznik ma własną oporę przy krawędzi, więc sam utrzymuje stałą odległość rysy od brzegu.
Typowy znacznik ma: głowicę/klocek oporowy przykładany do krawędzi, ramię/trzonek (często z podziałką) oraz ostrze (igłę/rylec/nożyk) wykonujące linię. Często jest też śruba lub zacisk blokujący ustawiony wymiar.
Znacznik stosuje się, gdy trzeba wyznaczyć linię równoległą do krawędzi w stałej odległości (np. pod rowek lub połączenie). Kątownik wybiera się, gdy ważny jest kąt (najczęściej 90°) i linia ma być prostopadła lub pod zadanym kątem do krawędzi.
Odległość ustawia się przez przesunięcie głowicy oporowej względem ramienia (albo ustawienie ramienia względem głowicy – zależnie od konstrukcji). Następnie blokuje się nastawę śrubą/zaciskiem. W praktyce warto wykonać próbne trasowanie na odpadzie i dopiero potem znakować element docelowy.
To zależy od końcówki. Znacznik z igłą/rylcem zwykle zostawia rysę (czasem lekko żłobioną), a znacznik z nożykiem może wykonywać wyraźniejszą naciętą linię. W obu przypadkach chodzi o precyzyjne wyznaczenie granicy obróbki, często lepsze niż linia ołówkiem.
Częsty błąd to zbyt słaby docisk głowicy do krawędzi, przez co linia "ucieka". Inny błąd to brak blokady nastawy i zmiana wymiaru w trakcie pracy. Problemem bywa też trasowanie po poszarpanej krawędzi – opora nie prowadzi się wtedy stabilnie, więc warto najpierw wyrównać bazę.
Ucz się rozpoznawania po funkcji i cechach budowy, nie tylko po nazwie. Zapamiętaj: znacznik = opora przy krawędzi + rysa równoległa; kątownik = kontrola kąta; rysik/kolec = samo ostrze bez prowadnicy. Pomaga oglądanie zdjęć i ćwiczenia na materiale.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Na rysunku widać narzędzie z klockiem/głowicą oporową prowadzoną po krawędzi deski oraz ramię zakończone ostrzem, które żłobi linię równoległą do krawędzi."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Znacznik stolarski" (opis narzędzia i zastosowania), https://pl.wikipedia.org/wiki/Znacznik_stolarski - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (EN) – "Marking gauge" (budowa: stock/head + beam + pin/knife), https://en.wikipedia.org/wiki/Marking_gauge - dostęp 2026-03-01
  • DictZone (EN-PL) – hasło "marking gauge" jako "znacznik" w kontekście stolarskim, https://dictzone.com/english-polish/marking%20gauge - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do technologii obróbki drewna (dział: trasowanie i przyrządy traserskie)
  • Instrukcje BHP i stanowiskowe dotyczące ręcznej obróbki drewna (sekcja o przygotowaniu materiału i znakowaniu)
  • Katalogi narzędzi stolarskich z opisem zastosowań znacznika/marking gauge

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego